23 Ιουλίου 2026
Λίγες εβδομάδες μετά την υπογραφή μιας εύθραυστης ανακωχής ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δείχνει να ξεφεύγει και πάλι από τον έλεγχο. Η επίσημη εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, εξέδωσε σήμερα σχόλιο στο οποίο περιγράφει μια «κλιμάκωση που κερδίζει έδαφος» στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στις τοπικές κοινωνίες όσο και στη διεθνή οικονομία.
Τι λέει η Μόσχα
Σύμφωνα με το επίσημο σχόλιο του ρωσικού ΥΠΕΞ, οι αντιμαχόμενες πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν χτυπήματα, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε πολιτικές υποδομές τόσο στο Ιράν όσο και σε αραβικά κράτη. Η Ζαχάροβα επεσήμανε ότι έχουν αυξηθεί αισθητά οι κίνδυνοι διακοπής της ναυτιλιακής κίνησης στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα — δύο από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη για τη διακίνηση πετρελαίου.
Η ρωσική πλευρά προειδοποίησε ότι μια αρνητική εξέλιξη της κατάστασης θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια, ενώ κάλεσε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδείξουν υπευθυνότητα και αυτοσυγκράτηση, αποφεύγοντας ενέργειες που θα μπορούσαν να επεκτείνουν γεωγραφικά τη σύγκρουση. Η Μόσχα δήλωσε πρόθυμη να συνδράμει διπλωματικά για την επίλυση των διαφορών, τονίζοντας πως στηρίζει πολιτικές-διπλωματικές λύσεις που λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα όλων των κρατών της περιοχής.
Το πλαίσιο: η κατάρρευση μιας ανακωχής μηνών
Το σχόλιο της Ζαχάροβα αναφέρεται ρητά στο «Μνημόνιο Κατανόησης της Ισλαμαμπάντ», μια συμφωνία-πλαίσιο που είχαν υπογράψει ΗΠΑ και Ιράν στις 17 Ιουνίου 2026, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και τη συμμετοχή Κατάρ, Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Αιγύπτου στις διαπραγματεύσεις. Η συμφωνία, που υπεγράφη ψηφιακά από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (στις Βερσαλλίες, στο περιθώριο της G7) και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, προέβλεπε άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ στην εμπορική ναυτιλία και μερική άρση των αμερικανικών περιορισμών εις βάρος της Τεχεράνης, μέσα σε ένα 60ήμερο παράθυρο διαπραγματεύσεων για μια πιο μόνιμη λύση.
Πέντε περίπου εβδομάδες αργότερα, η δήλωση της Μόσχας υποδηλώνει πως αυτό το πλαίσιο βρίσκεται υπό σοβαρή πίεση, αν όχι σε κατάρρευση. Προσθέτοντας ένα ακόμη στοιχείο στην ήδη τεταμένη εικόνα, η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε στις 22 Ιουλίου, με οριακή πλειοψηφία, ψήφισμα προϋπολογισμού των Ρεπουμπλικανών που ανοίγει τον δρόμο για ταχύτερη διάθεση κονδυλίων σε ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν.
Γιατί έχει σημασία
Τα Στενά του Ορμούζ διακινούν ένα σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, ενώ η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί βασική δίοδο για το εμπόριο Ασίας-Ευρώπης. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διατάραξη και στα δύο σημεία ταυτόχρονα θα μπορούσε να προκαλέσει άνοδο των τιμών ενέργειας και τροφίμων παγκοσμίως, με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε οικονομίες που ήδη παλεύουν με πληθωριστικές πιέσεις.