Μία ερώτηση του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ προς τον επικεφαλής του αραβικού κόμματος Ra’am, Μανσούρ Αμπάς, έγινε επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στο Ισραήλ, λίγες μόλις ώρες πριν από την απόφαση για την ανάθεση της εντολής σχηματισμού κυβέρνησης. Ο Αμπάς απέφυγε να χαρακτηρίσει ρητά τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση, ενώ το κόμμα του πρότεινε για πρωθυπουργό τον Γκαντί Αϊζενκότ. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αξιοποίησε πολιτικά την απάντηση, στρέφοντας τα πυρά του κατά των αραβικών κομμάτων.
Τι συνέβη στην Προεδρική Κατοικία
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 στην Ιερουσαλήμ, στο πλαίσιο της δεύτερης ημέρας των διαβουλεύσεων του Χέρτσογκ με τα κόμματα της νέας, 26ης Κνεσέτ. Στις συναντήσεις αυτές κάθε κόμμα δηλώνει ποιον βουλευτή προτείνει να αναλάβει την προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης.
Ο Χέρτσογκ υπενθύμισε στον Αμπάς ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο με τη Χαμάς και τον ρώτησε ευθέως αν θεωρεί την οργάνωση τρομοκρατική. Ο επικεφαλής του Ra’am δεν απάντησε με ένα ξεκάθαρο «ναι» ή «όχι». Επικαλέστηκε τη διαχρονική αντίθεση του κινήματός του στην πολιτική βία και διαμαρτυρήθηκε ότι οι Άραβες πολίτες του Ισραήλ υποβάλλονται διαρκώς σε ένα «τεστ νομιμοφροσύνης».
Όταν ο γενικός διευθυντής της Προεδρικής Κατοικίας, Εγιάλ Σβίκι, τον πίεσε ξανά να απαντήσει, ο Αμπάς είπε ότι έχει σαφή θέση, αλλά ζήτησε να του επιτραπεί να λειτουργεί ως «γέφυρα» προς την παλαιστινιακή πλευρά. Πρόσθεσε ότι επιθυμεί επίσης να προστατεύσει τον εαυτό του και την οικογένειά του, περιγράφοντας το ζήτημα ως θέμα ζωής και θανάτου.
Στην ίδια συνάντηση, ο Αμπάς δήλωσε ότι στηρίζει το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα και ότι το όραμά του είναι η λύση των δύο κρατών, με αφοπλισμό της Χαμάς και όλων των ένοπλων οργανώσεων.
Η πολιτική αξιοποίηση της απάντησης από τον Νετανιάχου
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αξιοποίησε την απάντηση του Αμπάς για να ενισχύσει την επίθεσή του κατά των αραβικών κομμάτων και της προοπτικής συμμετοχής τους σε μια νέα κυβέρνηση.
Σε δημόσια τοποθέτησή του, παρουσίασε την απάντηση του επικεφαλής του Ra’am ως αποφυγή ξεκάθαρης καταδίκης της Χαμάς, χρησιμοποιώντας τη φράση «Δεν μπορείτε να μας υποβάλλετε σε αυτό το τεστ».
Η διατύπωση αυτή αποτελεί συντομευμένη απόδοση της τοποθέτησης του Αμπάς. Δεν περιλαμβάνει τις εξηγήσεις που έδωσε ο ίδιος για τον ρόλο του ως «γέφυρας» προς τους Παλαιστινίους, ούτε την αναφορά του στην ασφάλεια της οικογένειάς του και στη θέση του υπέρ του αφοπλισμού της Χαμάς.
Η αντιπαράθεση εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική σύγκρουση. Μία ημέρα νωρίτερα, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο Νετανιάχου είχε χαρακτηρίσει τα αραβικά κόμματα «ισλαμιστικά κόμματα που στηρίζουν την τρομοκρατία» και είχε προειδοποιήσει ότι μια κυβέρνηση που θα βασιζόταν σε αυτά θα έθετε σε κίνδυνο το Ισραήλ. Παράλληλα, επανέλαβε την πρότασή του για μια «ευρεία εθνική κυβέρνηση» υπό τη δική του ηγεσία.
Διευκρίνιση: Ο Μανσούρ Αμπάς δεν πρέπει να συγχέεται με τον Μαχμούντ Αμπάς, πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής. Ο Μανσούρ Αμπάς είναι Άραβας πολίτης του Ισραήλ, βουλευτής της Κνεσέτ και επικεφαλής του Ra’am (Ενωμένος Αραβικός Κατάλογος), κόμματος με ρίζες στο Ισλαμικό Κίνημα.
Γιατί η ερώτηση είχε τόσο μεγάλη πολιτική σημασία
Η αντιπαράθεση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή ο ίδιος ο Γκαντί Αϊζενκότ, πρώην αρχηγός του γενικού επιτελείου και επικεφαλής του κόμματος Yashar, έχει θέσει ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή ενός κόμματος σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του την αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης.
Ο Αμπάς πρότεινε τον Αϊζενκότ για πρωθυπουργό χωρίς να προχωρήσει ο ίδιος σε μια τέτοια ρητή δήλωση κατά τη συνάντηση με τον Χέρτσογκ.
Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο πολιτικό δίλημμα για τον Αϊζενκότ: το Ra’am μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, αλλά η στάση του επικεφαλής του απέναντι στη Χαμάς αποτελεί εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις.
Το Ra’am κατέβηκε μάλιστα στις εκλογές με δεύτερο στο ψηφοδέλτιο τον Γιοάβ Σεγκαλόβιτς, Εβραίο πρώην βουλευτή και πρώην ανώτατο αξιωματικό της αστυνομίας.
Το κόμμα του Αμπάς δεν είναι πρωτάρης στην κυβερνητική εξουσία. Το 2021 έγινε το πρώτο ανεξάρτητο αραβικό κόμμα που συμμετείχε σε κυβερνητικό συνασπισμό στο Ισραήλ, στην κυβέρνηση Μπένετ–Λαπίντ, η οποία παρέμεινε στην εξουσία έως το 2022. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Νετανιάχου είχε επιχειρήσει στο παρελθόν να σχηματίσει κυβέρνηση με τη στήριξη του Ra’am.
Τα αποτελέσματα των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου
Οι εκλογές για την 26η Κνεσέτ πραγματοποιήθηκαν στις 27 Οκτωβρίου 2026, με συμμετοχή σχεδόν 78%, αισθητά αυξημένη σε σχέση με το 2022. Τα επίσημα αποτελέσματα παραδόθηκαν στον Χέρτσογκ στις 4 Νοεμβρίου από τον πρόεδρο της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής, δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Νοάμ Σόλμπεργκ.
Η κατανομή των 120 εδρών έχει ως εξής:
- Λικούντ (Μπενιαμίν Νετανιάχου): 27
- Yashar (Γκαντί Αϊζενκότ): 21
- Beyachad (Ναφτάλι Μπένετ – Γιαΐρ Λαπίντ): 12
- Κοινός Κατάλογος (αραβικός συνδυασμός): 11
- Ra’am (Μανσούρ Αμπάς): 8
- Δημοκράτες (Γιαΐρ Γκολάν): 8
- Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά (υπερορθόδοξοι): 7
- Yisrael Beytenu (Αβιγκντόρ Λίμπερμαν): 7
- Otzma Yehudit (Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ): 7
- Σας (Αριέ Ντέρι): 6
- Θρησκευτικός Σιωνισμός (Μπεζαλέλ Σμότριτς – Μοσέ Φέιγκλιν): 6
Σε επίπεδο πολιτικών μπλοκ, το στρατόπεδο Νετανιάχου συγκέντρωσε 53 έδρες, ενώ το αντίπαλο στρατόπεδο υπό τον Αϊζενκότ συγκέντρωσε 48. Κανένα από τα δύο δεν διαθέτει αυτοδύναμη πλειοψηφία, καθώς απαιτούνται 61 έδρες.
Τα δύο αραβικά κόμματα συγκέντρωσαν συνολικά 19 έδρες, αριθμός που τα καθιστά καθοριστικούς παράγοντες για τις μετεκλογικές εξελίξεις. Η Λικούντ παρέμεινε το μεγαλύτερο κόμμα, αλλά έχασε εννέα έδρες σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές, ενώ το Σας περιορίστηκε στις έξι.
Ποιον πρότειναν τα κόμματα για πρωθυπουργό
Ο Χέρτσογκ άλλαξε φέτος τη συνήθη σειρά των συναντήσεων και ξεκίνησε από τα μικρότερα κόμματα, αφήνοντας τα μεγαλύτερα για το τέλος.
Μέχρι το απόγευμα της Πέμπτης, η εικόνα των συστάσεων προς τον πρόεδρο είχε διαμορφωθεί ως εξής:
Υπέρ του Γκαντί Αϊζενκότ (67 βουλευτές):
Yashar (21), Beyachad (12), Κοινός Κατάλογος (11), Ra’am (8), Δημοκράτες (8), Yisrael Beytenu (7).
Υπέρ του Μπενιαμίν Νετανιάχου (46 βουλευτές):
Λικούντ (27), Otzma Yehudit (7), Σας (6), Θρησκευτικός Σιωνισμός (6).
Χωρίς σύσταση (7 βουλευτές):
Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά.
Οι 67 συστάσεις υπέρ του Αϊζενκότ δεν ισοδυναμούν αυτομάτως με 67 δεσμευμένες ψήφους εμπιστοσύνης ή με συμφωνία συμμετοχής σε κυβερνητικό συνασπισμό. Ιδιαίτερα ο Κοινός Κατάλογος δεν επιδιώκει συμμετοχή στην κυβέρνηση, αλλά έχει δηλώσει ότι μπορεί να προσφέρει υπό όρους εξωτερική κοινοβουλευτική στήριξη σε μια κυβέρνηση που θα αντικαταστήσει τον Νετανιάχου.
Η στάση των υπερορθόδοξων του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά αποτέλεσε σημαντικό πλήγμα για τον Νετανιάχου, παρά τις προσπάθειές του να εξασφαλίσει τη στήριξη της πιο δεξιάς πτέρυγάς τους. Στη συνάντηση με τον Χέρτσογκ, η συζήτηση επικεντρώθηκε στο ακανθώδες ζήτημα της στράτευσης των υπερορθόδοξων ανδρών, ενώ εκπρόσωποι του κόμματος δήλωσαν ότι δεν δεσμεύονται έναντι κανενός μπλοκ.
Ο Κοινός Κατάλογος, ο οποίος εκφράζει κυρίως την αραβική πολιτική εκπροσώπηση με πιο κοσμικό και εθνικιστικό προσανατολισμό, ανακοίνωσε ομόφωνα ότι προτείνει τον Αϊζενκότ. Χαρακτήρισε την απόφαση δύσκολη και άσκησε κριτική στο στρατόπεδό του για τη στάση του απέναντι στην υποκίνηση μίσους κατά των Αράβων πολιτών.
Οι καταγγελίες για νοθεία και η απάντηση του Χέρτσογκ
Το πολιτικό κλίμα επιβαρύνεται από τις καταγγελίες της Λικούντ και συμμάχων της ότι τα αραβικά κόμματα επηρέασαν παράνομα το εκλογικό αποτέλεσμα μέσω εξαγοράς ψήφων. Η υπόθεση πήρε την ονομασία «Ra’amgate».
Στην πραγματικότητα, διεξάγονται έρευνες για συγκεκριμένα περιστατικά πιθανής νοθείας και εξαγοράς ψήφων, χωρίς να έχει αποδειχθεί ότι αλλοιώθηκε το συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα.
Στην υπόθεση πιθανής αγοράς ψήφων υπέρ του Ra’am, ο τελευταίος από τους υπόπτους που είχαν συλληφθεί την ημέρα των εκλογών αφέθηκε ελεύθερος στις 4 Νοεμβρίου. Το δικαστήριο άσκησε κριτική στον τρόπο διεξαγωγής της αστυνομικής έρευνας.
Παράλληλα, η Σιν Μπετ διερευνά καταγγελίες για πιθανή ξένη ανάμειξη στις εκλογές, έπειτα από σχετικό αίτημα του προέδρου της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής.
Σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή, οι έρευνες δεν επηρεάζουν την εγκυρότητα των τελικών αποτελεσμάτων. Ο ίδιος ο Σόλμπεργκ, παραδίδοντας τα αποτελέσματα, προειδοποίησε ότι η αμφισβήτησή τους αποτελεί πραγματικό κίνδυνο για τη δημοκρατία.
Όταν βουλευτές του Otzma Yehudit επανέλαβαν μπροστά στον Χέρτσογκ τις κατηγορίες, ο πρόεδρος τους απάντησε ότι πρόκειται για εικασίες χωρίς στοιχεία και τους κάλεσε να μην προχωρούν σε γενικεύσεις σε βάρος του συνόλου του αραβικού πληθυσμού.
Τι ακολουθεί για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Μέχρι τη στιγμή της σύνταξης του άρθρου, ο Χέρτσογκ δεν είχε ανακοινώσει την απόφασή του για το πρόσωπο που θα λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Τα επόμενα βήματα, σύμφωνα με την ισραηλινή διαδικασία, είναι τα εξής:
- Η απόφαση του προέδρου: Ο Χέρτσογκ έχει προθεσμία έως τις 11 Νοεμβρίου για να αναθέσει την πρώτη εντολή. Δεν δεσμεύεται αυτομάτως από τον αριθμό των συστάσεων, αλλά πρέπει να εκτιμήσει ποιος έχει τις περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη της Κνεσέτ. Οι περισσότεροι Ισραηλινοί αναλυτές θεωρούν πιθανότερο ότι η εντολή θα δοθεί στον Αϊζενκότ.
- Η ορκωμοσία της Κνεσέτ: Η νέα Βουλή αναμένεται να ορκιστεί στις 10 Νοεμβρίου.
- Το χρονικό περιθώριο: Όποιος λάβει την εντολή θα έχει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης έως 14 επιπλέον ημέρες. Η νέα κυβέρνηση αναλαμβάνει μόνο αφού λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από την Κνεσέτ. Μέχρι τότε παραμένει στην εξουσία η απερχόμενη κυβέρνηση Νετανιάχου.
Τα πολιτικά σενάρια παραμένουν ανοιχτά. Ο Αϊζενκότ έχει απορρίψει τη συμμετοχή σε κυβέρνηση υπό τον Νετανιάχου, ακόμη και με συμφωνία εκ περιτροπής πρωθυπουργίας.
Οι Δημοκράτες έχουν δηλώσει ότι θα στήριζαν ακόμη και κυβέρνηση μειοψηφίας, ενώ ο Χέρτσογκ, στη συνάντησή του με εκπροσώπους τους, εξέφρασε αμφιβολίες για τη λειτουργικότητα μιας τέτοιας λύσης και έθεσε το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης κυβέρνησης εθνικής ενότητας.
Εάν καμία από τις προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης δεν ευοδωθεί, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές.
Η αντιπαράθεση Χέρτσογκ – Αμπάς αναδεικνύει το βασικό πολιτικό πρόβλημα της επόμενης ημέρας στο Ισραήλ: η αριθμητική των εδρών ευνοεί τον Αϊζενκότ, όμως η προσπάθειά του να αναλάβει την πρωθυπουργία περνά από τα αραβικά κόμματα. Και ο Νετανιάχου έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι θα αξιοποιήσει αυτό ακριβώς το ζήτημα ως βασικό όπλο στην πολιτική αντιπαράθεση.