Σε μαιευτήρια, καταστήματα και βιτρίνες με παιχνίδια, το ροζ θεωρείται «κοριτσίστικο» και το μπλε «αγορίστικο». Ο κανόνας δίνει την εντύπωση ότι υπάρχει από πάντα. Στην πραγματικότητα είναι σχετικά πρόσφατος και η ιστορία του έχει μια ενδιαφέρουσα διαφωνία ανάμεσα στους ερευνητές.
Όταν τα μωρά φορούσαν λευκά
Γύρω στις αρχές του 20ού αιώνα, αγόρια και κορίτσια φορούσαν ως την ηλικία των έξι ετών λευκά φορέματα, που ήταν εύκολο να λευκανθούν. Το ουδέτερο ντύσιμο ήταν ο κανόνας. Το ροζ, το μπλε και άλλες παστέλ αποχρώσεις άρχισαν να γίνονται δημοφιλή για τα βρέφη στα μέσα του 19ου αιώνα, αλλά χρειάστηκε χρόνος για να αποκτήσουν φύλο.
Η ιστορικός Τζο Πάολετι, που έχει γράψει το βιβλίο «Pink and Blue: Telling the Girls From the Boys», σημειώνει ότι ο χρωματικός κώδικας ροζ-μπλε ήταν γνωστός από τη δεκαετία του 1860, αλλά δεν υπερίσχυσε πριν από τη δεκαετία του 1950. Το Smithsonian Magazine συνοψίζει ότι η σημερινή εντολή καθιερώθηκε τη δεκαετία του 1940, ως αποτέλεσμα των προτιμήσεων του κοινού όπως τις διάβασαν οι κατασκευαστές και οι έμποροι.
Η «αντίστροφη» συμβουλή του 1918
Το πιο γνωστό επιχείρημα υπέρ μιας «αντιστροφής» είναι ένα δημοσίευμα του 1918, που συμβούλευε ροζ για τα αγόρια και μπλε για τα κορίτσια. Το σκεπτικό ήταν ότι το ροζ είναι πιο έντονο και δυνατό χρώμα και ταιριάζει στο αγόρι, ενώ το μπλε είναι πιο λεπτό και χαριτωμένο. Το 1927 το περιοδικό Time δημοσίευσε πίνακα με το τι συνιστούσαν μεγάλα αμερικανικά καταστήματα, και οι απόψεις διέφεραν. Στη Βοστώνη η Filene’s, στη Νέα Υόρκη η Best & Co., στο Κλήβελαντ η Halle’s και στο Σικάγο η Marshall Field συμβούλευαν να ντύνονται τα αγόρια στα ροζ.
Η διαφωνία των ερευνητών
Δεν συμφωνούν όλοι ότι υπήρξε πραγματική αντιστροφή. Ο ερευνητής Μάρκο Ντελ Τζούντιτσε, που ανέλυσε το ζήτημα, δεν βρήκε στοιχεία ούτε για αντίστροφη ούτε για ασυνεπή χρήση πριν από τη δεκαετία του 1940. Αυτό που φαίνεται να ισχύει και από τις δύο πλευρές είναι ότι πριν από τα μέσα του αιώνα δεν υπήρχε ένας καθολικός κανόνας.
Πώς καθιερώθηκε
Στις δεκαετίες 1950-1960 η μόδα έπαιξε ρόλο: πρόσωπα όπως η Μέιμι Αϊζενχάουερ και η Μέριλιν Μονρό συνέδεσαν το ροζ με τη γυναικεία εικόνα. Από το τέλος της δεκαετίας του 1960 εμφανίστηκε και αντίρροπη τάση προς πιο ουδέτερα παιδικά ρούχα στις ΗΠΑ. Το ροζ και το μπλε δεν είναι δηλαδή φυσική προτίμηση που διαφέρει ανά φύλο, αλλά ιστορική σύμβαση με λίγες δεκαετίες ζωής.
Την επόμενη φορά που θα δείτε ένα ντουλάπι με μωρουδιακά χωρισμένο σε δύο χρώματα, αξίζει να θυμάστε ότι ο διαχωρισμός είναι νεότερος από τα παππούδια μας. Το μόνο που δείχνει είναι τι αποφάσισε η αγορά να ξεχωρίσει.