Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε επίσημα στον ορισμό του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της, Ραφαέλε Φίτο, ως ειδικού εκπροσώπου της για την Κύπρο, ενισχύοντας τη συμμετοχή της Ένωσης στις προσπάθειες επανένωσης του νησιού υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Τι ανακοινώθηκε
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, ο Φίτο θα συνεργαστεί στενά με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, με στόχο να συμβάλει στη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και τη στήριξη μιας συνολικής, βιώσιμης και διαρκούς λύσης του Κυπριακού, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο ίδιος ο Φίτο εξέφρασε δημόσια, μέσω social media, την τιμή που αισθάνεται για τον διορισμό του και ευχαρίστησε την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την εμπιστοσύνη που του επέδειξε, δεσμευόμενος για πλήρη στήριξη της διαδικασίας υπό τον ΟΗΕ και για ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.
Ποιος είναι ο Φίτο και γιατί έχει βάρος ο διορισμός
Ο Φίτο, ιταλικής καταγωγής, κατέχει ήδη μία από τις πλέον υψηλόβαθμες θέσεις στην Κομισιόν ως Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις, με αρμοδιότητες που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την εποπτεία του προγράμματος βοήθειας της ΕΕ προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα και την παρακολούθηση εφαρμογής του Κανονισμού της Πράσινης Γραμμής. Οι αρμοδιότητές του αυτές του είχαν ανατεθεί ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024, μέσω επιστολής αποστολής της φον ντερ Λάιεν.
Ο νέος ρόλος του ως ειδικού εκπροσώπου διαφέρει θεσμικά από αυτόν του πρώην ειδικού απεσταλμένου της Κομισιόν για την Κύπρο, Γιοχάνες Χαν. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο ορισμός του Φίτο ήταν προσωπική απόφαση της Προέδρου της Κομισιόν και, σε αντίθεση με τον διορισμό του Χαν, δεν χρειάστηκε έγκριση από το σώμα των Επιτρόπων.
Η αντίδραση από τη Λευκωσία
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, χαιρέτισε την απόφαση, σημειώνοντας πως ο ορισμός ενός τόσο υψηλόβαθμου στελέχους της Κομισιόν δίνει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στην κοινή προσπάθεια για το Κυπριακό και αποδεικνύει την αυξημένη διάθεση της Ένωσης να διαδραματίσει πιο ουσιαστικό ρόλο στην επανεκκίνηση των συνομιλιών. Ο Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου 2024 και στην κοινή επιστολή φον ντερ Λάιεν και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, τον Μάρτιο του 2025, ως σταθμούς της στρατηγικής προσέγγισης της κυπριακής κυβέρνησης για ενίσχυση της ευρωπαϊκής εμπλοκής στο ζήτημα.
Το πλαίσιο
Ο διορισμός έρχεται τη στιγμή που βρίσκεται σε εξέλιξη νέα πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, με τη Λευκωσία να θεωρεί ότι η εξασφάλιση ενός υψηλόβαθμου εκπροσώπου της ΕΕ αποτελούσε διαχρονικό στρατηγικό στόχο της. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε παράλληλα ότι η πρόοδος στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας συνδέεται άμεσα με την πρόοδο στο Κυπριακό, εκτίμηση που θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετα κίνητρα για μια αμοιβαία επωφελή εξέλιξη.