Στα τέλη του 18ου αιώνα, ένα όνομα προκαλούσε ανησυχία όχι μόνο στον οθωμανικό στόλο, αλλά και σε μία από τις μεγαλύτερες ναυτικές δυνάμεις της εποχής, τη Γαλλία. Ο λόγος για τον Λάμπρο Κατσώνη, έναν Λειβαδιώτη θαλασσομάχο που μετατράπηκε σε έναν από τους πιο τολμηρούς —και πιο αμφιλεγόμενους— πολεμιστές της προεπαναστατικής Ελλάδας.
Από τη Λιβαδειά στα πλοία της Αικατερίνης
Ο Λάμπρος Κατσώνης γεννήθηκε στη Λιβαδειά το 1752, γιος του προεστού Δημήτριου Κατσώνη. Σε νεαρή ηλικία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του μετά από ένα σοβαρό επεισόδιο με Οθωμανό αξιωματούχο και κατέφυγε, μέσω Ύδρας, στη Ζάκυνθο, όπου ξεκίνησε τη ναυτική του καριέρα. Έλαβε μέρος στα λεγόμενα Ορλωφικά, το απελευθερωτικό κίνημα που υποκίνησε η Ρωσία στην Πελοπόννησο το 1770, και στη συνέχεια εντάχθηκε επίσημα στον στρατό της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, φτάνοντας στον βαθμό του συνταγματάρχη και τιμήθηκε ιππότης του ρωσικού Τάγματος του Αγίου Γεωργίου.
Ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων στο Αιγαίο
Κατά τη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου του 1787-1792, ο Κατσώνης οργάνωσε δικό του στολίσκο και ξεκίνησε επιδρομές εναντίον οθωμανικών πλοίων στο Αιγαίο, με βάση επιχειρήσεων το οχυρό του στο Πόρτο Κάγιο της Μάνης. Οι επιτυχίες του ήταν τόσο θορυβώδεις που τον έκαναν, όπως αναφέρουν ιστορικές πηγές, φόβο και τρόμο για τον οθωμανικό στόλο.
Η σύγκρουση με τη Γαλλία
Οι επιχειρήσεις του Κατσώνη άρχισαν να ενοχλούν όμως και τη Γαλλία, καθώς πολλά γαλλικά εμπορικά πλοία διέσχιζαν την περιοχή και τα συμφέροντά της απειλούνταν. Τον Ιούνιο του 1792, γαλλικά πολεμικά πλοία έδρασαν από κοινού με τον οθωμανικό στόλο εναντίον της βάσης του στο Πόρτο Κάγιο, αναγκάζοντάς τον να πυρπολήσει ο ίδιος τη ναυαρχίδα του για να μην πέσει στα χέρια του εχθρού και να διαφύγει με δύο μικρά πλοία. Είναι ένα από τα ελάχιστα περιστατικά στην ιστορία όπου μία μεμονωμένη ελληνική ναυτική δύναμη ανάγκασε επίσημα ευρωπαϊκή χώρα να κινητοποιήσει στόλο εναντίον της.
Ο ίδιος ο Κατσώνης αρνούνταν πάντα τον χαρακτηρισμό του πειρατή, υποστηρίζοντας —σύμφωνα και με μαρτυρία του Γάλλου προξένου στη Ζάκυνθο— ότι δεν εξόπλιζε πειρατικά πλοία αλλά καταδρομικά εναντίον του εχθρού. Το 1794, όταν έφτασε στη Ρωσία, ειδική επιτροπή που συγκρότησε η ίδια η Αικατερίνη Β΄ έκρινε νόμιμη τη δράση του κατά των Οθωμανών.
Τα τελευταία χρόνια
Μετά τον πόλεμο, ο Κατσώνης εγκαταστάθηκε στη Ρωσία, όπου απέκτησε γαίες και ανέπτυξε εμπορικές δραστηριότητες, φτάνοντας το 1799 να χτίσει δικό του εργοστάσιο παραγωγής βότκας. Πέθανε το 1805, πιθανότατα δηλητηριασμένος από Οθωμανό κατάσκοπο, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα σε ρωσικά αρχεία.
Η ιστορία του Λάμπρου Κατσώνη παραμένει μία από τις πιο συναρπαστικές —και λιγότερο γνωστές στο ευρύ κοινό— σελίδες της ελληνικής ναυτικής παράδοσης πριν από την Επανάσταση του 1821, ακόμα κι αν ο θρύλος γύρω από το όνομά του έχει, με τον καιρό, μεγαλοποιήσει κάποιες λεπτομέρειες.
@newsok.gr Λάμπρος Κατσώνης: Ο θρυλικός θαλασσομάχος, ο σπουδαίος Έλληνας ήρωας, πρόδρομος της Επανάστασης του 1821 #Greece #Ελλάδα #fup #storytime #Hellas #stories #inspiration #motivation #historytime #historyfacts #factsyoudidntknow #greatpeople #biography #orthodox #shortsfeed #history #stories #facts #historyteacher #women #inspiration #lifestory #Hellas #shortsvideo #hero #heroism #Greek
♬ πρωτότυπος ήχος – newsOk.gr