Μετά το ατύχημα του 1986 στο Τσερνόμπιλ, γύρω από τον κατεστραμμένο αντιδραστήρα εμφανίστηκαν σκουρόχρωμοι μύκητες. Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι οργανισμοί αυτοί όχι μόνο αντέχουν στη ραδιενέργεια αλλά ίσως τη χρησιμοποιούν και ως πηγή ενέργειας, με μια διαδικασία που ονομάστηκε «ραδιοσύνθεση». Το ερώτημα είναι τι ακριβώς έχει αποδειχθεί.
Οι μύκητες της ζώνης αποκλεισμού
Η μικροβιολόγος Νέλι Ζντάνοβα μελέτησε τους μύκητες της ζώνης αποκλεισμού. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, πολλοί από αυτούς ήταν βαθιά μαύροι, επειδή περιείχαν μελανίνη, την ίδια χρωστική που δίνει χρώμα στο ανθρώπινο δέρμα. Το είδος Cladosporium sphaerospermum ήταν από τα πιο συχνά και φαινόταν να «αισθάνεται» άνετα σε ραδιενεργές επιφάνειες. Οι πληθυσμοί των σκούρων μυκήτων αυξήθηκαν σημαντικά γύρω από το σημείο του ατυχήματος. Η παρατήρηση αυτή οδήγησε στην υπόθεση ότι εκμεταλλεύονται το ακτινοβολημένο περιβάλλον.
Το πείραμα του 2007
Το 2007 ομάδα του Ιατρικού Κολεγίου Άλμπερτ Αϊνστάιν στη Νέα Υόρκη, με επικεφαλής την Εκατερίνα Νταντατσόβα και τον Αρτούρο Κασαντεβάλ, δοκίμασε τρία είδη μυκήτων με μελανίνη, μεταξύ αυτών το Cladosporium sphaerospermum, σε ακτινοβολία περίπου 500 φορές υψηλότερη από το φυσιολογικό επίπεδο. Όλα τα είδη μεγάλωσαν ταχύτερα. Τα στελέχη χωρίς μελανίνη, οι αλμπίνοι μεταλλαγμένοι, δεν παρουσίασαν την ίδια ανάπτυξη. Οι ερευνητές είδαν ότι η μελανίνη άλλαζε μορφή υπό την ακτινοβολία και γινόταν τέσσερις φορές αποτελεσματικότερη στην υποστήριξη μεταβολικών αντιδράσεων.
Τι δεν ξέρουμε
Εδώ χρειάζεται προσοχή. Οι ίδιοι οι ερευνητές σημειώνουν ότι η αύξηση της βιομάζας μπορεί να οφείλεται είτε σε άμεση αξιοποίηση της ενέργειας της ακτινοβολίας είτε στο ότι η ακτινοβολία βοηθά τα κύτταρα να χρησιμοποιούν πιο αποτελεσματικά ή πιο γρήγορα τις συνηθισμένες θρεπτικές ουσίες. Ο ακριβής μηχανισμός παραμένει ασαφής. Ο Κασαντεβάλ αναγνώρισε το 2007 ότι το αν η ανθρώπινη μελανίνη θα μπορούσε να κάνει κάτι αντίστοιχο είναι προς το παρόν εικασία.
Ένα πείραμα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό το 2018-2019 έδειξε ένδειξη πιθανής «ραδιοπροσαρμοστικής απόκρισης» στον χώρο, με στρώμα μελανίνης να μειώνει την ακτινοβολία που μετρήθηκε από κάτω, αλλά οι ερευνητές επισημαίνουν περιορισμούς στους αισθητήρες.
Γιατί έχει σημασία
Η έρευνα ενδιαφέρει επειδή δείχνει πόσο αντέχει η ζωή σε περιβάλλοντα που θεωρούσαμε εχθρικά, και γιατί ανοίγει συζήτηση για υλικά θωράκισης σε μακρινά διαστημικά ταξίδια. Το Τσερνόμπιλ δεν «τρέφει» τους μύκητες με τρόπο που έχει πλήρως αποδειχθεί. Τους δείχνει όμως ως οργανισμούς που προσαρμόστηκαν εκεί όπου άλλοι δεν ζουν.
Δείτε και το βίντεο του Tomandchill στο YouTube
