Το σύνδρομο Reye (Reye’s syndrome) είναι μια πολύ σπάνια πάθηση που μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά και νέους μετά από ίωση, όπως η γρίπη ή η ανεμοβλογιά. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στον εγκέφαλο και χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα. Για τον λόγο αυτό οι υγειονομικές αρχές σε διάφορες χώρες προειδοποιούν να μη δίνεται ασπιρίνη σε παιδιά, εκτός αν τη συνταγογραφεί γιατρός.
Τι είναι και σε ποιους εμφανίζεται
Σύμφωνα με το βρετανικό NHS, η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά 5 έως 14 ετών και είναι πολύ σπάνια σε βρέφη κάτω του ενός έτους και σε άτομα άνω των 18. Η συχνότητα εκτιμάται σε λιγότερο από ένα περιστατικό ανά εκατομμύριο παιδιά τον χρόνο. Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Έχει συνδεθεί με τα σαλικυλικά, κυρίως την ασπιρίνη, σε άτομα κάτω των 16 ετών. Ορισμένα παιδιά με μια σπάνια γενετική πάθηση, την έλλειψη της αφυδρογονάσης των ακυλο-CoA μέσης αλυσίδας (MCADD), μπορούν επίσης να νοσήσουν, και αυτό δεν σχετίζεται με την ασπιρίνη.
Τα συμπτώματα
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 1 έως 3 εβδομάδες μετά την ανάρρωση από τον ιό. Περιλαμβάνουν επίμονους εμετούς, υπνηλία και έλλειψη ενεργητικότητας, σύγχυση, ευερεθιστότητα ή επιθετικότητα, γρήγορη αναπνοή και καρδιακό ρυθμό, κρίσεις επιληψίας και απώλεια συνείδησης. Το NHS συστήνει επείγουσα ιατρική βοήθεια αν το παιδί έχει κρίση, δυσκολία στην αναπνοή, σύγχυση, είναι πλαδαρό ή χάσει τις αισθήσεις του, και να αναφερθεί στον γιατρό κάθε πρόσφατη γρίπη ή ανεμοβλογιά και κάθε χρήση ασπιρίνης.
Η ιστορία της σύνδεσης με την ασπιρίνη
Ο Ντάγκλας Ράι (Douglas Reye) και οι συνεργάτες του περιέγραψαν το σύνδρομο το 1963 στο περιοδικό The Lancet. Το 1980 η μελέτη του Starko και συνεργατών βρήκε την πρώτη στατιστικά σημαντική σχέση με την ασπιρίνη. Στις ΗΠΑ το CDC άρχισε να προειδοποιεί για τα σαλικυλικά το 1980, ο επικεφαλής της δημόσιας υγείας των ΗΠΑ (Surgeon General) εξέδωσε σύσταση το 1982 και ο FDA απαίτησε προειδοποιητικές ετικέτες στα προϊόντα ασπιρίνης το 1986.
Μετά τις προειδοποιήσεις, τα περιστατικά μειώθηκαν δραματικά. Στις ΗΠΑ, από 555 περιστατικά το 1980 έπεσαν σε περίπου δύο τον χρόνο από το 1994. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η επίπτωση σε παιδιά κάτω των 12 ετών έπεσε από 0,63 σε 0,11 ανά 100.000 παιδιά ανάμεσα στα έτη 1983–84 και 1990–91. Η πτώση συνδέεται χρονικά με τις προειδοποιήσεις, αλλά δεν έχει αποδειχθεί αιτιακά από τα στοιχεία που διαβάσαμε.
Τι συστήνουν οι αρχές και τι ισχύει για τις εκβάσεις
Στις ΗΠΑ οι αρχές (CDC, Surgeon General, AAP, FDA) συστήνουν να μη δίνεται ασπιρίνη ή προϊόντα με ασπιρίνη σε άτομα κάτω των 19 ετών κατά τη διάρκεια νόσων με πυρετό. Στο Ηνωμένο Βασίλειο η σύσταση, από το 2007, είναι να αποφεύγεται κάτω των 16, εκτός από ειδικές περιπτώσεις όπως η νόσος Kawasaki. Το NHS συστήνει επίσης να μη δίνονται σε παιδιά κάτω των 16 φάρμακα με σαλικυλικό οξύ ή σαλικυλικά, όπως ορισμένα τζελ για τα στοματικά έλκη, και να ρωτά κανείς τον φαρμακοποιό.
Η θνησιμότητα σε όσους νοσούν εκτιμάται σε περίπου 20–40%, και περίπου ένα τρίτο των επιζώντων έχει σημαντική εγκεφαλική βλάβη. Η θεραπεία γίνεται σε νοσοκομείο. Το NHS αναφέρει ότι τα περισσότερα παιδιά αναρρώνουν πλήρως αν αντιμετωπιστούν γρήγορα. Για οποιαδήποτε απορία σχετικά με φάρμακα για παιδιά, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός είναι ο σωστός αποδέκτης. Το κείμενο αυτό δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή.
