Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Φρανσίσκο (UCSF) αποκαλύπτει ένα ανησυχητικό και δύσκολα εξηγήσιμο φαινόμενο: ο καρκίνος του μαστού αυξάνεται με ταχύτητα πρωτόγνωρη ανάμεσα στις Ασιατικές Αμερικανίδες, ξεπερνώντας κατά πολύ τους ρυθμούς αύξησης που παρατηρούνται σε οποιαδήποτε άλλη εθνοτική ομάδα των ΗΠΑ. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος (screening) από μόνος του δεν εξηγεί αυτή την έκρηξη — κάτι που σημαίνει πως σημαντικοί παράγοντες κινδύνου παραμένουν άγνωστοι.
Τα ευρήματα της μελέτης
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open με επικεφαλής ερευνήτρια τη Scarlett Lin Gomez, καθηγήτρια επιδημιολογίας και βιοστατιστικής στο UCSF, ανέλυσε σχεδόν 150.000 περιστατικά διηθητικού καρκίνου του μαστού που διαγνώστηκαν μεταξύ 2000 και 2022, αξιοποιώντας δεδομένα από το πρόγραμμα SEER του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου των ΗΠΑ. Η ανάλυση κάλυψε εννέα διαφορετικούς πληθυσμούς Ασιατικών Αμερικανίδων, Ιθαγενών Χαβανών και κατοίκων νησιών του Ειρηνικού σε 14 πολιτείες, αντιπροσωπεύοντας περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού πληθυσμού αυτών των κοινοτήτων στις ΗΠΑ.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: η επίπτωση του διηθητικού καρκίνου του μαστού αυξανόταν κατά περισσότερο από 3% ετησίως σε σχεδόν κάθε ασιατική εθνοτική ομάδα, με τις Κινέζες και τις Βιετναμέζες Αμερικανίδες να καταγράφουν ακόμη υψηλότερους ρυθμούς — άνω του 4% τον χρόνο. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, μέχρι το 2022, τα ποσοστά επίπτωσης στις Ασιάτισσες κάτω των 50 ετών είχαν φτάσει τα επίπεδα των λευκών μη ισπανόφωνων γυναικών της ίδιας ηλικίας — μια σύγκλιση που δεν υπήρχε στο παρελθόν.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι δεν επρόκειτο απλώς για αύξηση των πρώιμων, ανιχνεύσιμων μέσω μαστογραφίας περιστατικών. Οι καρκίνοι που είχαν ήδη μεταστασιοποιηθεί αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό, ενώ ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού —η πιο επιθετική υποκατηγορία της νόσου— αυξήθηκε κατά πάνω από 6% ετησίως ανάμεσα στις Κινέζες Αμερικανίδες μεταξύ 2017 και 2022.
Αντίθετα, στις Ιθαγενείς Χαβανές γυναίκες —που ήδη έχουν από τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου μαστού στις ΗΠΑ— η ετήσια αύξηση ήταν μόλις 1%, σημαντικά χαμηλότερη από ό,τι στις υπόλοιπες ασιατικές κοινότητες.
Γιατί ο προσυμπτωματικός έλεγχος δεν εξηγεί το φαινόμενο
Μια πρώτη σκέψη θα ήταν ότι η αύξηση οφείλεται απλώς σε καλύτερο και συχνότερο έλεγχο, που οδηγεί σε περισσότερες διαγνώσεις πρώιμου σταδίου. Οι ερευνητές, όμως, απορρίπτουν αυτή την εξήγηση: η αυξημένη χρήση μαστογραφίας θα αναμενόταν να ανεβάσει κυρίως τα ποσοστά διάγνωσης σε πρώιμο στάδιο, όχι σε προχωρημένο ή μεταστατικό στάδιο. Το γεγονός ότι ακριβώς οι πιο επιθετικοί και προχωρημένοι καρκίνοι αυξάνονται ταχύτερα δείχνει ότι κάτι βαθύτερο συμβαίνει στη βιολογία ή στους παράγοντες κινδύνου των γυναικών αυτών, και όχι απλώς στον τρόπο διάγνωσης.
Ποιοι παράγοντες εξετάζονται
Οι ερευνητές θεωρούν ότι αλλαγές στα αναπαραγωγικά πρότυπα (όπως η καθυστέρηση της τεκνοποίησης ή η μείωση του αριθμού των παιδιών), αλλαγές στη διατροφή και άλλοι παράγοντες τρόπου ζωής ενδέχεται να παίζουν κάποιο ρόλο, αλλά παραδέχονται ότι αυτοί οι παράγοντες δεν εξηγούν επαρκώς το μέγεθος της αύξησης. Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση από σχετική έρευνα του UCSF στην περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο είναι ότι ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού φαίνεται υψηλότερος στις μετανάστριες σε σχέση με τις γυναίκες που γεννήθηκαν στις ΗΠΑ — μια αντιστροφή σε σχέση με παλαιότερα δεδομένα, που πιθανόν υποδηλώνει μια μετατόπιση στους παράγοντες κινδύνου με την πάροδο του χρόνου και τη διαμονή στις ΗΠΑ.
Η ίδια η επικεφαλής ερευνήτρια, Dr. Gomez, έχει επισημάνει σε παλαιότερες παρουσιάσεις της ότι η αύξηση δεν περιορίζεται στις Ασιάτισσες μετανάστριες στις ΗΠΑ, αλλά παρατηρείται και σε πληθυσμούς γυναικών στην ίδια την Ασία — κάτι που ενισχύει την υπόθεση ότι πρόκειται για ένα ευρύτερο φαινόμενο και όχι απλώς αποτέλεσμα του τρόπου ζωής στις ΗΠΑ.
Το πρόβλημα της «μονολιθικής» κατηγοριοποίησης
Ένα από τα βασικά μηνύματα της μελέτης είναι η ανάγκη να σταματήσει η αντιμετώπιση των Ασιατικών Αμερικανίδων, των Ιθαγενών Χαβανών και των κατοίκων νησιών του Ειρηνικού ως μιας ενιαίας, ομοιογενούς ομάδας. Η μεγάλη διαφοροποίηση στους ρυθμούς αύξησης —από το 1% στις Χαβανές έως πάνω από 4% στις Κινέζες και τις Βιετναμέζες— δείχνει ότι κάθε εθνοτική υποομάδα έχει το δικό της, ξεχωριστό προφίλ κινδύνου, το οποίο χάνεται όταν οι στατιστικές συγχωνεύονται σε μία μόνο ευρεία κατηγορία.
Όπως τόνισε η Dr. Gomez, η κατανόηση των αιτιών πίσω από αυτή την ταχεία αύξηση είναι κρίσιμη, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να διασφαλιστεί ότι όλες αυτές οι κοινότητες έχουν πρόσβαση σε πολιτισμικά κατάλληλη ενημέρωση, έλεγχο και έγκαιρη παρακολούθηση.
Τι ακολουθεί
Οι ερευνητές του UCSF προχωρούν ήδη σε δύο μεγάλες συμπληρωματικές μελέτες —την CRANE και την ASPIRE— που ελπίζουν ότι θα ρίξουν περισσότερο φως στους άγνωστους ακόμη παράγοντες κινδύνου. Μέχρι τότε, το μήνυμα των ειδικών παραμένει σαφές: η αύξηση αυτή δεν μπορεί να αποδοθεί απλώς σε καλύτερη διάγνωση, και χρειάζεται επειγόντως περισσότερη έρευνα, ειδικά προσαρμοσμένη ανά εθνοτική ομάδα, για να κατανοηθούν τα αίτια — και να σωθούν ζωές.
Πηγή: Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Φρανσίσκο (UCSF), μελέτη δημοσιευμένη στο JAMA Network Open, Ιούλιος 2026.
Σημείωση: Αυτό το άρθρο αφορά ευρήματα δημόσιας υγείας. Αν κάποιος/κάποια ανησυχεί προσωπικά για τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, καλό είναι να απευθυνθεί σε γιατρό ή ειδικό ογκολόγο για εξατομικευμένη καθοδήγηση.