Πρόστιμα συνολικού ύψους 120.000 ευρώ επέβαλε η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) στη Hellenic Train, έπειτα από έρευνα για ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών και ειδικότερα την πυραντοχή των καθισμάτων στις επιβατάμαξες.
Η απόφαση της Αρχής εκδόθηκε στο πλαίσιο της διερεύνησης που ακολούθησε και τις εξώδικες διαμαρτυρίες συγγενών θυμάτων και τραυματιών του δυστυχήματος των Τεμπών. Η ΡΑΣ εντόπισε παραβάσεις που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με τη συντήρηση των οχημάτων, την ιχνηλασιμότητα των υλικών και των σχετικών εγγράφων ασφαλείας, αλλά και ζητήματα πυροπροστασίας.
Η απόφαση 65/2026 της Ολομέλειας της ΡΑΣ ελήφθη στις 3 Αυγούστου και εκδόθηκε στις 10 Αυγούστου, μετά την ακρόαση της Hellenic Train και των καταγγελλόντων, η οποία είχε πραγματοποιηθεί στις 21 Μαΐου.
Οι παραβάσεις που εντόπισε η ΡΑΣ
Στο σκεπτικό της απόφασης, η ΡΑΣ αναφέρεται σε παραβάσεις της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με τη συντήρηση του τροχαίου υλικού, τις υποχρεώσεις των φορέων που συμμετέχουν στη διαδικασία συντήρησης, καθώς και την ανάθεση σχετικών εργασιών σε εξωτερικούς συνεργάτες.
Παράλληλα, η Αρχή διαπίστωσε προβλήματα σε επιμέρους διαδικασίες που περιλαμβάνονται στο σύστημα συντήρησης τροχαίου υλικού της Hellenic Train. Μεταξύ αυτών είναι η έκδοση κανόνων ασφαλείας, η αξιολόγηση προμηθευτών, η διαχείριση του τεχνικού φακέλου συντήρησης και το πλαίσιο λειτουργίας του συγκεκριμένου συστήματος.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ιχνηλασιμότητα των εγγράφων ασφαλείας για τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν στη συντήρηση των μισθωμένων επιβαταμαξών. Σύμφωνα με την απόφαση, δεν τεκμηριώθηκε η απαιτούμενη ιχνηλασιμότητα για το σύνολο των υλικών, ενώ διαπιστώθηκαν ζητήματα σχετικά με τις απαιτήσεις που αφορούν τα καθίσματα και την πυροπροστασία.
Η ΡΑΣ εξετάζει επίσης εργασίες συντήρησης και προμήθειας ανταλλακτικών καθισμάτων που συνδέονται με τέσσερις συμβάσεις της περιόδου 2021-2023. Για τις συγκεκριμένες εργασίες, σύμφωνα με το σκεπτικό, δεν κατατέθηκαν τα απαιτούμενα έγγραφα πιστοποίησης συμμόρφωσης και ιχνηλασιμότητας των εγγράφων ασφαλείας, με εξαίρεση αναθεωρημένο πιστοποιητικό δοκιμών ευφλεκτότητας της IFS Laboratories Limited.
Τα δύο πρόστιμα των 100.000 και 20.000 ευρώ
Η ΡΑΣ επέβαλε στη Hellenic Train διοικητικό πρόστιμο 100.000 ευρώ για παραβάσεις που σχετίζονται με τη συντήρηση των οχημάτων και τις απαιτήσεις του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/779.
Επιπλέον, επιβλήθηκε δεύτερο πρόστιμο ύψους 20.000 ευρώ για παραβάσεις που αφορούν τέσσερις διαδικασίες του συστήματος συντήρησης τροχαίου υλικού της εταιρείας.
Έτσι, το συνολικό ποσό των προστίμων ανέρχεται σε 120.000 ευρώ.
Τι υποχρεώνεται να κάνει η Hellenic Train
Η απόφαση δεν περιορίζεται στις χρηματικές κυρώσεις. Η ΡΑΣ ζητά από τη Hellenic Train να προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες για την ενίσχυση της ασφάλειας.
Η εταιρεία καλείται να συμμορφωθεί με τη Σύσταση Ασφαλείας 2025-RL01-018 του ΕΟΔΑΣΑΑΜ και να ολοκληρώσει, μέσα σε αποκλειστική προθεσμία τριών μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης, τις δράσεις που περιλαμβάνονται στο αναλυτικό σχέδιο δράσης που έχει καταθέσει στην Αρχή. Παράλληλα, μέσα σε έναν μήνα θα πρέπει να υποβάλει έκθεση προόδου.
Η Hellenic Train οφείλει ακόμη να εξασφαλίζει την ιχνηλασιμότητα όλων των απαραίτητων πληροφοριών που αφορούν τη συντήρηση και να καταθέσει στη ΡΑΣ βελτιωμένη διαδικασία ιχνηλασιμότητας για τη συντήρηση των καθισμάτων και τα υλικά που χρησιμοποιούνται.
Παράλληλα, η Αρχή ζητά άμεσα μέτρα για την ενίσχυση της πυρασφάλειας των συρμών, αλλά και για την ενδυνάμωση της κουλτούρας ασφαλείας τόσο στο προσωπικό όσο και στους επιβάτες.
Η εταιρεία πρέπει μέσα σε έναν μήνα να υποβάλει σχέδιο δράσης για την υλοποίηση των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων μέτρων που προβλέπονται.
Τι προβλέπεται για τα καθίσματα των τρένων
Στα μέτρα που περιλαμβάνονται στην απόφαση ξεχωρίζει η αντικατάσταση των καθισμάτων και άλλου εσωτερικού εξοπλισμού των βαγονιών.
Ειδικά για τα καθίσματα, η ΡΑΣ προβλέπει ως μεσοπρόθεσμη ενέργεια την αντικατάστασή τους με νέα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου EN 45545.
Το συγκεκριμένο μέτρο, σύμφωνα με την απόφαση, συνδέεται με τη Σύσταση Ασφαλείας 2025-RL01-018 του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, η οποία εκδόθηκε μετά τη διερεύνηση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών.
Τα μέτρα για την πυρασφάλεια
Η ΡΑΣ παραθέτει επίσης κατάλογο με βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της πυρασφάλειας των συρμών.
Στα μέτρα άμεσης εφαρμογής περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η απομάκρυνση μη κρίσιμων υλικών από τα τρένα, ώστε να περιοριστεί η δυνητικά καύσιμη μάζα, η προσθήκη πυροσβεστήρων, η έκτακτη συντήρηση των μέσων ασφαλείας, η εκπαίδευση του προσωπικού και η μείωση των χρονικών διαστημάτων μεταξύ των επιθεωρήσεων και των εργασιών συντήρησης του τροχαίου υλικού.
Στα μεσοπρόθεσμα μέτρα περιλαμβάνονται ακόμη ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων φωνητικών ανακοινώσεων, κλιματισμού, εξαερισμού και αναγγελίας κινδύνου, καθώς και η αντικατάσταση καθισμάτων και άλλου εσωτερικού εξοπλισμού.
Η απόφαση προβλέπει επίσης την ανασκόπηση και επικαιροποίηση των Σχεδίων Έκτακτης Ανάγκης για «Πυρκαγιά σε Αμαξοστοιχία», λαμβάνοντας υπόψη τις εμπειρίες και τα διδάγματα από το δυστύχημα των Τεμπών. Προβλέπεται, επιπλέον, ετήσια δοκιμή του σχετικού σχεδίου με διαφορετικά σενάρια και τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων.
Τέλος, η Hellenic Train υποχρεώνεται να ενημερώνει τη ΡΑΣ για εξωτερικές αναθέσεις λειτουργιών συντήρησης και να τεκμηριώνει τον τρόπο με τον οποίο συμμορφώνεται με τις σχετικές απαιτήσεις.
Η ΡΑΣ επισημαίνει ότι, εφόσον διαπιστωθεί συνέχιση των παραβάσεων ή μη συμμόρφωση με την απόφαση, είναι δυνατόν να επιβληθούν νέα πρόστιμα ή άλλα μέτρα.