Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταδίκασε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου τις επιθέσεις με drones σε εμπορικά πλοία κοντά στις βουλγαρικές ακτές, χαρακτηρίζοντας τη Μαύρη Θάλασσα «ακόμη ένα μέτωπο κλιμάκωσης» του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία. Πρόκειται για το δεύτερο περιστατικό μέσα σε μία εβδομάδα κατά το οποίο εμπορικά πλοία δέχονται επιθέσεις στην περιοχή, με ένα από αυτά να βυθίζεται.
Τι δήλωσε η φον ντερ Λάιεν
Σε ανάρτησή της στο X, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι η Μαύρη Θάλασσα έχει γίνει ένα ακόμη μέτωπο κλιμάκωσης του πολέμου και χαρακτήρισε την εξέλιξη απαράδεκτη.
Καταδίκασε τις επιθέσεις, επισημαίνοντας ότι έθεσαν σε σοβαρό κίνδυνο τις ζωές των πληρωμάτων και απειλούν την ασφάλεια στην περιοχή. Παράλληλα, εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βουλγαρία και ζήτησε να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι.
Τι συνέβη τη νύχτα της 12ης προς 13η Οκτωβρίου
Δύο εμπορικά πλοία δέχθηκαν επιθέσεις με εναέρια drones στη Μαύρη Θάλασσα, κοντά στις βουλγαρικές ακτές. Το ένα βυθίστηκε, ενώ το δεύτερο υπέστη ζημιές. Οι βουλγαρικές αρχές κινητοποιήθηκαν για τη διάσωση των πληρωμάτων.
Chelsea 3: Περίπου στη 01:30 τοπική ώρα, το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης της Βάρνας έλαβε σήμα κινδύνου από το πλοίο, το οποίο βρισκόταν ανοιχτά της Μπιάλα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες των βουλγαρικών αρχών, τρία εναέρια drones έπληξαν το κατάστρωμα και το πλευρικό τμήμα του κύτους.
Το πλοίο, ουκρανικής ιδιοκτησίας και υπό σημαία Μάλτας, είχε 15 μέλη πληρώματος, επτά Ουκρανούς και οκτώ Αζέρους. Όλοι διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στη Βάρνα, ενώ πέντε ναυτικοί χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα για ελαφρά τραύματα.
Το πλοίο που βυθίστηκε: Το δεύτερο φορτηγό πλοίο δέχθηκε επίθεση περίπου 17 ναυτικά μίλια ανατολικά του Κράπετς, στη βόρεια βουλγαρική ακτή, και βυθίστηκε. Οι νεότερες αναφορές κάνουν λόγο για πέντε διασωθέντες και 11 αγνοούμενους ναυτικούς.
Ωστόσο, υπάρχουν αποκλίσεις στα δημοσιεύματα ως προς την ταυτότητα του πλοίου. Ορισμένα το αναφέρουν ως Azov Concord ή Azov Concorde, ενώ το Reuters το κατονομάζει ως HS Dignity. Ως εκ τούτου, η ονομασία και η σημαία του δεν μπορούν να παρουσιαστούν χωρίς επιφύλαξη.
Η αντίδραση της Σόφιας
Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του κυβερνητικού συμβουλίου ασφαλείας και χαρακτήρισε τις επιθέσεις «απολύτως απαράδεκτες», καθώς σημειώθηκαν κοντά στα χωρικά ύδατα της χώρας.
Η Βουλγαρία δεν απέδωσε επισήμως την ευθύνη σε συγκεκριμένη χώρα. Ο Ράντεφ δήλωσε, ωστόσο, ότι το αποτέλεσμα των επιθέσεων ευνοεί τη Ρωσική Ομοσπονδία. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει εξηγήσεις από τη Ρωσίδα πρέσβη Ελεονόρα Μιτροφάνοβα και ότι θα επικοινωνήσει με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Η Σόφια ενημέρωσε τους μόνιμους αντιπροσώπους της στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ζήτησε διεθνή συνδρομή για τη διερεύνηση των επιθέσεων, με στόχο να εξακριβωθεί η προέλευση των drones και να ενισχυθεί η επιτήρηση της θαλάσσιας περιοχής και του εναέριου χώρου.
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα κατηγόρησε τη Μόσχα για τις επιθέσεις, υποστηρίζοντας ότι καταδεικνύουν αδιαφορία για τις ζωές των αμάχων. Η Ρωσία δεν είχε σχολιάσει άμεσα τα περιστατικά, ενώ η Ρωσίδα πρέσβης δήλωσε ότι δεν είχε σχετική ενημέρωση από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προβοκάτσιας από τρίτη πλευρά.
Το προηγούμενο της 6ης Οκτωβρίου
Μία εβδομάδα νωρίτερα, στις 6 Οκτωβρίου, δύο εμπορικά πλοία είχαν δεχθεί επιθέσεις από εναέρια και θαλάσσια drones στη βουλγαρική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).
Το φορτηγό πλοίο Alfa Watan, υπό σημαία Τόγκο, βυθίστηκε. Τα δέκα μέλη του πληρώματος, εννέα Σύροι και ένας Αιγύπτιος, αγνοούνταν και οι βουλγαρικές αρχές διέκοψαν τις έρευνες την επόμενη ημέρα.
Το δεύτερο πλοίο, Able, υπό σημαία Παλάου, υπέστη σοβαρές ζημιές και έπιασε φωτιά, αλλά τα 18 μέλη του πληρώματός του διασώθηκαν.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε αποδώσει την προηγούμενη επίθεση σε ρωσική επιχείρηση, υποστηρίζοντας ότι οι ουκρανικές δυνάμεις δεν επιχειρούσαν στην περιοχή. Η ρωσική πρεσβεία στη Σόφια αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή και ζήτησε να διερευνηθεί η προέλευση των drones.
Οι βουλγαρικές αρχές δεν είχαν καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα για την ευθύνη της επίθεσης.
Οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα
Οι νέες επιθέσεις εντείνουν τις ανησυχίες για την ασφάλεια της εμπορικής ναυτιλίας στη δυτική Μαύρη Θάλασσα, όπου βρίσκονται σημαντικές διαδρομές μεταφοράς σιτηρών και άλλων εμπορευμάτων.
Στις 5 Οκτωβρίου, τουρκικής ιδιοκτησίας φορτηγό πλοίο που μετέφερε καλαμπόκι βυθίστηκε έπειτα από επίθεση με drone ανοιχτά της Ρουμανίας. Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 11 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν.
Οι ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικά λιμάνια έχουν οδηγήσει την Ουκρανία να βασίζεται περισσότερο στα λιμάνια του Δούναβη και σε θαλάσσιες διαδρομές κοντά στις ακτές της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η Ουκρανία έχει πλήξει πλοία που συνδέονται με τις ρωσικές εξαγωγές, μεταξύ άλλων δεξαμενόπλοια του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
Η αυξανόμενη ένταση δημιουργεί κινδύνους για τα πληρώματα, τις εμπορικές μεταφορές και την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, ενώ ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος ασφάλισης των πλοίων.
Τι παραμένει ανοιχτό
- Η ακριβής ταυτότητα και η σημαία του πλοίου που βυθίστηκε στις 13 Οκτωβρίου.
- Η τύχη των 11 ναυτικών που εξακολουθούν να αγνοούνται.
- Η προέλευση των drones και η ευθύνη για τις δύο επιθέσεις.
- Τα αποτελέσματα των επαφών της βουλγαρικής κυβέρνησης με τη Ρωσία, το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι βουλγαρικές αρχές ζητούν διεθνή συνδρομή για τη διερεύνηση των περιστατικών και την ενίσχυση της επιτήρησης στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις αυξάνουν την ανησυχία για την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην περιοχή.