Μικροσκοπικά απολιθωμένα δόντια από το Κολοράντο ξαναγράφουν το πρώτο κεφάλαιο της ιστορίας μας, ρίχνοντας νέο φως στην καταγωγή όχι μόνο των πρωτευόντων, αλλά -έμμεσα- και του ίδιου του ανθρώπου.
Παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν τα νοτιότερα απολιθώματα που έχουν βρεθεί ποτέ του γένους Purgatorius, του παλαιότερου γνωστού συγγενή όλων των πρωτευόντων θηλαστικών, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου. Η ανακάλυψη έγινε στη Λεκάνη του Ντένβερ, στο Κολοράντο, και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Vertebrate Paleontology.
Ένα μικρόσωμο θηλαστικό που άλλαξε τα δεδομένα
Το Purgatorius ήταν ένα μικρό, δενδρόβιο θηλαστικό, περίπου στο μέγεθος μυγαλής, το οποίο εμφανίστηκε στη Βόρεια Αμερική λίγο μετά την εξαφάνιση των δεινοσαύρων, πριν από περίπου 65,9 εκατομμύρια χρόνια. Μέχρι σήμερα, τα απολιθώματα αυτού του είδους είχαν εντοπιστεί αποκλειστικά στη σημερινή Μοντάνα και σε τμήματα του νότιου Καναδά, παρότι πετρώματα αντίστοιχης ηλικίας υπάρχουν σε μεγάλο μέρος της βορειοαμερικανικής ηπείρου.
Η νέα μελέτη, με επικεφαλής τον Δρ. Stephen Chester, αναπληρωτή καθηγητή στο Brooklyn College και στο Graduate Center του City University of New York (CUNY), σε συνεργασία με ερευνητές του Denver Museum of Nature & Science, περιγράφει τα νοτιότερα ίχνη Purgatorius που έχουν ποτέ ανακαλυφθεί, εντοπισμένα στην περιοχή μελέτης Corral Bluffs της Λεκάνης του Ντένβερ.
«Η ανακάλυψη αυτή βοηθά να καλυφθεί το κενό στην κατανόηση της γεωγραφίας και της εξέλιξης των παλαιότερων συγγενών των πρωτευόντων», εξήγησε ο Δρ. Chester. Όπως πρόσθεσε, η παρουσία αυτών των απολιθωμάτων στο Κολοράντο υποδηλώνει ότι τα αρχέγονα πρωτεύοντα προέκυψαν αρχικά στα βόρεια και στη συνέχεια εξαπλώθηκαν νότια, διαφοροποιούμενα σύντομα μετά τη μαζική εξαφάνιση στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου.
Γιατί έλειπαν τόσο καιρό τα ίχνη τους
Τα οστά του αστραγάλου του Purgatorius δείχνουν χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν δενδρόβια ζωή, γεγονός που είχε αρχικά οδηγήσει τους ερευνητές να υποθέσουν πως η απουσία του νότια της Μοντάνα σχετιζόταν με την εκτεταμένη καταστροφή των δασών από την πρόσκρουση του αστεροειδούς πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο, συνάδελφοι παλαιοβοτανολόγοι επεσήμαναν πως η ανάκαμψη της βλάστησης στη Βόρεια Αμερική ήταν ταχύτατη, οδηγώντας την ομάδα στο συμπέρασμα πως το Purgatorius πιθανότατα βρισκόταν και σε νοτιότερες περιοχές -απλώς δεν είχε αναζητηθεί επαρκώς.
Για να επιβεβαιώσουν αυτή την υπόθεση, οι ερευνητές κατέφυγαν σε μια ιδιαίτερα επίπονη μέθοδο: το «screen-washing», δηλαδή το ξέπλυμα μεγάλων ποσοτήτων ιζήματος μέσα από λεπτό πλέγμα, προκειμένου να απομονωθούν τα μικρότερα δυνατά θραύσματα. Φοιτητές και εθελοντές πέρασαν μήνες ταξινομώντας κόκκο-κόκκο το υλικό, μέχρι που άρχισαν να εμφανίζονται δόντια με αναγνωρίσιμο σχήμα.
Ένα πιθανό νέο είδος
Τα δόντια που εντοπίστηκαν παρουσιάζουν έναν μοναδικό συνδυασμό χαρακτηριστικών, γεγονός που οδηγεί τους επιστήμονες να πιστεύουν πως ενδέχεται να ανήκουν σε ένα προηγουμένως άγνωστο, πρώιμο είδος Purgatorius. Η ανακάλυψη γεφυρώνει ένα σημαντικό χρονικό και γεωγραφικό κενό στην κατανόηση των πρώτων πλησιαδαπιφόρμων -της ομάδας που περιλαμβάνει τους αρχαιότερους γνωστούς συγγενείς των πρωτευόντων, των δερμοπτέρων και των σκανδεντίων.
Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, η ανακάλυψη αυτή δεν αλλάζει απλώς τον χάρτη εξάπλωσης ενός αρχαίου θηλαστικού· αναδεικνύει επίσης πόσο γρήγορα η ζωή στον πλανήτη κατάφερε να αναδιοργανωθεί και να διαφοροποιηθεί, αμέσως μετά από μια από τις μεγαλύτερες μαζικές εξαφανίσεις στην ιστορία της Γης -θέτοντας τα πρώτα, ελάχιστα ορατά θεμέλια για την εξελικτική πορεία που θα οδηγούσε, εκατομμύρια χρόνια αργότερα, στην εμφάνιση του ανθρώπου.
