Η πρόσφατη ανάρτηση του Mario Nawfal για τη Σλοβενία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα: η χώρα βρίσκεται όντως στο επίκεντρο μιας από τις πιο απότομες αναστροφές εξωτερικής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση το τελευταίο διάστημα, με αφορμή την επάνοδο στην εξουσία του Γιάνεζ Γιάνσα.
Ο Γιάνσα επιστρέφει για 4η φορά στην εξουσία
Στις 22 Μαΐου 2026, το σλοβενικό κοινοβούλιο εξέλεξε εκ νέου τον Γιάνεζ Γιάνσα ως πρωθυπουργό, με 51 ψήφους υπέρ και 36 κατά, σε μια εξέλιξη που θα μπορούσε να αποκλίνει τη χώρα από τις Βρυξέλλες, σύμφωνα με το Times of Israel. Πρόκειται για την τέταρτη θητεία του γνωστού δεξιού πολιτικού στο πρωθυπουργικό αξίωμα, έχοντας προηγουμένως κυβερνήσει το 2004-2008, το 2012-2013 και το 2020-2022. Ο Γιάνσα είναι γνωστός ως θαυμαστής του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και υποστηρικτής του Ισραήλ.
Η σημαία της Παλαιστίνης κατέβηκε μέσα σε λεπτά
Η πρώτη συμβολική κίνηση της νέας κυβέρνησης ήρθε αμέσως μετά την ψήφο εμπιστοσύνης. Λίγα λεπτά μετά την επικύρωση του υπουργικού σχήματος από το σλοβενικό κοινοβούλιο στις 4 Ιουνίου, συνεργείο αφαίρεσε την παλαιστινιακή σημαία από την πρόσοψη του κυβερνητικού μεγάρου στο Λιουμπλιάνα, όπου είχε κυματίσει για δύο χρόνια. Λιγότερο από μία ώρα μετά την ορκωμοσία του, ο Γιάνσα είχε ήδη δώσει εντολή για την αφαίρεσή της. Στη θέση της πλέον κυματίζουν η σλοβενική, η ευρωπαϊκή και η ουκρανική σημαία.
Ο ίδιος ο Γιάνσα δικαιολόγησε την απόφαση μέσω social media, αναφέροντας ότι «ήρθε η ώρα για μια υπεύθυνη σλοβενική εξωτερική πολιτική, βασισμένη σε γεγονότα, εθνικά συμφέροντα και διεθνές δίκαιο».
Πάγωμα της αναγνώρισης και μετακόμιση πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ
Στο πιο ουσιαστικό σκέλος, ο πρωθυπουργός επιβεβαίωσε σε αποκλειστική συνέντευξή του στην ισραηλινή Israel Hayom πως η κυβέρνησή του θα «παγώσει» την αναγνώριση της Παλαιστίνης, την οποία χαρακτήρισε «παράνομη απόφαση» της προηγούμενης αριστερής κυβέρνησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η αριστερή κυβέρνηση που κυβέρνησε τη Σλοβενία τα τελευταία χρόνια αναγνώρισε παλαιστινιακό κράτος κατά παράβαση του σλοβενικού δικαίου. Θα τηρήσουμε τον νόμο και θα παγώσουμε την παράνομη απόφασή τους». Η ανατροπή αυτή αποτέλεσε προϋπόθεση για τις διαπραγματεύσεις σχηματισμού κυβερνητικού συνασπισμού και έλαβε ομόφωνη στήριξη από όλους τους εταίρους της νέας κυβέρνησης.
Παράλληλα, ο Γιάνσα επιβεβαίωσε τα σχέδια μεταφοράς της πρεσβείας της χώρας στο Ισραήλ από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, κίνηση που θα έκανε τη Σλοβενία το πρώτο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προχωρά σε αντίστοιχο βήμα. Όπως σημειώνεται, μόνο μικρός αριθμός χωρών διατηρεί σήμερα πρεσβείες στην Ιερουσαλήμ: οι ΗΠΑ, το Κόσοβο, η Γουατεμάλα, η Ονδούρα, η Παραγουάη και η Παπούα-Νέα Γουινέα.
Το προηγούμενο: μια από τις πιο σκληρές στάσεις στην ΕΕ απέναντι στο Ισραήλ
Η αναστροφή αυτή αντικατοπτρίζει πλήρη ρήξη με την πολιτική του προκατόχου του, Robert Golob. Υπό την προηγούμενη κυβέρνηση, η Σλοβενία αναγνώρισε την Παλαιστίνη, επέβαλε ό,τι ισοδυναμούσε με εμπάργκο όπλων στο Ισραήλ, θέσπισε ταξιδιωτικές απαγορεύσεις σε Ισραηλινούς αξιωματούχους —μεταξύ αυτών τον Νετανιάχου— ενώ η κρατική τηλεόραση RTV μποϊκόταρε τη Eurovision 2026 λόγω της συμμετοχής του Ισραήλ. Η αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους έγινε τον Μάιο του 2024, ενώ τον Ιούλιο του 2025 ο Μπεν Γκβιρ και ο Σμότριχ τέθηκαν σε κυρώσεις.
Αντιδράσεις στο εσωτερικό
Η απόφαση δεν έγινε δεκτή ομόφωνα. Ο πρώην πρωθυπουργός Golob σχολίασε ότι η αφαίρεση της σημαίας «λέει περισσότερα από χίλιες λέξεις» και κατηγόρησε τη νέα κυβέρνηση ότι τοποθετεί τη Σλοβενία στην «ντροπιαστική σελίδα της ιστορίας». Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο βουλευτής Μέσετς δήλωσε στα σλοβενικά μέσα ότι «δεν πρόκειται απλά για διοικητική ενέργεια, αλλά για πολιτικό μήνυμα που αντιφάσκει με την προηγούμενη θέση του κράτους για το ζήτημα της Παλαιστίνης». Αντίθετα, βουλευτής του κυβερνητικού κόμματος SDS υποστήριξε πως η κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να καθορίζει τα σύμβολα στα δημόσια κτίρια, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα κρατικής θέσης και όχι συναισθηματικής αντίδρασης.
Η αντίδραση του Ισραήλ
Το Ισραήλ έσπευσε να αξιοποιήσει την εξέλιξη. Σχεδόν ταυτόχρονα με την αφαίρεση της σημαίας, ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκιντεόν Σααρ ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ θα ανοίξει την πρώτη του πρεσβεία στο Λιουμπλιάνα, περιγράφοντας την εξέλιξη ως αρχή ενός «νέου κεφαλαίου» στις διμερείς σχέσεις. Σύμφωνα με δηλώσεις του, «ο Γιάνεζ Γιάνσα είναι σαφής και σταθερός φίλος του Ισραήλ, και η εκλογή του δημιουργεί μοναδική ευκαιρία προώθησης των διμερών σχέσεων».
Τι σημαίνει για την ενιαία στάση της ΕΕ
Η ενδεχόμενη μεταφορά της σλοβενικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ θα συνιστούσε ξεκάθαρη απόκλιση από την πάγια, ενιαία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το καθεστώς της Ιερουσαλήμ, κάτι που θα έθετε τη Σλοβενία σε αντίθεση με τον υπόλοιπο μηχανισμό της Ένωσης. Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με δημοσιεύματα σλοβενικών μέσων, η πολιτική ανατροπή συνέπεσε χρονικά με αμφιλεγόμενες καταγγελίες δημοσιογράφων και ακτιβιστών για επαφές του Γιάνσα με εκπρόσωπους της ισραηλινής εταιρείας ιδιωτικών πληροφοριών Black Cube κατά τις εκλογές του 2026 — ισχυρισμός που εξετάζεται ακόμη και δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Η εξέλιξη παρακολουθείται στενά από τις Βρυξέλλες, καθώς αποτελεί την πρώτη φορά που κράτος-μέλος της ΕΕ προχωρά τόσο ανοιχτά σε αναίρεση αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους και σχεδιασμό μεταφοράς πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ, σε μια περίοδο όπου το ζήτημα της Μέσης Ανατολής διχάζει έντονα την ευρωπαϊκή διπλωματία.