Στις 26 Ιουνίου 1974, στις 8:01 το πρωί, ένα πολυπακέτο τσίχλες πέρασε πάνω από έναν σαρωτή σε σούπερ μάρκετ της πόλης Τρόι, στην πολιτεία Οχάιο των ΗΠΑ. Ήταν δέκα πακετάκια Wrigley’s Juicy Fruit και το ταμείο της NCR χτύπησε 67 σεντς. Η στιγμή θεωρείται η πρώτη εμπορική σάρωση προϊόντος με τον κωδικό UPC. Η ιδέα πίσω από τις μαύρες γραμμές όμως είχε γεννηθεί ένα τέταρτο του αιώνα νωρίτερα και για πολλά χρόνια έμεινε στα χαρτιά.
Από την άμμο στο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας
Ο Νόρμαν Τζόζεφ Γούντλαντ και ο Μπέρναρντ Σίλβερ ήταν φοιτητές στο Ινστιτούτο Ντρέξελ. Ο Σίλβερ άκουσε ένα στέλεχος αλυσίδας σούπερ μάρκετ να ζητά ένα σύστημα που θα αναγνωρίζει αυτόματα τα προϊόντα στο ταμείο και μετέφερε το πρόβλημα στον φίλο του. Ο Γούντλαντ, όπως διηγήθηκε αργότερα, θυμήθηκε τον κώδικα Μορς που είχε μάθει ως προσκοπος και χάραξε στην άμμο μιας παραλίας τελείες και παύλες. Τις τράβηξε προς τα κάτω και έγιναν λεπτές και χοντρές γραμμές.
Οι δύο άνδρες κατέθεσαν αίτηση ευρεσιτεχνίας στις 20 Οκτωβρίου 1949. Το δίπλωμα, με αριθμό US 2.612.994, εκδόθηκε στις 7 Οκτωβρίου 1952 και κάλυπτε δύο σχέδια: τις γραμμικές ράβδους και έναν κυκλικό κώδικα, τον «στόχο». Ο Γούντλαντ προτιμούσε τον κύκλο, γιατί διαβάζεται από κάθε κατεύθυνση. Ο σαρωτής που απαιτούσε όμως χρειαζόταν λαμπτήρα 500 watt και ήταν τεράστιος και ακριβός. Σύμφωνα με βιογραφικές πηγές, το δίπλωμα πουλήθηκε το 1952 στη Philco για 15.000 δολάρια και λίγο αργότερα πέρασε στη RCA.
Ο κωδικός που διάλεξε η βιομηχανία
Το 1973 οι ενώσεις της αμερικανικής βιομηχανίας τροφίμων και του λιανεμπορίου ίδρυσαν το Συμβούλιο Ενιαίου Κωδικού Προϊόντων. Με τη βοήθεια συμβούλων της McKinsey όρισαν τη μορφή των αριθμών. Η επιτροπή που έπρεπε να διαλέξει το σύμβολο προτίμησε την πρόταση της IBM, που είχε σχεδιάσει ο Τζορτζ Λόρερ στο Research Triangle Park της Βόρειας Καρολίνας. Ο Γούντλαντ, που δούλευε στην IBM, είχε μετακινηθεί εκεί από το 1971 για το ίδιο έργο.
Ο κωδικός UPC-A έχει 12 ψηφία. Το τελευταίο είναι ψηφίο ελέγχου: υπολογίζεται από τα υπόλοιπα, ώστε ο σαρωτής να καταλαβαίνει αν διάβασε λάθος.
Γιατί διάλεξαν μια τσίχλα
Το 1974 η τεχνολογία ήταν επιτέλους έτοιμη. Στέλεχος της Marsh περιέγραψε τη στιγμή λέγοντας ότι μια ακτίνα λέιζερ «διάβασε» τον κώδικα στη συσκευασία και ότι άνοιγε μια νέα εποχή για το λιανεμπόριο. Η NCR είχε παρουσιάσει το σύστημα σε συνέδριο του κλάδου δύο μήνες νωρίτερα.
Η επιλογή της τσίχλας αναφέρεται συχνά ως απόδειξη ότι ακόμη και πολύ μικρά προϊόντα μπορούν να φέρουν κωδικό. Το πακέτο φυλάσσεται σήμερα στο Εθνικό Μουσείο Αμερικανικής Ιστορίας του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν, σύμφωνα με δημοσιεύματα.
Τι άλλαξε
Έρευνες για την ιστορία του UPC καταλήγουν ότι η υιοθέτησή του ενίσχυσε την καινοτομία και συνέβαλε στην ανάπτυξη των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού του λιανεμπορίου. Ο Γούντλαντ τιμήθηκε το 1992 με το Εθνικό Μετάλλιο Τεχνολογίας από τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους και πέθανε το 2012, σε ηλικία 91 ετών.
Κάθε φορά που ένας ταμίας περνά ένα προϊόν από τον σαρωτή, χρησιμοποιεί μια ιδέα που ξεκίνησε ως σχέδιο στην άμμο και χρειάστηκε 25 χρόνια για να βρει τα εργαλεία της.
