Στην κεντρική Γιούτα των ΗΠΑ υπάρχει ένα άλσος από λεύκες που δεν είναι άλσος με την κοινή έννοια. Είναι ένας κλώνος: χιλιάδες κορμοί που προέρχονται από το ίδιο ριζικό σύστημα και έχουν πανομοιότυπο γενετικό υλικό. Το όνομά του είναι Pando.
Τι είναι και πόσο μεγάλο είναι
Σύμφωνα με το Western Aspen Alliance του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Γιούτα, η έκτασή του είναι περίπου 106 ακρ (acres), δηλαδή 43 εκτάρια. Ο αριθμός των κορμών εκτιμάται σε 47.000, πριν από την πρόσφατη θνησιμότητα, και το βάρος σε περίπου 13 εκατομμύρια λίβρες, δηλαδή 5,8 εκατομμύρια κιλά. Η έκταση των 106 ακρ είχε υπολογιστεί από τη δεκαετία του 1970 με βάση φυσικά χαρακτηριστικά. Το 2008 ερευνητές της υπηρεσίας δασών των ΗΠΑ και του πανεπιστημίου επιβεβαίωσαν με γενετικό αποτύπωμα ότι πρόκειται πράγματι για μία γενετική οντότητα. Στην περιοχή εντοπίστηκαν επίσης 52 ακόμη κλώνοι και ο Pando είναι τριπλοειδής.
Ηλικία: το ερώτημα χωρίς απάντηση
Συχνά διαβάζει κανείς ότι ο Pando είναι δεκάδες χιλιάδες ετών. Οι πηγές του πανεπιστημίου είναι πιο συγκρατημένες. Στο γνωστό FAQ γράφουν ότι δεν υπάρχει καλή απάντηση με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα. Μιλούν για εκτιμήσεις από εκατοντάδες έως χιλιάδες χρόνια και σημειώνουν ότι δεν υπάρχει αξιόπιστη μέθοδος. Οι πιο γέροι ζωντανοί κορμοί είναι 120 έως 150 ετών, γιατί οι κορμοί πεθαίνουν φυσιολογικά σε ηλικία 80 έως 150 ετών και ο κλώνος ανανεώνεται από νέα βλαστάρια. Επειδή ο ιστός ανανεώνεται, όπως τονίζεται, είναι απίθανο να μείνει ιστός από το αρχικό σπορόφυτο. Η ηλικία του οργανισμού επομένως δεν ταυτίζεται με την ηλικία των κορμών και αποτελεί εκτίμηση, όχι μέτρηση.
Η απειλή
Το πρόβλημα που περιγράφουν οι ερευνητές είναι ότι τα νέα βλαστάρια δεν φτάνουν να μεγαλώσουν. Το κυριότερο αίτιο είναι πιθανώς το βόσκημα από μεγάλα φυτοφάγα, όπως ελάφια, άλκες και βοοειδή. Σύμφωνα με τη σχετική σελίδα του πανεπιστημίου, τα ελάφια φαίνεται να είναι οι κύριοι βοσκοί, χωρίς αυτό να έχει αποδειχθεί οριστικά. Τα μη περιφραγμένα τμήματα παρουσιάζουν ραγδαία νέκρωση ώριμων δέντρων από το 2005 περίπου και η αναγέννηση είναι σχεδόν ανύπαρκτη.
Οι φράχτες
Η υπηρεσία δασών των ΗΠΑ περιφράσσει μέρη του κλώνου. Ο περιφραγμένος χώρος του 1992 ήταν 15 ακρ (περίπου 6 εκτάρια) και το 2014 επεκτάθηκε σε περίπου 40 ακρ (περίπου 16 εκτάρια). Σήμερα περίπου το 50% του κλώνου προστατεύεται με φράχτη ύψους 2,5 μέτρων, που αφαιρείται όταν τα βλαστάρια φτάσουν περίπου τα δύο μέτρα. Το αν ο Pando είναι ο μεγαλύτερος οργανισμός του πλανήτη εξαρτάται από τον ορισμό του «μεγαλύτερου». Αυτό που ισχύει είναι ότι είναι ένας εξαιρετικά μεγάλος κλώνος και ότι η μακροπρόθεσμη επιβίωσή του δεν είναι εξασφαλισμένη.
