Μια από τις πιο εκρηκτικές διπλωματικές διαμάχες μετά το τέλος της ένοπλης σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν ξεσπά αυτές τις μέρες μεταξύ Ρώμης, Βρυξελλών και Ουάσινγκτον. Στο κέντρο της συζήτησης βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο «ουδέτερη» ήταν τελικά η Ιταλία κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Epic Fury;
Τι συνέβη — Το ιστορικό
Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν συντονισμένα πλήγματα κατά στρατιωτικών και πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ιράν στο πλαίσιο της Επιχείρησης Epic Fury, κατά τη διάρκεια της οποίας σκοτώθηκε ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ, ενώ το Ιράν απάντησε με εκατοντάδες πυραύλους και drones και έκλεισε το Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας κλυδωνισμό στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Μια εκεχειρία με διαμεσολαβητή το Πακιστάν τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου 2026, αλλά παραβιάστηκε εντός ωρών και έκτοτε η κατάσταση παραμένει σε αμφίρροπη ισορροπία.
Ο Ρούτε ανοίγει τον «ασκό του Αιόλου»
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε πυροδότησε πολιτική κρίση στην Ιταλία αποκαλύπτοντας ότι 500 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη απογειώθηκαν από αμερικανικές βάσεις στο ιταλικό έδαφος για να στηρίξουν τις επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, αντικρούοντας τις διαβεβαιώσεις της πρωθυπουργού Μελόνι ότι η Ρώμη δεν συμμετείχε στη σύγκρουση.
Η απάντηση Μελόνι — «Μόνο λογιστική υποστήριξη»
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός αντέδρασε έντονα. Η Μελόνι δήλωσε ότι οι δραστηριότητες που επιτράπηκαν στις αμερικανικές βάσεις στην Ιταλία περιορίστηκαν σε τεχνικές και εφοδιαστικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο των ισχυόντων διμερών συμφωνιών και της Συμμαχίας, και όχι σε επιχειρήσεις μάχης. Εξήγησε επίσης ότι αν η Ιταλία είχε συμμετάσχει στη σύγκρουση, δύσκολα θα εξηγούνταν η επανειλημμένη απογοήτευση που εξέφρασε ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο αμφισβήτησε με τη σειρά του τους ισχυρισμούς Ρούτε, τονίζοντας ότι ο αριθμός πτήσεων σε διέλευση από τις βάσεις Sigonella και Aviano κατά τη διάρκεια της επιχείρησης ήταν πολύ χαμηλότερος από αυτόν των ετών 2019–2025.
Το νομικό πλαίσιο των βάσεων
Οι διμερείς συμφωνίες που διέπουν τις αμερικανικές βάσεις στην Ιταλία, οι οποίες χρονολογούνται από το 1954, επιτρέπουν εφοδιαστικές και μη μαχητικές επιχειρήσεις, ενώ απαιτείται ξεχωριστή εξουσιοδότηση για μαχητικές δραστηριότητες. Η Ιταλία φιλοξενεί περίπου 120 αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των σημαντικών βάσεων Sigonella στη Σικελία και Aviano στη βορειοανατολική Ιταλία.
Η αντίδραση της ιταλικής αντιπολίτευσης
Η αντιπολίτευση εκμεταλλεύτηκε την αποκάλυψη ως απόδειξη ότι η Μελόνι παραπλάνησε το κοινοβούλιο. Ο Άντζελο Μπονέλι, ηγέτης της Πράσινης και Αριστερής Συμμαχίας, χαρακτήρισε τα σχόλια Ρούτε «εξαιρετικά σοβαρά» λέγοντας ότι αποκαλύπτουν «τα ψέματα» της Μελόνι.
Το Ιράν κατηγορεί το ΝΑΤΟ
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ κατηγόρησε το ΝΑΤΟ για «ενεργό συνενοχή», χαρακτηρίζοντας τις αποκαλύψεις Ρούτε «κατηγορηματική ομολογία» παράνομης επίθεσης κατά κυρίαρχου κράτους μέλους του ΟΗΕ.
Η διπλωματική διαχείριση
Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγκτσί, τονίζοντας ότι η Ιταλία δεν συμμετείχε ποτέ σε κανενός είδους στρατιωτική δράση κατά του Ιράν και δεν εξουσιοδότησε χρήση αεροβάσεών της για αεροπορικά πλήγματα.
Συνοπτική αποτίμηση
Η υπόθεση αναδεικνύει την ευρύτερη ευρωπαϊκή αμηχανία απέναντι στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν. Ο Τραμπ εξέφρασε δημοσίως τη δυσαρέσκειά του για τη στάση Ιταλίας, Βρετανίας, Γερμανίας, Γαλλίας και Ισπανίας, χαρακτηρίζοντάς τες μη επαρκείς συμμάχους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Η Ιταλία επιμένει ότι τήρησε τόσο το διεθνές δίκαιο όσο και τις συμμαχικές της υποχρεώσεις — αλλά η αποκάλυψη Ρούτε άνοιξε ένα πολιτικό πληγή που δεν έχει ακόμα κλείσει.