Οι 10.000 βήματα την ημέρα έγιναν σχεδόν συνώνυμο της υγιεινής ζωής. Ο αριθμός όμως φαίνεται να μην προέρχεται από κάποια ιατρική μελέτη. Σύμφωνα με τις καταγραφές που βρήκαμε, ο στόχος έχει τις ρίζες του σε έναν βηματομετρητή που πουλούσε το 1965 η ιαπωνική εταιρεία Yamasa Clock, με εμπορικό όνομα Manpo-kei, που μεταφράζεται «μετρητής 10.000 βημάτων». Η ερευνήτρια Ι-Μιν Λι (I-Min Lee) έχει πει ότι εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν μελέτες για τα «10.000 βήματα». Οι περισσότερες από αυτές τις πληροφορίες προέρχονται από δευτερογενείς πηγές και όχι από το ίδιο το αρχείο της εταιρείας.
Τι δείχνουν οι μελέτες
Το 2019 μελέτη της Λι και συνεργατών στο JAMA Internal Medicine, με περίπου 16.700 γυναίκες μέσης ηλικίας 72 ετών, έδειξε ότι όσες βρίσκονταν στο δεύτερο τεταρτημόριο βημάτων, περίπου 4.400 την ημέρα, είχαν 41% χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας σε σχέση με όσες βρίσκονταν στο χαμηλότερο, περίπου 2.700 βήματα. Η μείωση του κινδύνου συνεχίστηκε με περισσότερα βήματα και εξομαλύνθηκε γύρω στα 7.500, όπως αναφέρουν δημοσιεύματα. Η ένταση του βηματισμού φάνηκε να έχει μικρότερη σημασία από τον συνολικό αριθμό, όταν λήφθηκε υπόψη ο αριθμός των βημάτων.
Το 2022 μετα-ανάλυση 15 διεθνών ομάδων, στο Lancet Public Health, με επικεφαλής την Αμάντα Πάλουχ, εξέτασε τη σχέση των ημερήσιων βημάτων με τη θνησιμότητα από κάθε αιτία. Σύμφωνα με δευτερογενείς πηγές, ο κίνδυνος μειώνεται σταδιακά, ώσπου το όφελος εξομαλύνεται σε επίπεδο που εξαρτάται από την ηλικία: γύρω στις 6.000–8.000 στις ηλικίες 60 και άνω και στις 8.000–10.000 στους νεότερους. Οι ίδιοι οι συγγραφείς είπαν αργότερα ότι στόχος τους δεν ήταν να βρουν έναν «μαγικό αριθμό», αλλά να συνθέσουν τα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία.
Οι επιφυλάξεις
- Πρόκειται για μελέτες παρατήρησης: δείχνουν συσχέτιση, όχι ότι τα βήματα προκαλούν από μόνα τους τη μείωση του κινδύνου. Άνθρωποι που είναι ήδη πιο υγιείς μπορεί να περπατούν περισσότερο.
- Η μελέτη του 2019 αφορά γυναίκες συγκεκριμένης ηλικίας και δεν γενικεύεται αυτόματα σε όλους.
- Οι ακριβείς αριθμοί του 2022 παρατίθενται εδώ από δευτερογενείς πηγές και πρέπει να ελεγχθούν στη δημοσίευση.
Τι να κρατήσουμε
Η ουσία των ερευνών είναι ότι δεν υπάρχει ένα όριο που χωρίζει το «αρκετό» από το «λίγο». Το όφελος φαίνεται να αυξάνεται σταδιακά και να εξομαλύνεται σε επίπεδα χαμηλότερα από τα 10.000 για τους μεγαλύτερους ηλικιακά. Το κείμενο αυτό δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή: το κατάλληλο επίπεδο δραστηριότητας εξαρτάται από την υγεία και την ηλικία του καθενός, και όποιος έχει χρόνια πάθηση πρέπει να ρωτήσει τον γιατρό του.
