«Η αγάπη που δεν τολμά να πει το όνομά της» ανήκει στον Άλφρεντ Ντάγκλας, όχι στον Ουάιλντ. Ειπώθηκε όμως μέσα σε δικαστική αίθουσα και έδεσε για πάντα με το όνομά του.
Από πού προέρχεται η φράση
Η φράση είναι ο τελευταίος στίχος του ποιήματος «Two Loves» (Δύο Έρωτες) του Λόρδου Άλφρεντ Ντάγκλας, του νεαρού εραστή του Ουάιλντ, γνωστού ως «Μπόζι». Το ποίημα γράφτηκε το 1892 και δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 1894 στο οξφορδιανό περιοδικό The Chameleon. Μιλά για δύο μορφές έρωτα. Ο δεύτερος νέος του ποιήματος, που εκπροσωπεί τον ομοφυλοφιλικό έρωτα, απαντά ότι είναι «η αγάπη που δεν τολμά να πει το όνομά της». Τα στοιχεία που έχουμε δείχνουν ότι η φράση συχνά αποδίδεται λανθασμένα στον ίδιο τον Ουάιλντ.
Η πτώση: από τη δίκη για συκοφαντία στη φυλακή
Ο πατέρας του Ντάγκλας, ο Μαρκήσιος του Κουίνσμπερι, αντιδρούσε έντονα στη σχέση. Τον Φεβρουάριο του 1895 άφησε στη λέσχη Albemarle, όπου ο Ουάιλντ ήταν μέλος, κάρτα που τον κατηγορούσε δημόσια για ομοφυλοφιλία. Ο Ουάιλντ αποφάσισε να τον μηνύσει για συκοφαντική δυσφήμιση.
Η δίκη ξεκίνησε στο Old Bailey στις 3 Απριλίου 1895 και εξελίχθηκε σε παγίδα για τον ίδιο. Η υπεράσπιση του Κουίνσμπερι παρουσίασε στοιχεία και ερωτήσεις που έφεραν τον συγγραφέα σε δύσκολη θέση. Ο Ουάιλντ αποσύρθηκε από την υπόθεση και σύντομα συνελήφθη. Στις 6 Απριλίου 1895 κατηγορήθηκε για «κατάφωρη απρέπεια», μια διάταξη που τότε ποινικοποιούσε τις σχέσεις μεταξύ ανδρών στη Βρετανία.
Η στιγμή στο εδώλιο
Στην ποινική δίκη, ο εισαγγελέας Τσαρλς Γκιλ ρώτησε τον Ουάιλντ τι σημαίνει «η αγάπη που δεν τολμά να πει το όνομά της». Η απάντησή του θεωρείται μία από τις πιο αξιομνημόνευτες στιγμές της δίκης. Την περιέγραψε ως βαθιά, πνευματική στοργή ανάμεσα σε έναν μεγαλύτερο και έναν νεότερο άνδρα, όπως αυτή που, είπε, βρίσκουμε στον Δαβίδ και τον Ιωνάθαν, στη φιλοσοφία του Πλάτωνα και στα σονέτα του Μιχαήλ Άγγελου και του Σαίξπηρ. Πρόσθεσε ότι τη θεωρούν παρεξηγημένη και ότι εξαιτίας της βρέθηκε εκεί όπου βρισκόταν.
Σύμφωνα με τις καταγραφές της εποχής, η απάντησή του προκάλεσε δυνατό χειροκρότημα και λίγα αποδοκιμαστικά σφυρίγματα στην αίθουσα.
Η ετυμηγορία και τα τελευταία χρόνια
Η πρώτη ποινική δίκη, στις 26 Απριλίου 1895, δεν κατέληξε σε ετυμηγορία. Στην τρίτη δίκη, στις 25 Μαΐου 1895, ο Ουάιλντ κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε στη μέγιστη ποινή των δύο ετών καταναγκαστικών έργων. Βγήκε από τη φυλακή το 1897, οικονομικά και κοινωνικά κατεστραμμένος. Μετά την αποφυλάκισή του έζησε κυρίως στη Γαλλία και πέθανε στο Παρίσι στις 30 Νοεμβρίου 1900, σε ηλικία 46 ετών.
Γιατί η φράση έμεινε στην ιστορία
Η φράση έγινε σύμβολο της καταπίεσης και της σιωπής που περιέβαλλε την ομοφυλοφιλία στον 19ο αιώνα. Αν και ήταν στίχος του Ντάγκλας, συνδέθηκε με τον Ουάιλντ επειδή ειπώθηκε μπροστά στο δικαστήριο που κρίνει τη ζωή του. Μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται ως εργαλείο αναφοράς για τη δίωξη των ομοφυλόφιλων στη βικτωριανή Αγγλία.
