Η Wally Funk, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της αεροπορικής και διαστημικής ιστορίας, έφυγε από τη ζωή στα 87 της χρόνια, στο σπίτι της στο Grapevine του Τέξας. Η ιστορία της είναι ένα από τα πιο συγκινητικά παραδείγματα επιμονής στην ιστορία της αεροπορίας: χρειάστηκε να περάσουν έξι ολόκληρες δεκαετίες για να δικαιωθεί το όνειρό της να ταξιδέψει στο διάστημα.
Η νεότερη των «Mercury 13»
Το 1961, σε ηλικία μόλις 22 ετών, η Funk υποβλήθηκε σε εξαντλητικά τεστ αντοχής και ψυχολογικής ετοιμότητας στο πλαίσιο ενός άτυπου προγράμματος της NASA γνωστού ως «Πρόγραμμα Γυναικών στο Διάστημα». Ήταν η νεότερη από τις δεκατρείς γυναίκες που έμειναν στην ιστορία ως «Mercury 13» — υποψήφιες αστροναύτισσες που πέρασαν τις ίδιες σκληρές εξετάσεις με τους άντρες συναδέλφους τους της NASA, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα με καλύτερες επιδόσεις. Σε ένα από τα πιο ακραία τεστ, την έκλεισαν σε δεξαμενή αισθητηριακής στέρησης όπου παρέμεινε πάνω από δέκα ώρες, μέχρι που οι ίδιοι οι ερευνητές αποφάσισαν να σταματήσουν το πείραμα. Από τις δεκατρείς υποψήφιες, μόνο η Funk και η Jerrie Cobb ολοκλήρωσαν και τις τρεις φάσεις των εξετάσεων.
Παρά τις εξαιρετικές επιδόσεις της, η NASA δεν έστειλε ποτέ καμία γυναίκα από το πρόγραμμα στο διάστημα. Η ίδια η Funk απέδιδε την απόρριψή της όχι μόνο στο φύλο της, αλλά και στην έλλειψη πτυχίου μηχανικού — προσόν που η υπηρεσία απαιτούσε τότε από τους αστροναύτες της. Παρότι επικοινώνησε με τη NASA τέσσερις φορές ζητώντας να γίνει αστροναύτης, η απάντηση ήταν πάντα αρνητική.
Μια ζωή γεμάτη «πρώτες φορές»
Η απόρριψη δεν την σταμάτησε. Η Funk συνέχισε να πετάει, συσσωρεύοντας πάνω από 19.600 ώρες πτήσης στην καριέρα της και εκπαιδεύοντας περίπου 3.000 μαθητές πιλότους. Έγινε η πρώτη γυναίκα πολιτικός εκπαιδεύτρια πτήσεων σε αμερικανική στρατιωτική βάση, η πρώτη γυναίκα επιθεωρήτρια πτήσεων της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Αεροπορίας (FAA) και, το 1974, η πρώτη γυναίκα ερευνήτρια αεροπορικής ασφάλειας στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (NTSB). Ταυτόχρονα, οι αεροπορικές εταιρείες συνέχιζαν να την απορρίπτουν για θέσεις πιλότου, αν και είχε αποκτήσει την ανώτατη δυνατή άδεια πτήσης.
Το ταξίδι που ήρθε 60 χρόνια αργότερα
Η δικαίωση ήρθε απρόσμενα, τον Ιούλιο του 2021. Ο ιδρυτής της Amazon και της Blue Origin, Jeff Bezos, την προσκάλεσε ως «τιμώμενο πρόσωπο» στην πρώτη επανδρωμένη πτήση της κάψουλας New Shepard, μαζί με τον ίδιο και τον αδελφό του. Σε ηλικία 82 ετών, η Funk έγινε το γηραιότερο άτομο που είχε ταξιδέψει ποτέ στο διάστημα ως τότε, σπάζοντας ένα ρεκόρ που κρατούσε επί 23 χρόνια ο αστροναύτης John Glenn. Παρέμεινε η μοναδική από τις «Mercury 13» που κατάφερε τελικά να πραγματοποιήσει το όνειρό της.
Ένα κληροδότημα αντοχής
Η Funk έφυγε ως η τελευταία εν ζωή από την ομάδα των «Mercury 13», μια γενιά γυναικών που άνοιξε τον δρόμο για τις αστροναύτισσες που ακολούθησαν δεκαετίες αργότερα. Η ιστορία της παραμένει σύμβολο για το πόσο μπορεί να αντέξει ένα όνειρο — ακόμη κι όταν χρειάζεται μια ολόκληρη ζωή για να εκπληρωθεί.
