Στις 24 Οκτωβρίου 1994 ο Τόμας Νάισλι, καθηγητής μαθηματικών στο Lynchburg College της Βιρτζίνια, ενημέρωσε την Intel ότι οι επεξεργαστές Pentium δίνουν λάθος αποτέλεσμα σε ορισμένες διαιρέσεις αριθμών κινητής υποδιαστολής. Λίγους μήνες αργότερα, στις 17 Ιανουαρίου 1995, η εταιρεία ανακοίνωσε χρέωση 475 εκατομμυρίων δολαρίων προ φόρων για την αντικατάσταση των ελαττωματικών επεξεργαστών.
Πώς εντοπίστηκε το λάθος
Ο Νάισλι έκανε υπολογισμούς που αφορούσαν πρώτους αριθμούς. Στις 13 Ιουνίου 1994 πρόσεξε αποκλίσεις στα αποτελέσματά του. Για μήνες δεν μπορούσε να αποκλείσει άλλες αιτίες, από το δικό του πρόγραμμα μέχρι τον μεταγλωττιστή. Μόνο στις 19 Οκτωβρίου κατέληξε ότι φταίει ο ίδιος ο επεξεργαστής. Πέντε ημέρες αργότερα ενημέρωσε την Intel και στις 30 Οκτωβρίου έστειλε μήνυμα σε συναδέλφους του. Από εκεί το θέμα απλώθηκε γρήγορα στο διαδίκτυο της εποχής. Σύμφωνα με τη Wikipedia, η Intel είχε, κατά πληροφορίες, εντοπίσει το πρόβλημα ανεξάρτητα ήδη από τον Ιούνιο του 1994.
Τι ακριβώς έκανε ο επεξεργαστής
Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι η διαίρεση 4.195.835 με 3.145.727. Το σωστό αποτέλεσμα είναι περίπου 1,333820449. Ένας ελαττωματικός Pentium έδινε περίπου 1,333739069. Η διαφορά εμφανίζεται από το τέταρτο δεκαδικό ψηφίο και μετά, γι’ αυτό και οι περισσότεροι χρήστες δεν θα την έβλεπαν ποτέ σε καθημερινές εργασίες. Ήταν όμως σοβαρό για επιστημονικούς, μηχανικούς και οικονομικούς υπολογισμούς, όπου τα σφάλματα συσσωρεύονται.
Η αιτία βρισκόταν σε έναν πίνακα αναζήτησης που χρησιμοποιούσε ο αλγόριθμος διαίρεσης του επεξεργαστή. Σύμφωνα με την εξήγηση της Intel, πέντε κελιά του πίνακα έμειναν με την τιμή μηδέν αντί για +2, εξαιτίας λάθους σε ένα σενάριο (script) που τον γέμιζε. Μεταγενέστερη ανάλυση του μηχανικού Κεν Σίρεφ, βασισμένη σε φωτογραφίες του κυκλώματος, υποστηρίζει ότι τα κελιά που έλειπαν ήταν 16 και ότι το λάθος οφειλόταν σε μαθηματικό σφάλμα στον ορισμό του πίνακα. Οι δύο εκδοχές διαφέρουν στις λεπτομέρειες, όχι στο ότι το πρόβλημα βρισκόταν στον πίνακα.
Από «δεν είναι σοβαρό» στην ανάκληση
Στην αρχή η Intel παραδέχτηκε το σφάλμα, είπε όμως ότι δεν θα επηρεάσει τους περισσότερους χρήστες, και πρότεινε αντικατάσταση μόνο σε όσους μπορούσαν να αποδείξουν ότι επηρεάζονταν. Η πίεση από ερευνητές, από τον τεχνικό τύπο και από μεγάλους πελάτες μεγάλωνε. Στα τέλη Δεκεμβρίου 1994 η εταιρεία άλλαξε στάση και δέχτηκε να αντικαθιστά τον επεξεργαστή σε όποιον το ζητήσει. Οι πηγές διαφέρουν στην ακριβή ημερομηνία (19 ή 20 Δεκεμβρίου). Σύμφωνα με τη Wikipedia, ήταν η πρώτη πλήρης ανάκληση ενός μικροεπεξεργαστή.
Επηρεάστηκαν οι πρώτες εκδόσεις των Pentium στα 60 και 66 MHz και οι πρώτες εκδόσεις στα 75, 90 και 100 MHz. Οι επεξεργαστές των 120 MHz δεν είχαν το πρόβλημα.
Τι άφησε πίσω της η υπόθεση
Το σφάλμα ήταν στο υλικό και όχι σε λογισμικό, άρα δεν μπορούσε να διορθωθεί με ενημέρωση. Η υπόθεση έδειξε και κάτι άλλο: ένα τεχνικό ελάττωμα που ο κατασκευαστής θεωρούσε αμελητέο έγινε μεγάλο ζήτημα εμπιστοσύνης όταν οι πελάτες ένιωσαν ότι τους ζητούνται αποδείξεις για ένα πρόβλημα που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι.
