Η σχέση Κυριάκου Μητσοτάκη και Αντώνη Σαμαρά έχει περάσει σε νέα φάση. Ό,τι ξεκίνησε ως εσωκομματική ένταση μοιάζει πλέον να οδηγεί σε ανοιχτή ρήξη, με τον πρώην πρωθυπουργό να πολλαπλασιάζει τις δημόσιες παρεμβάσεις του και την κυβέρνηση να προσπαθεί να τις αντιμετωπίσει χωρίς να τους δίνει υπερβολική βαρύτητα. Το ερώτημα δεν είναι πια αν θα υπάρξει ρήξη, αλλά τι θα σημαίνει αυτή για το πολιτικό σκηνικό των επόμενων μηνών.
Πού βρισκόμαστε σήμερα
Ο Σαμαράς, μέσω δηλώσεων και βίντεο στα social media, έχει ήδη κατηγορήσει τη σημερινή ηγεσία της ΝΔ ότι αγνόησε τις προειδοποιήσεις του σε ζητήματα όπως η ακρίβεια και τα εθνικά θέματα, συνδέοντας την πτώση του κόμματος στις δημοσκοπήσεις με αυτές τις επιλογές. Η κυβερνητική πλευρά, από την άλλη, επιλέγει χαμηλούς τόνους δημόσια, αποφεύγοντας απευθείας απαντήσεις, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις τοπικών στελεχών που δείχνουν συμπάθεια προς ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια αντιφατική εικόνα: μία πρόσφατη μέτρηση της MARC για τον ΑΝΤ1 κατέγραψε ότι η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί πως ο Σαμαράς δεν πρέπει να προχωρήσει σε νέο κόμμα, με μεγάλη πλειοψηφία να δηλώνει ότι δεν θα τον ψήφιζε. Ταυτόχρονα, όμως, ένα μικρό αλλά υπαρκτό ποσοστό απογοητευμένων ψηφοφόρων της ΝΔ φαίνεται να παρακολουθεί με ενδιαφέρον το εγχείρημα.
Σενάριο 1: Η ήπια διάβρωση
Το πιο συντηρητικό σενάριο θέλει το κόμμα Σαμαρά, αν τελικά ιδρυθεί, να συγκεντρώνει ένα μικρό ποσοστό γύρω στο 4-5%, χωρίς να ανατρέπει καθοριστικά τους συσχετισμούς. Σε αυτή την εκδοχή, η ΝΔ χάνει κάποιες μονάδες αλλά παραμένει πρώτο κόμμα, μάλλον χωρίς αυτοδυναμία, οδηγώντας είτε σε κυβέρνηση συνεργασίας είτε σε μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση με ενισχυμένο πλέον νόμο αναλογικότητας.
Σενάριο 2: Η δύσκολη ακυβερνησία
Ένα άλλο σενάριο, που έχει συζητηθεί σε ορισμένα πολιτικά ρεπορτάζ, προβλέπει ΝΔ γύρω στο 25% και κόμμα Σαμαρά στο 5%, μια συνθήκη που θα δυσκόλευε πολύ τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης και θα άνοιγε συζήτηση για την πολιτική συνέχεια της χώρας. Πρόκειται, ωστόσο, για μία εκ των πολλών εκδοχών που κυκλοφορούν, βασισμένη σε μη επίσημες πληροφορίες, και όχι σε επιβεβαιωμένη δημοσκοπική τάση.
Σενάριο 3: Η αναγέννηση μέσω πίεσης
Ένα τρίτο σενάριο θέλει την απειλή Σαμαρά να λειτουργήσει τελικά ως εσωτερικό σοκ που αναγκάζει τη ΝΔ να ανανεώσει μήνυμα και πρόσωπα πριν τις εκλογές, περιορίζοντας τις απώλειες. Η κυβέρνηση φέρεται να προετοιμάζει, για τον Σεπτέμβριο, νέα μέτρα και ανακοινώσεις με στόχο να συγκρατήσει την τάση διαρροής προς κόμματα δεξιότερα της ΝΔ.
Έχει διατυπωθεί και το σενάριο ότι, σε περίπτωση αρνητικού αποτελέσματος στις πρώτες εκλογές, θα μπορούσαν να δρομολογηθούν εσωκομματικές αλλαγές στη ΝΔ και πιθανή επαναπροσέγγιση του Αντώνη Σαμαρά, με στόχο τη συσπείρωση και ενίσχυση του κόμματος σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση
Ο παράγοντας χρόνος
Το πότε θα γίνουν εκλογές παραμένει κρίσιμη μεταβλητή. Σχεδόν οι μισοί πολίτες, σε πρόσφατη δημοσκόπηση, τάσσονται υπέρ εκλογών προς το τέλος της τετραετίας, γύρω στην άνοιξη του 2027, ενώ σημαντικό ποσοστό ζητά πρόωρη προσφυγή στην κάλπη το φθινόπωρο. Ο ίδιος ο Σαμαράς φέρεται αποφασισμένος να προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος ανεξαρτήτως χρονοδιαγράμματος εκλογών, κάτι που σημαίνει ότι η αντιπαράθεση με τη ΝΔ θα συνεχιστεί σε κάθε περίπτωση.
Το ψύχραιμο συμπέρασμα
Καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει συμφέρον να παρουσιάζεται ως αυτή που «έσπασε» πρώτη την ενότητα της κεντροδεξιάς — γι’ αυτό και οι δηλώσεις παραμένουν προσεκτικές, παρά την ένταση στο παρασκήνιο. Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από παράγοντες που ακόμη δεν έχουν αποσαφηνιστεί: το πραγματικό εκλογικό βάρος ενός κόμματος Σαμαρά, την ικανότητα της ΝΔ να συγκρατήσει τη δυσαρέσκεια της βάσης της, και τον χρόνο διεξαγωγής των επόμενων εκλογών. Οποιαδήποτε πρόβλεψη σήμερα παραμένει, αναγκαστικά, μια εργασιακή υπόθεση και όχι βεβαιότητα.