Σε ορισμένες περιοχές της ανατολικής Βόρειας Αμερικής, τα περιοδικά τζιτζίκια περνούν 13 ή 17 χρόνια στο υπέδαφος και βγαίνουν στην επιφάνεια μαζικά, σε τεράστιους αριθμούς, σε συγκεκριμένες χρονιές. Την άνοιξη του 2024 συνέπεσαν δύο τέτοιες ομάδες, που οι επιστήμονες ονομάζουν «γενιές» (broods): η Brood XIX, με κύκλο 13 ετών, και η Brood XIII, με κύκλο 17 ετών. Η συγκεκριμένη σύμπτωση δεν είχε σημειωθεί από το 1803, δηλαδή για διάστημα 221 ετών.
Από πού προκύπτουν τα 221 χρόνια
Η εξήγηση είναι μαθηματική. Το 13 και το 17 είναι πρώτοι αριθμοί και δεν έχουν κοινό διαιρέτη εκτός από το 1. Επομένως, οι δύο συγκεκριμένοι κύκλοι συμπίπτουν κάθε 13 × 17 = 221 χρόνια.
Η προηγούμενη ταυτόχρονη εμφάνιση των Brood XIII και XIX καταγράφηκε το 1803, όταν πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Τόμας Τζέφερσον. Η επόμενη αναμένεται το 2245, εφόσον διατηρηθούν οι συγκεκριμένοι κύκλοι εμφάνισης.
Πόσο κοντά βρέθηκαν οι δύο γενιές
Η ταυτόχρονη εμφάνιση δεν σήμαινε ότι τα τζιτζίκια κάλυψαν παντού τις ίδιες περιοχές. Η Brood XIII, με τον 17ετή κύκλο, εμφανίστηκε κυρίως στο βόρειο Ιλινόι, στην Αϊόβα, στην Ιντιάνα και στο Ουισκόνσιν. Η Brood XIX, με τον 13ετή κύκλο, είχε πολύ ευρύτερη εξάπλωση στο νότιο Ιλινόι και σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι γεωγραφικές ζώνες των δύο γενεών παρουσίαζαν περιορισμένη επικάλυψη σε τμήματα της Αϊόβα και του Ιλινόι. Σύμφωνα με το Field Museum, υπήρχαν συγκεκριμένες περιοχές όπου μπορούσαν να εμφανιστούν και οι δύο ομάδες. Η Illinois Extension αναφέρθηκε επίσης σε πιθανή τοπική συνύπαρξη γύρω από το Σπρίνγκφιλντ.
Επομένως, το αξιοσημείωτο γεγονός του 2024 ήταν τόσο η χρονική σύμπτωση όσο και η περιορισμένη γεωγραφική επικάλυψη των δύο πληθυσμιακών ομάδων.
Γιατί ενδιαφέρει τους επιστήμονες
Η μαζική και συγχρονισμένη εμφάνιση των περιοδικών τζιτζικιών αποτελεί ένα από τα ενδιαφέροντα φαινόμενα της εξελικτικής βιολογίας. Μία από τις σημαντικότερες εξηγήσεις είναι ο λεγόμενος κορεσμός των θηρευτών: όταν εκατομμύρια έντομα εμφανίζονται ταυτόχρονα, τα πουλιά και άλλα ζώα που τρέφονται με αυτά δεν μπορούν να καταναλώσουν το σύνολο του πληθυσμού. Έτσι, ένα σημαντικό μέρος των εντόμων επιβιώνει και αναπαράγεται.
Επιστημονικές μελέτες έχουν προσφέρει στοιχεία που υποστηρίζουν τον ρόλο των θηρευτών στη διαμόρφωση των μεγάλων κύκλων εμφάνισης. Ωστόσο, το γιατί οι κύκλοι έχουν διάρκεια ακριβώς 13 και 17 ετών, δηλαδή αντιστοιχούν σε πρώτους αριθμούς, δεν έχει εξηγηθεί οριστικά. Έχουν διατυπωθεί διάφορες εξελικτικές υποθέσεις, αλλά το ζήτημα εξακολουθεί να μελετάται.
Τι γνωρίζουμε για το φαινόμενο
Η εμφάνιση των δύο γενεών το 2024, οι κύκλοι των 13 και 17 ετών, η προηγούμενη σύμπτωση του 1803 και η επόμενη αναμενόμενη το 2245 αποτελούν τεκμηριωμένα στοιχεία.
Η γεωγραφική επικάλυψη των δύο ομάδων ήταν περιορισμένη και δεν σήμαινε ότι κάθε περιοχή που φιλοξένησε τζιτζίκια δέχθηκε διπλάσιο πληθυσμό. Αντίστοιχα, οι επιστημονικές εξηγήσεις για την εξελικτική προέλευση των συγκεκριμένων κύκλων δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε μία οριστική απάντηση.
