Το Monopoly είναι γνωστό ως το παιχνίδι όπου κερδίζει όποιος αγοράσει όσο περισσότερα ακίνητα μπορεί και χρεοκοπήσει τους αντιπάλους του. Η αρχική ιδέα είχε σχεδόν αντίθετο σκοπό: να δείξει πώς το ενοίκιο πλουτίζει τους ιδιοκτήτες και φτωχαίνει τους ενοικιαστές. Το παιχνίδι αυτό σχεδίασε η Αμερικανίδα Λίζι Μάγκι και το κατοχύρωσε το 1904.
Η πατέντα του 1904
Στις 5 Ιανουαρίου 1904 η Λίζι Τζ. Μάγκι πήρε το αμερικανικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας με αριθμό 748.626 και τίτλο «Game Board», δηλαδή «πίνακας παιχνιδιού». Το παιχνίδι έγινε γνωστό ως «The Landlord’s Game», «Το παιχνίδι του ιδιοκτήτη γης». Η Μάγκι ακολουθούσε τις ιδέες του οικονομολόγου Χένρι Τζορτζ, που υποστήριζε ότι η αξία της γης δημιουργείται από την κοινότητα και όχι από τον ιδιοκτήτη της. Στόχος της ήταν να δείξει με ένα παιχνίδι πώς λειτουργεί το ενοίκιο και ποιον ευνοεί. Η έννοια του μονοπωλίου, που δίνει σήμερα το όνομα στο παιχνίδι, δεν ήταν το κέντρο της αρχικής εκδοχής.
Από τον πίνακα της Μάγκι στο Monopoly
Το παιχνίδι δεν έμεινε στα χέρια μιας εταιρείας. Χειροποίητες εκδοχές κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ, αντιγράφονταν και άλλαζαν από παίκτη σε παίκτη. Το 1924 η Μάγκι κατοχύρωσε, με το παντρεμένο της όνομα, μια αναθεωρημένη εκδοχή. Σύμφωνα με αφηγήσεις που παρουσιάζουν ιστορικοί και μουσεία, η Parker Brothers είχε αρνηθεί νωρίτερα να εκδώσει το παιχνίδι της.
Το 1935 ο Τσαρλς Ντάροου πούλησε στην Parker Brothers τη δική του εκδοχή, και το παιχνίδι κυκλοφόρησε με τον τίτλο Monopoly. Η Britannica γράφει ότι ο Ντάροου πούλησε την ιδέα στην εταιρεία εκείνη τη χρονιά, και η Βρετανική Βιβλιοθήκη αναφέρει ότι ο Ντάροου και η εταιρεία πήραν το αμερικανικό δίπλωμα με αριθμό 2.026.082 το ίδιο έτος. Για χρόνια κυκλοφορούσε η εκδοχή ότι ο Ντάροου ήταν ο εφευρέτης, ένας άνεργος πωλητής που ανακάλυψε το παιχνίδι μόνος του.
Η αγορά της πατέντας
Τον Νοέμβριο του 1935 η Parker Brothers αγόρασε και την πατέντα της Μάγκι. Σύμφωνα με τις αφηγήσεις, η κίνηση δεν ήταν χειρονομία αναγνώρισης: η εταιρεία ήθελε να ελέγχει τα δικαιώματα ενός παιχνιδιού που ετοιμαζόταν να πουλήσει σε μεγάλη κλίμακα.
Η ιστορία έχει μια ειρωνεία που δύσκολα προσπερνιέται. Ένα παιχνίδι που φτιάχτηκε για να δείξει τα προβλήματα του ενοικίου έγινε διάσημο ως παιχνίδι για όποιον μαζεύει ενοίκια. Και για δεκαετίες το όνομα της γυναίκας που το σχεδίασε έμεινε σχεδόν άγνωστο.
