Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη στην περιοχή Μακούντα-Βουλές/Μερσινούδια της επαρχίας Πάφου φέρνει στο φως νέα στοιχεία για τις ταφικές πρακτικές και την κοινωνική οργάνωση στην Κύπρο κατά τη Χαλκολιθική περίοδο, περίπου 4.000 χρόνια πριν.
Η ανασκαφή, που πραγματοποιήθηκε από τις 15 Ιουνίου έως τις 17 Ιουλίου 2025 υπό τη διεύθυνση της Dr. Kathlyn Grossman από το North Carolina State University, σε συνεργασία με άλλους ερευνητές, αποκάλυψε τμήμα ενός προϊστορικού νεκροταφείου κοντά σε έναν Χαλκολιθικό οικισμό. Το νεκροταφείο είχε εντοπιστεί αρχικά μέσω επιφανειακών ερευνών και ορισμένοι τάφοι ήταν ήδη ορατοί πριν από τις εργασίες.
Οι αρχαιολόγοι εξέτασαν δέκα λαξευτούς σε βράχο τάφους, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν υποστεί διαταραχές από σύγχρονες δραστηριότητες ή διάβρωση. Παρόλα αυτά, τα ευρήματα προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τις πρακτικές ταφής της εποχής.
Τρεις τύποι ταφών και τα μυστικά τους
Οι ερευνητές εντόπισαν τρεις κύριους τύπους ταφικών κατασκευών:
- Μικρούς κυκλικούς λάκκους διαμέτρου περίπου ενός μέτρου.
- Μεγαλύτερους κυκλικούς λάκκους διαμέτρου περίπου δύο μέτρων, μερικοί με μικρές πλευρικές κόγχες που πιθανότατα σχηματίστηκαν φυσικά.
- Ορθογώνιους λαξευτούς τάφους σε βράχο.
Αυτή η ποικιλία δείχνει μια σύνθετη προσέγγιση στις ταφές, που μπορεί να αντανακλά διαφορές κοινωνικού status ή οικογενειακές παραδόσεις. Τα περισσότερα ευρήματα χρονολογούνται στη Χαλκολιθική περίοδο, προσφέροντας συγκρίσεις με άλλα γνωστά νεκροταφεία όπως αυτό του Σουσκιού.
Εντυπωσιακά αντικείμενα και καθημερινή ζωή
Παρότι πολλοί τάφοι είχαν διαταραχθεί, οι αρχαιολόγοι βρήκαν αξιόλογα αντικείμενα που ρίχνουν φως στην υλική κουλτούρα της εποχής:
- Δεκάδες χάντρες από όστρακα, πικρόλιθο, φαγεντιανή και χαλαζία, που πιθανότατα χρησιμοποιούνταν ως κοσμήματα.
- Χάλκινα σπειροειδή αντικείμενα και θραύσματα χάλκινου σύρματος σε έναν τάφο μαζί με μέρος ανθρώπινου σκελετού.
- Λίγα επιφανειακά ευρήματα, όπως μεγάλη τριπτήρι πέτρα και θραύσματα κεραμικής κοντά σε τάφους.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι κάτοικοι της περιοχής είχαν πρόσβαση σε υλικά και τεχνολογίες που δείχνουν ανταλλαγές και μια αναπτυσσόμενη οικονομία βασισμένη εν μέρει στην εξόρυξη και επεξεργασία χαλκού, χαρακτηριστική της μετάβασης από τη Νεολιθική στην Εποχή του Χαλκού.
Σημασία για την κατανόηση της προϊστορικής Κύπρου
Η ανακάλυψη στη Μακούντα προσθέτει νέα δεδομένα στην εικόνα των Χαλκολιθικών ταφικών πρακτικών, αποκαλύπτοντας ομοιότητες αλλά και διαφορές με άλλους χώρους. Αυτό βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την κοινωνική οργάνωση, τις πεποιθήσεις και τον τρόπο ζωής των προϊστορικών Κυπρίων, λίγο πριν την πλήρη ανάπτυξη της Εποχής του Χαλκού.
Το έργο υποστηρίχθηκε από το National Science Foundation, το North Carolina State University και την American Society for Overseas Research, και εντάσσεται σε ευρύτερες προσπάθειες διερεύνησης της προϊστορίας του νησιού.
Η συνέχιση των ερευνών σε τέτοιους χώρους υπόσχεται να φέρει ακόμα περισσότερες εκπλήξεις, ενισχύοντας την εικόνα της Κύπρου ως σημαντικού πολιτιστικού κέντρου της Ανατολικής Μεσογείου.
Δείτε το σχετικό ανακοινωθέν του τμηματος αρχαιοτήτων Κύπρου στο FB