Ένα βλήμα μετά τα μεσάνυχτα, μια έκρηξη στην πρύμνη και ένας ναυτικός που δεν γύρισε ποτέ στη βάρδια του. Το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων «VELOS SAPPHIRE», ελληνικής διαχείρισης, έγινε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου το πιο πρόσφατο θύμα των επιθέσεων που πλήττουν την εμπορική ναυτιλία στον Περσικό Κόλπο. Η διαχειρίστρια εταιρεία Velos Tankers Ltd επιβεβαίωσε με επίσημη ανακοίνωση τον θάνατο ενός μέλους του πληρώματος.
Το πλοίο και το ταξίδι
Το «VELOS SAPPHIRE» (IMO 9321201) φέρει σημαία Νήσων Μάρσαλ και διαχειρίζεται από την ελληνική Velos Tankers Ltd. Σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων AIS από την εταιρεία MARISKS, που επικαλείται η «Ναυτεμπορική», το πλοίο είχε αναχωρήσει στις 3 Νοεμβρίου από τη Φουτζέιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με δηλωμένο προορισμό τη Σίτρα του Μπαχρέιν. Η Φουτζέιρα βρίσκεται έξω από το Στενό του Ορμούζ, άρα το δεξαμενόπλοιο χρειάστηκε να διασχίσει το πιο επικίνδυνο θαλάσσιο πέρασμα του κόσμου για να μπει στον Κόλπο. Ταξίδευε υπό έρμα, δηλαδή χωρίς φορτίο, γεγονός που περιόρισε τον κίνδυνο ρύπανσης.
Οι ώρες της επίθεσης
Κατά την επίσημη ανακοίνωση της εταιρείας, η έκρηξη σημειώθηκε στις 01:15 τοπική ώρα της Πέμπτης 5 Νοεμβρίου. Πιθανότατα προκλήθηκε από μη αναγνωρισμένο βλήμα που έπληξε την αριστερή πρυμναία πλευρά του πλοίου. Ακολούθησε πυρκαγιά, την οποία έσβησε το ίδιο το πλήρωμα χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Αμέσως μετά την έκρηξη, ένας ναυτικός δηλώθηκε αγνοούμενος. Αργότερα εντοπίστηκε μέσα στο πλοίο θανάσιμα τραυματισμένος. Η εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει το όνομα, την ιδιότητα ή την εθνικότητά του. Τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος είναι καλά στην υγεία τους και δεν έχουν αναφερθεί άλλοι τραυματισμοί. Δεν έχει καταγραφεί θαλάσσια ρύπανση, ενώ η έκταση των ζημιών στο κύτος ακόμη αξιολογείται.
Το σήμα της UKMTO
Λίγες ώρες πριν γίνει γνωστό το όνομα του πλοίου, το βρετανικό Κέντρο Θαλάσσιων Εμπορικών Επιχειρήσεων (UKMTO) είχε αναφέρει ότι ένα δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από δύο αγνώστου τύπου βλήματα περίπου 50 ναυτικά μίλια βόρεια της πόλης Μαντίνατ ασ-Σαμάλ του Κατάρ. Η UKMTO δεν κατονόμασε το πλοίο ούτε τη σημαία του, ενώ δεν υπήρξε καμία ανάληψη ευθύνης. Ορισμένα διεθνή μέσα τοποθετούν το «VELOS SAPPHIRE» στην ίδια περιοχή. Η σύνδεση των δύο αναφορών δεν έχει όμως επιβεβαιωθεί επίσημα, καθώς η ώρα που έδωσε η UKMTO (23:20 GMT της Τετάρτης, δηλαδή περίπου 02:20 τοπική ώρα) διαφέρει κατά περίπου μία ώρα από αυτή της εταιρείας.
Στο Μπαχρέιν για έρευνα
Κατόπιν οδηγιών των αρμόδιων Αρχών, το πλοίο κατευθύνθηκε στο λιμάνι Khalifa Bin Salman του Μπαχρέιν. Εκεί θα παρασχεθεί υποστήριξη στο πλήρωμα και θα γίνει προκαταρκτική έρευνα για τις συνθήκες του πλήγματος. Η Velos Tankers ανέφερε ότι ενεργοποίησε αμέσως το σχέδιο έκτακτης ανάγκης, ενημέρωσε τις Αρχές και τα εμπλεκόμενα μέρη και βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τον πλοίαρχο. Οι οικείοι του νεκρού ναυτικού ενημερώθηκαν, με την εταιρεία να εκφράζει τη βαθιά της θλίψη.
Η προέλευση του βλήματος και ο υπαίτιος παραμένουν άγνωστοι. Καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει την ευθύνη.
Ένας Κόλπος σε πόλεμο
Το πλήγμα στο «VELOS SAPPHIRE» δεν είναι μεμονωμένο. Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026, η εμπορική ναυτιλία στην περιοχή βρίσκεται στο στόχαστρο. Τις τελευταίες ημέρες, η UKMTO κατέγραψε δεξαμενόπλοιο που χτυπήθηκε από δύο βλήματα ανατολικά του σαουδαραβικού λιμανιού Ρας αλ-Χάφτζι (2 Νοεμβρίου) και άλλο ένα που δέχθηκε δύο βλήματα στο μηχανοστάσιο ανοιχτά του Ομάν (3 Νοεμβρίου). Η ίδια η UKMTO έχει παραδεχθεί ότι δυσκολεύεται να καταγράψει τον πραγματικό αριθμό των επιθέσεων, επειδή πολλά πλοία δεν τις αναφέρουν πλέον.
Σύμφωνα με τον τελευταίο δημόσιο απολογισμό του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), που μετέδωσε το Γαλλικό Πρακτορείο στις 25 Αυγούστου, σε έξι μήνες πολέμου είχαν καταγραφεί 68 περιστατικά στο Ορμούζ και γύρω από αυτό, με τουλάχιστον 20 ναυτικούς ή λιμενεργάτες νεκρούς, 35 τραυματίες και έναν αγνοούμενο. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) κατηγόρησε στις 2 Νοεμβρίου το Ιράν ότι έχει σκοτώσει πάνω από 20 ναυτικούς, κατηγορία που η Τεχεράνη απορρίπτει. Η κίνηση στο Στενό έχει καταρρεύσει: δεδομένα που επικαλέστηκε το Gulf News έδειχναν μόλις πέντε εμπορικά πλοία να το διασχίζουν στις 31 Οκτωβρίου, έναντι πάνω από 130 ημερησίως πριν από τον πόλεμο.
Γιατί αφορά άμεσα την Ελλάδα
Η ελληνική ναυτιλία είναι από τους μεγαλύτερους διαχειριστές δεξαμενοπλοίων στον κόσμο και δραστηριοποιείται εκτεταμένα στις ενεργειακές διαδρομές του Κόλπου. Κάθε τέτοιο περιστατικό θυμίζει ότι πίσω από τις τιμές του πετρελαίου και τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου υπάρχουν άνθρωποι που εξακολουθούν να σαλπάρουν σε ζώνη πολέμου. Ο Γενικός Γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οι ναυτικοί δεν πρέπει να γίνονται στόχοι.
Επόμενα βήματα είναι η ανακοίνωση των στοιχείων του θύματος, τα πρώτα ευρήματα της έρευνας στο Μπαχρέιν για το είδος και την προέλευση του βλήματος, καθώς και η αξιολόγηση των ζημιών στο κύτος.