Ο γιγάντιος πύραυλος της SpaceX έφτασε σε τροχιά στην 15η δοκιμαστική πτήση του, όμως ο πρώτος όροφος δεν κατάφερε να επιστρέψει στον πύργο εκτόξευσης. Τώρα όλα τα βλέμματα στρέφονται στο Ship 42, που επιχειρεί την πρώτη επιστροφή διαστημοπλοίου από τροχιά με σύλληψη από τους μηχανικούς βραχίονες του πύργου.
Η SpaceX χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη πτήση μία από τις πιο φιλόδοξες δοκιμές του προγράμματος Starship. Πρόκειται για το διαστημικό σύστημα με το οποίο ο Έλον Μασκ φιλοδοξεί να πραγματοποιήσει επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη και, μελλοντικά, στον Άρη.
Το Starship απογειώθηκε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, στις 16:47 τοπική ώρα (00:47 του Σαββάτου ώρα Ελλάδας), από την εγκατάσταση Starbase στο νότιο Τέξας. Ήταν η 15η δοκιμαστική πτήση του προγράμματος, με τον προωθητή Booster 22 και το διαστημόπλοιο Ship 42, στην τέταρτη πτήση της νεότερης έκδοσης V3.
Ο αρχικός στόχος ήταν να επιστρέψουν και τα δύο τμήματα του πυραυλικού συστήματος στο σημείο εκτόξευσης και να συλληφθούν στον αέρα από τους δύο τεράστιους μηχανικούς βραχίονες του πύργου, γνωστούς ως «chopsticks». Μια τέτοια διπλή ανάκτηση δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ μέχρι σήμερα.
Ο προωθητής δεν επέστρεψε στον πύργο
Το πρώτο σκέλος του σχεδίου δεν ολοκληρώθηκε όπως είχε προγραμματιστεί.
Μετά τον διαχωρισμό των δύο σταδίων, ο προωθητής Super Heavy Booster 22 ξεκίνησε την επιστροφή του προς τη Starbase, με στόχο να συλληφθεί από τους μηχανικούς βραχίονες του πύργου.
Ωστόσο, η διαδικασία σύλληψης ακυρώθηκε αυτόματα και ο προωθητής κατευθύνθηκε σε ελεγχόμενη κατάληξη στον Κόλπο του Μεξικού, όπου ενεργοποιήθηκε το σύστημα τερματισμού της πτήσης και το όχημα καταστράφηκε.
Αρχικά, ο εκπρόσωπος της SpaceX Νταν Χουότ έκανε λόγο για πιθανό πρόβλημα στην καθοδήγηση και την πλοήγηση. Στη συνέχεια, όμως, διευκρίνισε ότι το σύστημα λειτούργησε κανονικά, εντοπίζοντας ότι ο προωθητής δεν βρισκόταν στην κατάλληλη θέση για να επιχειρηθεί η σύλληψη.
Ο Έλον Μασκ έδωσε μια επιπλέον εξήγηση, αναφέροντας ότι ο προωθητής είχε ελαφρώς χαμηλότερη ποσότητα καυσίμου από την απαιτούμενη. Η ακριβής τεχνική αιτία που οδήγησε στην απόκλιση εξακολουθεί να διερευνάται.
Έτσι, η προσπάθεια ανάκτησης και των δύο τμημάτων του πυραύλου εγκαταλείφθηκε, χωρίς όμως να επηρεαστεί η επιτυχία της ανόδου του διαστημοπλοίου.
Το Ship 42 έφτασε σε τροχιά και απελευθέρωσε 26 δορυφόρους
Το δεύτερο σκέλος της αποστολής εξελίχθηκε επιτυχώς. Το Ship 42 ολοκλήρωσε την τροχιακή του ένταξη και τέθηκε σε τροχιά περίπου 275 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης.
Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που ένα Starship φτάνει σε τροχιά γύρω από τη Γη, μετά την προηγούμενη επιτυχία της 14ης δοκιμαστικής πτήσης, τον Σεπτέμβριο.
Περίπου 35 λεπτά μετά την εκτόξευση άρχισε η διαδικασία απελευθέρωσης των δορυφόρων και ολοκληρώθηκε περίπου 1 ώρα και 17 λεπτά μετά την απογείωση.
Το διαστημόπλοιο μετέφερε 26 δορυφόρους Starlink V3, τους οποίους απελευθέρωσε με επιτυχία. Ορισμένοι από αυτούς διέθεταν κάμερες που χρησιμοποιήθηκαν για την παρατήρηση και την καταγραφή της κατάστασης της θερμικής ασπίδας του σκάφους.
Η εξέταση των δεδομένων από τις επίγειες κάμερες παρακολούθησης και τις κάμερες των δορυφόρων έδωσε θετική εικόνα. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της SpaceX, η ομάδα της θερμικής ασπίδας έκρινε ότι αυτή βρίσκεται σε κατάλληλη κατάσταση για την επανείσοδο και την επιστροφή.
Το σχέδιο της αποστολής προβλέπει περίπου 14 περιστροφές γύρω από τη Γη, σε συνολική διάρκεια περίπου 22,5 ωρών.
Η μεγάλη στιγμή: Η προσπάθεια σύλληψης απόψε
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην επιστροφή του Ship 42 στη Starbase.
Η SpaceX σχεδιάζει να επιχειρήσει τη σύλληψη του διαστημοπλοίου περίπου στις 23:16–23:20 ώρα Ελλάδας το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, εφόσον οι συνθήκες και τα συστήματα του οχήματος επιτρέψουν την επιστροφή.
Πριν από την κάθοδό του, το Starship θα πραγματοποιήσει ανάφλεξη κινητήρα Raptor για να εγκαταλείψει την τροχιά του. Στη συνέχεια θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα με σχεδόν οριζόντια θέση, χρησιμοποιώντας τους αεροδυναμικούς ελέγχους του για να επιβραδύνει και να διαχειριστεί την κάθοδό του.
Η τελική φάση προβλέπει ότι θα περιστραφεί σε κατακόρυφη θέση, θα ενεργοποιήσει τους κινητήρες του και θα επιχειρήσει να σταματήσει ανάμεσα στους δύο μηχανικούς βραχίονες του πύργου.
Οι ελεγκτές πτήσης έχουν ήδη δώσει το πράσινο φως για να προχωρήσει η προσπάθεια επιστροφής, μετά την αξιολόγηση της κατάστασης του διαστημοπλοίου και της θερμικής ασπίδας του.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η σύλληψη έχει εξασφαλιστεί. Εάν προκύψει πρόβλημα ή δεν πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, το σκάφος μπορεί να οδηγηθεί σε εναλλακτική κατάληξη στον ωκεανό, αντί να επιστρέψει στον πύργο.
Το «Don’t panic» και ο αριθμός 42
Μια μικρή λεπτομέρεια που ξεχώρισε κατά τη διάρκεια της αποστολής είναι η φράση «Don’t panic» («Μην πανικοβάλλεστε») που αναγράφεται στο Ship 42.
Πρόκειται για αναφορά στο γνωστό έργο επιστημονικής φαντασίας του Ντάγκλας Άνταμς «Γυρίστε τον γαλαξία με ωτοστόπ» (The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy).
Στο βιβλίο, ο αριθμός 42 αποτελεί την περίφημη απάντηση στο ερώτημα για τη ζωή, το σύμπαν και τα πάντα. Η επιλογή του αριθμού για το διαστημόπλοιο αποτελεί έναν διακριτικό φόρο τιμής στο έργο.
Γιατί η επιτυχία της σύλληψης έχει τόσο μεγάλη σημασία
Η δυνατότητα ανάκτησης και επαναχρησιμοποίησης και των δύο σταδίων αποτελεί βασικό στόχο του προγράμματος Starship.
Η SpaceX έχει ήδη καταφέρει να συλλάβει επανειλημμένα προωθητές Super Heavy με τους μηχανικούς βραχίονες του πύργου. Αυτό που επιχειρεί τώρα είναι κάτι διαφορετικό: να επιστρέψει από τροχιά και να συλλάβει για πρώτη φορά το ανώτερο στάδιο, δηλαδή το ίδιο το διαστημόπλοιο.
Εάν το εγχείρημα πετύχει, θα αποτελέσει σημαντικό τεχνολογικό ορόσημο για την ανάπτυξη ενός πλήρως επαναχρησιμοποιούμενου διαστημικού συστήματος.
Για τις μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη και στον Άρη, ωστόσο, απαιτείται να επιλυθεί και ένα ακόμη μεγάλο τεχνικό ζήτημα: ο ανεφοδιασμός του Starship με καύσιμα ενώ βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Χωρίς αυτή τη δυνατότητα, το όχημα δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις αποστολές μεγάλης απόστασης που σχεδιάζει η εταιρεία.
Η Σελήνη προηγείται πλέον στον σχεδιασμό του Μασκ
Τα χρονοδιαγράμματα για τον Άρη έχουν αλλάξει αρκετές φορές.
Ο Έλον Μασκ είχε θέσει ως στόχο την αποστολή μη επανδρωμένου Starship στον Κόκκινο Πλανήτη στα τέλη του 2026, αξιοποιώντας το ευνοϊκό παράθυρο που δημιουργείται από τη σχετική θέση των δύο πλανητών.
Ωστόσο, τον Φεβρουάριο του 2026 ανακοίνωσε ότι η SpaceX δίνει πλέον προτεραιότητα στην κατασκευή μιας «αυτοαναπτυσσόμενης πόλης» στη Σελήνη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσπάθεια για την ανάπτυξη μιας αντίστοιχης πόλης στον Άρη θα μπορούσε να ξεκινήσει σε περίπου πέντε έως επτά χρόνια.
Η 15η δοκιμαστική πτήση έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι το Starship μπορεί να φτάσει σε τροχιά και να μεταφέρει φορτίο. Η αποτυχία ανάκτησης του πρώτου σταδίου δεν αναιρεί αυτά τα επιτεύγματα.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η επιστροφή του Ship 42. Εάν οι μηχανικοί βραχίονες του πύργου καταφέρουν να το συλλάβουν, η SpaceX θα έχει πραγματοποιήσει ένα βήμα που θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και εκτελούνται οι μελλοντικές διαστημικές αποστολές.
