Στη μυθολογία ο Μίδας είναι ο βασιλιάς που ό,τι άγγιζε γινόταν χρυσός. Στην ιστορία, ένας άνθρωπος με σχεδόν το ίδιο όνομα εμφανίζεται σε ασσυριακά κείμενα. Το ερώτημα είναι αν πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο, και σε αυτό οι ειδικοί δεν έχουν συμφωνήσει.
Ο «Μίτα του Μούσκι»
Οι ασσυριακές επιγραφές αναφέρουν έναν Μίτα, ηγεμόνα των Μούσκι, ονομασία που συνδέεται με τη Φρυγία. Το όνομα εμφανίζεται σε κείμενα που χρονολογούνται από το 717, το 709 και τη δεκαετία του 670 π.Χ. Την εποχή του Σαργών Β΄, το 710-709 π.Χ., ο Μίτα φαίνεται να συνεργάζεται με άλλους ηγεμόνες της περιοχής εναντίον του Ασσύριου βασιλιά και έπειτα να ζητά τη βοήθειά του. Αν ο Μίτα είναι ο ίδιος με τον Μίδα της παράδοσης, κάτι που αμφισβητείται, τότε ήταν σύγχρονος των μεγάλων ανατολικών δυνάμεων.
Το Γόρδιο και ο τύμβος MM
Το Γόρδιο ήταν η πρωτεύουσα των Φρυγών, στη σημερινή Τουρκία. Ένα από τα μεγάλα βασιλικά κτίρια που ανασκάφηκαν εκεί ήταν πιθανότατα το ανάκτορό του. Ο τύμβος MM, που ανέσκαψε το 1957 η αποστολή του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, περιέχει το αρχαιότερο γνωστό άθικτο ξύλινο κτίριο στον κόσμο. Ποιος τάφηκε εκεί είναι αμφισβητούμενο: το Penn Museum, σε έκθεσή του, τον περιγράφει ως πιθανώς τον πατέρα του βασιλιά Μίδα, ενώ άλλη σελίδα του ιδρύματος λέει ότι οι ειδικοί συμφωνούν ως επί το πλείστον ότι είναι ο τάφος του ίδιου του Μίδα. Η χρονολόγηση κυμαίνεται από περίπου το 740 έως το 700 π.Χ.
Ο Ηρόδοτος και οι Κιμμέριοι
Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Μίδας ήταν ο πρώτος ξένος που έκανε ανάθημα στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς: τον θρόνο από τον οποίο έκρινε. Για το τέλος της ακμής του Γορδίου, γύρω στο 700 π.Χ., οι αρχαίοι ιστορικοί κατηγορούν τους Κιμμερίους, νομάδες από βόρεια του Καυκάσου. Ορισμένα στρώματα καταστροφής στο Γόρδιο μπορεί όμως να προηγούνται της επίθεσης, οπότε η αιτία δεν είναι οριστικά γνωστή.
Τι μένει
Το βέβαιο είναι ότι υπήρξε ένα ισχυρό φρυγικό βασίλειο με πρωτεύουσα το Γόρδιο και ότι ένας ηγεμόνας με όνομα που ακούγεται σαν «Μίδας» αναφέρεται σε γραπτές πηγές της εποχής. Το χρυσό άγγιγμα είναι μύθος. Η αρχαιολογία δεν λέει με βεβαιότητα ποιος ήταν ο άνθρωπος που τον ενέπνευσε.
