Έξι σημεία κριτικής στα κυβερνητικά μέτρα για τα καύσιμα και τη θέρμανση παρουσιάζει η ΕΛ.Α.Σ., υποστηρίζοντας ότι οι επιδοτήσεις είναι περιορισμένης διάρκειας, δεν καλύπτουν όλα τα νοικοκυριά και δεν αντιμετωπίζουν ουσιαστικά το αυξημένο κόστος για τους καταναλωτές.
Στην ανακοίνωσή της, η ΕΛ.Α.Σ. κατηγορεί την κυβέρνηση ότι προηγουμένως απέρριπτε προτάσεις για φθηνότερα καύσιμα, επικαλούμενη δημοσιονομικούς περιορισμούς, ενώ στη συνέχεια ανακοίνωσε μέτρα επιδότησης. Παράλληλα, ζητά παρεμβάσεις στη φορολογία των καυσίμων και αυστηρότερο έλεγχο των περιθωρίων διύλισης.
1. Οι επιδοτήσεις και οι προηγούμενες κυβερνητικές θέσεις
Η ΕΛ.Α.Σ. υπενθυμίζει ότι στις 22 Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση απέρριπτε, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τις προτάσεις της για φθηνότερα καύσιμα, χαρακτηρίζοντάς τες «εύκολες εξαγγελίες».
Όπως υποστηρίζει, η μεταγενέστερη ανακοίνωση επιδοτήσεων στην αντλία αποδεικνύει ότι υπήρχε δυνατότητα παρέμβασης, ωστόσο τα μέτρα που επιλέχθηκαν δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.
2. Περιορισμένη διάρκεια των μέτρων
Δεύτερο σημείο κριτικής αποτελεί η διάρκεια των επιδοτήσεων, συνολικού κόστους 46 εκατ. ευρώ, οι οποίες, σύμφωνα με την ανακοίνωση, λήγουν στις 31 Οκτωβρίου.
Η ΕΛ.Α.Σ. επισημαίνει ότι η επιδότηση στη βενζίνη αφορά διάστημα μόλις 15 ημερών και θέτει το ερώτημα για το τι θα συμβεί από την 1η Νοεμβρίου, όταν οι καταναλωτές θα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένες τιμές και ανάγκες θέρμανσης.
3. Διαφωνία για τα εισοδηματικά κριτήρια του επιδόματος θέρμανσης
Η ανακοίνωση αναφέρεται και στις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη σχετικά με τα εισοδηματικά κριτήρια και τον αριθμό των δικαιούχων του επιδόματος θέρμανσης.
Η ΕΛ.Α.Σ. επικαλείται τοποθέτηση του εκπροσώπου του υπουργείου Οικονομικών, Όμηρου Τσάπαλου, στις 13 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την οποία τα κριτήρια δεν αλλάζουν.
Όπως υποστηρίζει, η αύξηση κατά 30% αφορά το ύψος του επιδόματος και όχι τα εισοδηματικά όρια, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με την εκτίμησή της, περίπου τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης να παραμένουν εκτός ενίσχυσης.
4. Το κόστος του πετρελαίου θέρμανσης
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η ΕΛ.Α.Σ. στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, διαμορφωνόταν περίπου στο 1,05 ευρώ το λίτρο τον Οκτώβριο του 2019 και στο 1,13 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025.
Για τη φετινή περίοδο, η ανακοίνωση επικαλείται κυβερνητική εκτίμηση για τιμή 1,55 ευρώ το λίτρο, ακόμη και με την επιδότηση.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, η ΕΛ.Α.Σ. υπολογίζει ότι η τιμή είναι σχεδόν 50% υψηλότερη από το 2019 και περίπου 38% υψηλότερη από το 2025.
Για αγορά 1.000 λίτρων, η διαφορά από την τιμή-στόχο των 1,40 ευρώ το λίτρο που προτείνει η ίδια αντιστοιχεί σε επιπλέον κόστος 150 ευρώ.
Παράλληλα, επικαλείται στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία το 18,1% των πολιτών στην Ελλάδα αδυνατεί να διατηρήσει επαρκώς ζεστό το σπίτι του, έναντι 8,8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η οργάνωση αμφισβητεί επίσης την αναφορά σε κόστος 1,35 ευρώ το λίτρο, υποστηρίζοντας ότι αυτό αφορά εκτίμηση για όσους λαμβάνουν και επίδομα θέρμανσης και όχι την τιμή που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές στην αντλία.
5. Οι εκπτώσεις στο diesel και στη βενζίνη
Στο πέμπτο σημείο, η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι οι εκπτώσεις των 20 λεπτών στο diesel και των 10 λεπτών στην αμόλυβδη δεν αποτελούν νέα πρόσθετη ελάφρυνση για τους καταναλωτές.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι στην περίπτωση της βενζίνης το κράτος αναλαμβάνει πλέον την έκπτωση που προηγουμένως παρείχαν τα διυλιστήρια, χωρίς να αυξάνεται το όφελος για τον καταναλωτή.
Με αυτό το επιχείρημα, αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό των παρεμβάσεων ως νέου μέτρου στήριξης.
6. Τα υπερκέρδη των διυλιστηρίων και οι προτάσεις της ΕΛ.Α.Σ.
Το έκτο σημείο αφορά τα εκτιμώμενα έκτακτα κέρδη των δύο ομίλων διύλισης για το πρώτο εξάμηνο του 2026, τα οποία, σύμφωνα με την κοστολόγηση που παρουσιάζει η ΕΛ.Α.Σ., ανέρχονται σε 1,278 δισ. ευρώ.
Η οργάνωση ασκεί κριτική στην επίκληση της φορολόγησης που εφαρμόστηκε το 2022, υποστηρίζοντας ότι η έκτακτη εισφορά ανερχόταν σε 33% και μπορούσε να εκπέσει ως φορολογική δαπάνη.
Παράλληλα, θέτει το ερώτημα για το κατά πόσο τα μέτρα εκείνης της περιόδου αντιμετωπίζουν τα κέρδη που καταγράφονται το 2026.
Η ΕΛ.Α.Σ. επαναφέρει τις προτάσεις της για:
- Πλαφόν στα περιθώρια διύλισης.
- Έκτακτη φορολόγηση των νέων υπερκερδών.
- Προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.
- Καθολική ελάφρυνση στην αντλία.
- Πρόσθετη στήριξη των οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών.
«Ο λογαριασμός δεν βγαίνει για τα νοικοκυριά»
Στο καταληκτικό της σχόλιο, η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι τα κυβερνητικά μέτρα δεν προσφέρουν επαρκή ανακούφιση στην κοινωνική πλειοψηφία, ενώ ταυτόχρονα δεν αντιμετωπίζουν τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων.
«Η κοινωνία πληρώνει την ακρίβεια. Το κράτος επιδοτεί τις υψηλές τιμές. Τα υπερκέρδη παραμένουν στο απυρόβλητο», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η ανακοίνωση καταλήγει με την κατηγορία ότι η κυβερνητική πολιτική δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση των υψηλών κερδών των διυλιστηρίων αντί στην προστασία των νοικοκυριών από τις αυξημένες τιμές των καυσίμων.