Μελέτη στα ανοιχτά της Φλόριντα έδωσε τα πρώτα ποσοτικά στοιχεία ότι ελεύθεροι καρχαρίες στη φύση ανιχνεύουν χαμηλόσυχνους ήχους από απόσταση που φτάνει τα 74 μέτρα (243 πόδια). Τα ζώα όχι μόνο τους αντιλήφθηκαν, αλλά άλλαξαν απότομα πορεία, απομακρυνόμενα από την πηγή. Αυτό δείχνει ότι μπορούν να εντοπίσουν και την κατεύθυνση από την οποία έρχεται ο ήχος.
Η έρευνα προέρχεται από το Πανεπιστήμιο Φλόριντα Ατλάντικ (FAU) και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Integrative Organismal Biology. Το πανεπιστήμιο την ανακοίνωσε στις 24 Σεπτεμβρίου 2026.
Πόσο μακριά ακούει ένας καρχαρίας;
Μέχρι σήμερα ήταν σε μεγάλο βαθμό άγνωστο πόσο μακριά μπορεί να ακούσει ένας καρχαρίας που κινείται ελεύθερα, και αν μπορεί να καταλάβει από πού προέρχεται ένας ήχος. Οι ερευνητές κατέγραψαν ανίχνευση σε απόσταση έως 74 μέτρα, αρκετά μεγαλύτερη από όσο είχε αποδειχθεί ποτέ σε καρχαρίες που κολυμπούν ελεύθεροι.
Το πείραμα: υποβρύχιο ηχείο, drone και άγριοι καρχαρίες
Η ομάδα επέλεξε τους καρχαρίες του είδους Carcharhinus limbatus (blacktip), επειδή συγκεντρώνονται κάθε χειμώνα σε προβλέψιμες θέσεις στα ανοιχτά της νοτιοανατολικής Φλόριντα. Εκεί τα νερά είναι καθαρά και ρηχά, και η παρατήρηση είναι εφικτή.
- Ένα σκάφος αγκυροβόλησε και ένα υποβρύχιο ηχείο παρασύρθηκε από το ρεύμα έως 19 μέτρα μακριά του, ώστε να μειωθεί η επιρροή του σκάφους.
- Ένα drone παρακολουθούσε τους καρχαρίες από ύψος 40 έως 50 μέτρων.
- Βαθμονομημένα υδρόφωνα κατέγραφαν τα επίπεδα του ήχου σε διαφορετικές αποστάσεις, ώστε να υπολογιστεί τι ακριβώς άκουγαν τα ζώα όταν αντιδρούσαν.
Τι ήχους δοκίμασαν
Παίχτηκαν τρεις ζώνες χαμηλών συχνοτήτων, 100–200, 200–400 και 400–800 Hz, μαζί με έναν ήχο ελέγχου 10 kHz, εκτός του γνωστού εύρους ακοής των καρχαριών. Οι ήχοι παίχτηκαν σε υψηλή ένταση με στόχο να τρομάξουν τους καρχαρίες και όχι να τους προσελκύσουν.
Τα αποτελέσματα
- Οι καρχαρίες αντέδρασαν και στις τρεις ζώνες χαμηλών συχνοτήτων, αλλά όχι στον ήχο ελέγχου των 10 kHz.
- Ήταν πιο ευαίσθητοι στις χαμηλότερες συχνότητες, που τις ανίχνευσαν από μεγαλύτερες αποστάσεις και με χαμηλότερη ένταση.
- Άλλαξαν γρήγορα πορεία και απομακρύνθηκαν από την πηγή, στοιχείο που υποδηλώνει ότι αντιλαμβάνονται την κατεύθυνσή της.
Γιατί έχει σημασία
Όπως σημείωσε ο Στίβεν Καγιούρα (Stephen Kajiura) από το FAU, οι καρχαρίες αντέδρασαν σε ήχους πέρα από το «ακουστικό κοντινό πεδίο», όπου ο ήχος συμπεριφέρεται διαφορετικά απ’ ό,τι κοντά στην πηγή. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ακοή μπορεί να δίνει στα ζώα πληροφορίες για όσα συμβαίνουν εκατοντάδες πόδια μακριά, πολύ πριν μπουν στο οπτικό τους πεδίο.
Η επικεφαλής της μελέτης, Κάρολαϊν Σάλιβαν, υπογράμμισε τη σημασία των πειραμάτων στον ωκεανό με άγρια ζώα, ώστε να καταγράφονται φυσικές αντιδράσεις. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι στο εργαστήριο οι ακουστικές συνθήκες των δεξαμενών, με ανακλάσεις και άλλους περιορισμούς, μπορούν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.
Τι δεν δείχνει η μελέτη
Τα ευρήματα αφορούν το συγκεκριμένο είδος και τις συγκεκριμένες συνθήκες του πειράματος, με ήχους υψηλής έντασης που προκάλεσαν αντίδραση φυγής. Δεν αποτελούν απόδειξη για το πώς όλα τα είδη καρχαριών αντιδρούν σε κάθε ήχο στη φύση.
Πηγές: Florida Atlantic University (FAU), SWNS · Δημοσίευση: Integrative Organismal Biology, Σεπτέμβριος 2026