O υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί ανάρτησε στο X ένα στιγμιότυπο της ενημερωμένης έκθεσης της Υπηρεσίας Έρευνας του Κογκρέσου (CRS). Η ανάρτηση περιείχε τέσσερις ισχυρισμούς:
- Τον Μάιο η CRS «παραδέχθηκε» ότι οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν θέσει εκτός μάχης 42 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη.
- Τώρα ο αριθμός είναι 81.
- Ο πραγματικός απολογισμός είναι πολύ υψηλότερος.
- Απόδειξη: η CENTCOM δεν επιτρέπει σε εν ενεργεία Γερουσιαστή να επιθεωρήσει βάσεις που, κατά τον ίδιο, ισχυρίζεται ότι είναι σε καλή κατάσταση.
Η ανάρτηση κλείνει με παράφραση της γνωστής φράσης που αποδίδεται στον Λίνκολν, ότι μπορείς να ξεγελάς όλους για λίγο, αλλά όχι για πάντα.
Ο Αραγτσί δεν είναι ουδέτερος σχολιαστής: εκπροσωπεί μία από τις εμπόλεμες πλευρές της σύγκρουσης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Αυτό δεν κάνει αυτόματα λάθος όσα λέει, σημαίνει όμως ότι κάθε ισχυρισμός πρέπει να ελεγχθεί στην πηγή. Αυτό ακριβώς κάνει το παρόν άρθρο.
Τι λέει πραγματικά η έκθεση
Η έκθεση CRS IN12692 δεν είναι «παραδοχή» του Πενταγώνου. Η CRS είναι η ερευνητική υπηρεσία του Κογκρέσου και συνέταξε τη λίστα από δημοσιεύματα, ανακοινώσεις του Υπουργείου Άμυνας και της CENTCOM, και την έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή (Lead IG) της 14ης Σεπτεμβρίου. Η ίδια σημειώνει ότι η καταμέτρηση περιλαμβάνει αεροσκάφη που χάθηκαν ή υπέστησαν ζημιά, ότι μπορεί να αναθεωρηθεί λόγω διαβάθμισης και ζητημάτων απόδοσης ευθύνης, και ότι ορισμένα αεροσκάφη με ζημιά ίσως έχουν επιστρέψει σε υπηρεσία.
Αναλυτικά, τα 81 αεροσκάφη κατανέμονται ως εξής:
| Τύπος | Αριθμός | Τι συνέβη, κατά την έκθεση | Ιρανική ενέργεια; |
|---|---|---|---|
| MQ-9 Reaper (drone) | 45 | Απώλειες που ανέφεραν Αμερικανοί αξιωματούχοι στην Washington Post, χωρίς ανάλυση αιτίας | Δεν διευκρινίζεται |
| F-15E Strike Eagle | 12 | 3 καταστράφηκαν από φίλια πυρά πάνω από το Κουβέιτ· 1 καταστράφηκε πάνω από το Ιράν· 8 υπέστησαν ελαφριές ζημιές σε ιρανικό πλήγμα σε βάση στην Ιορδανία και επέστρεψαν σε υπηρεσία | 9 ναι, 3 όχι |
| KC-135 (ιπτάμενο τάνκερ) | 7 | 5 με ζημιές στο έδαφος από ιρανική επίθεση στη Σαουδική Αραβία· 1 συνετρίβη στο Ιράκ (6 νεκροί) και 1 προσγειώθηκε αναγκαστικά μετά από «περιστατικό» σε φίλιο εναέριο χώρο | 5 ναι, 2 όχι |
| AH-6 Little Bird | 4 | Καταστράφηκαν από τις ίδιες τις αμερικανικές δυνάμεις κατά επιχείρηση διάσωσης | Όχι |
| MQ-1 (drone) | 3 | Καταρρίφθηκαν από το Ιράν | Ναι |
| A-10 Thunderbolt II | 2 | 1 καταστράφηκε από εχθρικά πυρά· 1 υπέστη σοβαρές ζημιές σε ιρανικό πλήγμα στην Ιορδανία | Ναι |
| MC-130J | 2 | Καταστράφηκαν σκόπιμα από τις ΗΠΑ κατά τη διάσωση πληρώματος F-15E | Όχι |
| F-35A | 1 | Ζημιά από ιρανικά πυρά εδάφους· προσγειώθηκε | Ναι |
| E-3 Sentry (AWACS) | 1 | Ζημιά, «άμεσο πλήγμα» σε ιρανική επίθεση στη Σαουδική Αραβία | Ναι |
| AH-64 Apache | 1 | Καταρρίφθηκε πάνω από τα Στενά του Ορμούζ | Ναι |
| HH-60W | 1 | Ζημιά κατά επιχείρηση διάσωσης στο Ιράν | Δεν διευκρινίζεται |
| MQ-4C Triton (drone) | 1 | Συνετρίβη σε ατύχημα | Όχι |
| MH-60 Sea Hawk | 1 | Συνετρίβη πάνω από την Αραβική Θάλασσα | Όχι |
Το άθροισμα: 22 αεροσκάφη αποδίδονται ρητά σε ιρανική ενέργεια, 13 σε φίλια πυρά, ατυχήματα ή σκόπιμη καταστροφή από τις ΗΠΑ, και 46 χωρίς δηλωμένη αιτία. Επιπλέον, 49 από τα 81 είναι μη επανδρωμένα, και τουλάχιστον 8 από τα επανδρωμένα επέστρεψαν σε υπηρεσία.
Από 42 σε 81: τι άλλαξε
Η έκδοση της 13ης Μαΐου όντως κατέγραφε 42 αεροσκάφη. Ούτε τότε όμως έλεγε ότι τα κατέρριψε όλα το Ιράν: η λίστα περιλάμβανε αεροσκάφη που χάθηκαν ή υπέστησαν ζημιά, μαζί με drones, και ήδη περιείχε τα τρία F-15E των φίλιων πυρών και το τάνκερ που συνετρίβη στο Ιράκ. Από τα 42, τα 24 ήταν MQ-9 Reaper.
Ο διπλασιασμός έως τον Οκτώβριο οφείλεται σε τρεις πηγές:
- Περισσότερα drones. Τα MQ-9 ανέβηκαν από 24 σε 45, μετά από δημοσίευμα της Washington Post του Αυγούστου, και προστέθηκαν 3 MQ-1. Αυτό εξηγεί 24 από τα 39 νέα αεροσκάφη.
- Το πλήγμα στην Ιορδανία (9–10 Σεπτεμβρίου). Οκτώ F-15 με ελαφριές ζημιές και ένα A-10 με σοβαρές.
- Η έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή. Πρόσθεσε το Apache που καταρρίφθηκε, τέσσερα Little Bird που κατέστρεψαν οι ίδιες οι ΗΠΑ και ένα Sea Hawk που συνετρίβη.
Με άλλα λόγια, το «Τώρα: 81» είναι ακριβές ως αριθμός. Η αύξηση όμως αφορά κυρίως drones και αεροσκάφη με ελαφριές ζημιές, όχι 39 νέες καταρρίψεις επανδρωμένων αεροσκαφών.
Ο Γερουσιαστής και η βάση Αλ Ουντέιντ
Το γεγονός στο οποίο αναφέρεται ο Αραγτσί είναι πραγματικό. Ο Δημοκρατικός Γερουσιαστής του Κονέκτικατ Κρις Μέρφι, μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Υπουργείο Άμυνας του αρνήθηκε την πρόσβαση στη βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στην περιοχή, την οποία το Ιράν έχει πλήξει επανειλημμένα. Ο Μέρφι είχε ζητήσει πρόσβαση με επιστολή και απευθείας από την ηγεσία της CENTCOM. Χαρακτήρισε την άρνηση πρωτοφανή και μέρος μιας σκόπιμης προσπάθειας απόκρυψης του κόστους του πολέμου.
Το Πεντάγωνο δίνει διαφορετική εξήγηση: ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε ότι το γραφείο του Γερουσιαστή είχε ενημερωθεί πριν από το ταξίδι ότι δεν θα υπήρχε υποστήριξη για την επίσκεψη, σύμφωνα με οδηγία του υπουργού Πιτ Χέγκσεθ της 3ης Μαρτίου που περιορίζει τις μετακινήσεις στην περιοχή. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι εφαρμόζει την οδηγία ενιαία για όλους.
Η διαμάχη για τη διαφάνεια δεν ξεκίνησε τώρα. Ήδη από τον Απρίλιο, δημοσιεύματα του NBC και του CBS ανέφεραν ότι οι ζημιές στις αμερικανικές βάσεις ήταν πολύ μεγαλύτερες από όσες είχαν παραδεχθεί δημόσια, και ότι ακόμη και Ρεπουμπλικανοί βουλευτές παραπονούνταν ιδιωτικά πως δεν λάμβαναν στοιχεία. Το Πεντάγωνο αρνείται να συζητά αξιολογήσεις ζημιών επικαλούμενο την επιχειρησιακή ασφάλεια.
Δύο επιφυλάξεις όμως στη διατύπωση του Αραγτσί. Πρώτον, δεν εντοπίσαμε δημόσια δήλωση της CENTCOM ότι οι βάσεις «είναι εντάξει»· η επίσημη γραμμή είναι η σιωπή, όχι η διάψευση. Δεύτερον, η άρνηση πρόσβασης αποδεικνύει έλλειψη διαφάνειας, όχι το μέγεθος των απωλειών. Ως «απόδειξη» για έναν συγκεκριμένο, υψηλότερο αριθμό αεροσκαφών, δεν στέκει.
Το κόστος και τι σημαίνει
Η σημασία των απωλειών δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) εκτίμησε τον Σεπτέμβριο ότι η αντικατάσταση εξοπλισμού που είχε χαθεί έως την 1η Αυγούστου θα κόστιζε 1,9 έως 3,3 δισ. δολάρια, ανάλογα με το τι θα αποφασίσει να αντικαταστήσει το Πεντάγωνο. Τον Μάιο, ο αναπληρωτής ελεγκτής του Πενταγώνου είχε ανεβάσει την εκτίμηση για το συνολικό κόστος των επιχειρήσεων στο Ιράν στα 29 δισ. δολάρια.
Πιο σημαντικό από τον αριθμό είναι το ποια αεροσκάφη επλήγησαν. Η CRS επισημαίνει ως βασικό ζήτημα για το Κογκρέσο τις πλατφόρμες που είναι παλιές, λίγες και δύσκολα αντικαθίστανται, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το E-3 Sentry. Η απώλεια περίπου 45 Reaper, που σύμφωνα με τη Washington Post αντιστοιχεί σε περίπου το ένα τέταρτο του στόλου, θέτει επίσης ερωτήματα για την ικανότητα αναπλήρωσης.
Τέλος, η έκθεση θέτει ως ερώτημα για το Κογκρέσο αν οι απώλειες δείχνουν αλλαγή στις ιρανικές δυνατότητες που απαιτεί αλλαγές και στη διάταξη των αμερικανικών βάσεων. Αυτό ίσως είναι το πραγματικό εύρημα: όχι πόσα αεροσκάφη καταρρίφθηκαν στον αέρα, αλλά πόσα χτυπήθηκαν στο έδαφος, μέσα σε βάσεις που θεωρούνταν ασφαλείς.
Ετυμηγορία
| Ισχυρισμός του Αραγτσί | Αξιολόγηση | Γιατί |
|---|---|---|
| Τον Μάιο η CRS «παραδέχθηκε» ότι το Ιράν έθεσε εκτός μάχης 42 αεροσκάφη | Παραπλανητικό | Η CRS κατέγραψε 42 αεροσκάφη που χάθηκαν ή υπέστησαν ζημιά από κάθε αιτία, μαζί με φίλια πυρά και ατυχήματα. Δεν τα απέδωσε όλα στο Ιράν. |
| Τώρα είναι 81 | Ακριβές ως αριθμός | Η έκδοση της 5ης Οκτωβρίου απαριθμεί 81. Μόνο 22 αποδίδονται ρητά σε ιρανική ενέργεια· 13 όχι· 46 χωρίς αιτία. |
| Ο πραγματικός απολογισμός είναι πολύ υψηλότερος | Ανεπιβεβαίωτο | Η CRS προειδοποιεί ότι ο αριθμός μπορεί να αναθεωρηθεί, και ανεξάρτητα ρεπορτάζ μιλούν για υποεκτίμηση ζημιών στις βάσεις. Κανένα στοιχείο όμως δεν τεκμηριώνει «πολύ υψηλότερο» αριθμό αεροσκαφών. |
| Η CENTCOM δεν αφήνει Γερουσιαστή να επιθεωρήσει βάσεις | Ουσιαστικά ακριβές | Ο Κρις Μέρφι αποκλείστηκε από την Αλ Ουντέιντ. Η απόφαση αποδίδεται στο Υπουργείο Άμυνας και σε οδηγία του Μαρτίου. Δεν βρέθηκε δήλωση της CENTCOM ότι οι βάσεις είναι «εντάξει». |
| Η άρνηση πρόσβασης είναι «απόδειξη» | Δεν στέκει λογικά | Η μυστικότητα αποδεικνύει έλλειψη διαφάνειας, όχι συγκεκριμένο μέγεθος απωλειών. |
Η ανάρτηση του Αραγτσί χρησιμοποιεί ένα αληθινό έγγραφο και ένα αληθινό γεγονός για να στηρίξει ένα συμπέρασμα που κανένα από τα δύο δεν αποδεικνύει. Η πιο ακριβής διατύπωση θα ήταν: το Κογκρέσο καταγράφει 81 αμερικανικά αεροσκάφη χαμένα ή με ζημιές από κάθε αιτία, η επίσημη εικόνα παραμένει ελλιπής, και το Πεντάγωνο δεν διευκολύνει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Είναι λιγότερο εντυπωσιακό από το «81 καταρρίψεις», αλλά είναι αυτό που λένε τα έγγραφα.