Εξηγήσεις από τον υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, για την υπόθεση της κλινικής υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στα Χανιά ζητά ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρης Νατσιός, καταλογίζοντάς του δεκάμηνη καθυστέρηση στην απάντηση κοινοβουλευτικών ερωτημάτων σχετικά με την κρατική εποπτεία και τις καταγγελίες για παράνομες πρακτικές παρένθετης μητρότητας.
Με νέα κοινοβουλευτική Ερώτηση, ο κ. Νατσιός επαναφέρει το ζήτημα που είχε θέσει στις 5 Δεκεμβρίου 2025, ζητώντας διευκρινίσεις για τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στην κλινική, τις ευθύνες των αρμόδιων αρχών και την ανταπόκριση της ελληνικής κυβέρνησης στις επισημάνσεις των Ηνωμένων Εθνών.
Η νέα παρέμβαση έρχεται μετά την έναρξη της δίκης, στις 14 Οκτωβρίου, στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Κρήτης, με 33 κατηγορουμένους να αντιμετωπίζουν σοβαρές κατηγορίες για την υπόθεση.
«Μέχρι σήμερα δεν απαντήσατε στα πολύ συγκεκριμένα ερωτήματά μας», αναφέρει ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, επαναφέροντας την αρχική του Ερώτηση προς τον υπουργό Υγείας.
Οι κατηγορίες για τη λειτουργία της κλινικής
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε τον Αύγουστο του 2023 και αφορά καταγγελλόμενες πρακτικές σε μονάδα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στα Χανιά. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο και τα στοιχεία της δικογραφίας που επικαλείται η κοινοβουλευτική παρέμβαση, οι κατηγορούμενοι φέρονται να εμπλέκονται σε οργανωμένο δίκτυο που σχετίζεται με εμπορία ανθρώπων, απάτες, παράνομες πρακτικές παρένθετης μητρότητας και άλλες αξιόποινες πράξεις.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονται καταγγελίες για εκμετάλλευση γυναικών από την Αλβανία, την Ουκρανία, τη Γεωργία και τη Μολδαβία, οι οποίες φέρονται να στρατολογούνταν ως δότριες ωαρίων ή παρένθετες μητέρες, εκμεταλλευόμενοι την οικονομική τους ευαλωτότητα.
Στη δικογραφία περιλαμβάνονται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναφορές σε πλαστογραφίες εγγράφων, παραπλάνηση ενδιαφερόμενων γονέων, παράνομες ιατρικές πράξεις και εικονικές διαδικασίες εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Τα οικονομικά μεγέθη που παρατίθενται στην κοινοβουλευτική Ερώτηση αποτυπώνουν την έκταση της φερόμενης δραστηριότητας. Το κόστος των διαδικασιών εξωσωματικής γονιμοποίησης φέρεται να κυμαινόταν από 10.000 έως 45.000 ευρώ, ενώ για την απόκτηση παιδιού μέσω παρένθετης μητέρας τα ποσά αναφέρονται μεταξύ 120.000 και 150.000 ευρώ. Τα συνολικά παράνομα κέρδη του φερόμενου κυκλώματος εκτιμώνται, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η παρέμβαση, από 1,5 έως 8,5 εκατομμύρια ευρώ.
Οι κατηγορίες σε βάρος των εμπλεκομένων θα αξιολογηθούν από τη Δικαιοσύνη, ενώ η ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων δεν έχει κριθεί οριστικά.
Η παρέμβαση του ΟΗΕ και τα ερωτήματα για τους ελέγχους
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην επιστολή που απέστειλε στις 8 Ιουλίου 2024 προς την ελληνική κυβέρνηση η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών, Reem Alsalem.
Σύμφωνα με όσα παρατίθενται στην κοινοβουλευτική παρέμβαση, η επιστολή εξέφραζε ανησυχίες για το νομοθετικό πλαίσιο της παρένθετης μητρότητας, την επάρκεια των μηχανισμών πρόληψης της εμπορίας ανθρώπων και την προστασία των γυναικών και των παιδιών.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Δημήτρης Νατσιός ζητά να διευκρινιστεί εάν η κυβέρνηση απάντησε στην επιστολή του ΟΗΕ, ποια μέτρα ελήφθησαν και εάν εξετάστηκαν οι ευθύνες των αρμόδιων υπηρεσιών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η λειτουργία της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, η οποία έχει αρμοδιότητες εποπτείας των σχετικών μονάδων.
Όπως αναφέρεται στα στοιχεία που επικαλείται η ΝΙΚΗ, η πρώτη αυτοψία στην κλινική, τον Αύγουστο του 2023, δεν είχε εντοπίσει παραβάσεις, ενώ σε δεύτερη αυτοψία διαπιστώθηκαν προβλήματα σε ιατρικές διαδικασίες, στη διακίνηση γεννητικού υλικού και στην τήρηση στοιχείων που αφορούσαν παρένθετες μητέρες. Η άδεια λειτουργίας της μονάδας ανακλήθηκε οριστικά τον Απρίλιο του 2024.
Ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ ζητά να παρουσιαστεί πλήρης απολογισμός των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν πριν από την αποκάλυψη της υπόθεσης, καθώς και ενημέρωση για τυχόν διοικητικές ή πειθαρχικές διαδικασίες που ακολούθησαν.
Τι ζητά να απαντήσει ο υπουργός Υγείας
Με την κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο Δημήτρης Νατσιός ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις από τον Άδωνι Γεωργιάδη για το εάν διερευνήθηκαν οι ευθύνες των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, ποιες αλλαγές έγιναν στο θεσμικό πλαίσιο και ποια μέτρα έχουν ληφθεί για την αποτροπή ανάλογων περιστατικών.
Παράλληλα, θέτει εκ νέου ζητήματα σχετικά με τις προϋποθέσεις εφαρμογής της παρένθετης μητρότητας, τη διασφάλιση της ελεύθερης και ενημερωμένης συναίνεσης των γυναικών και την αποτελεσματικότητα της εποπτείας των μονάδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Η έναρξη της δίκης, με 33 κατηγορουμένους και εκατοντάδες μάρτυρες, επαναφέρει στο προσκήνιο τις καταγγελίες για εκμετάλλευση γυναικών και παράνομες πρακτικές στον χώρο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, αλλά και τα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των κρατικών ελέγχων.
Η ΝΙΚΗ ζητά από το υπουργείο Υγείας να παρουσιάσει τις ενέργειές του και να αποσαφηνίσει εάν έχουν εξεταστεί οι ευθύνες όσων είχαν την αρμοδιότητα εποπτείας της κλινικής.