Ένα κίνημα που ξεκίνησε από μαθητές και φοιτητές και διευρύνθηκε σε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες αμφισβητεί την πολιτική του Εμανουέλ Μακρόν, με νέες κινητοποιήσεις να προγραμματίζονται για τις επόμενες ημέρες.
Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα κοινωνικής αναταραχής, καθώς οι διαδηλώσεις του Σαββάτου 24 Οκτωβρίου ανέδειξαν τη διεύρυνση της δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση και την οικονομική κατάσταση. Το ερώτημα πλέον είναι αν πρόκειται για μια κρίση με επίκεντρο τη Γαλλία ή αν οι κινητοποιήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως αφορμή για αντίστοιχες αντιδράσεις και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών, 410.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, εκ των οποίων περίπου 110.000 στο Παρίσι. Η συνδικαλιστική συνομοσπονδία CGT έδωσε αισθητά υψηλότερη εκτίμηση, κάνοντας λόγο για σχεδόν 800.000 διαδηλωτές.
Για την αντιμετώπιση των κινητοποιήσεων αναπτύχθηκαν περίπου 70.000 αστυνομικοί. Σε σύγκριση με το προηγούμενο Σάββατο, 17 Οκτωβρίου, οι διαδηλώσεις συνοδεύτηκαν από σαφώς λιγότερα επεισόδια και μικρότερη έκταση καταστροφών, χωρίς ωστόσο να απουσιάσουν οι εντάσεις.
Λιγότερες συλλήψεις και τραυματισμοί, αλλά η ένταση παραμένει
Οι γαλλικές αρχές ανακοίνωσαν 1.314 συλλήψεις κατά τις κινητοποιήσεις της 24ης Οκτωβρίου, περίπου τις μισές σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Παράλληλα, περίπου 50 αστυνομικοί τραυματίστηκαν, αριθμός πολύ μικρότερος από τους περισσότερους από 1.000 τραυματισμούς που είχαν καταγραφεί στις δυνάμεις ασφαλείας κατά τις κινητοποιήσεις της 17ης Οκτωβρίου.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά τη διατήρηση της μαζικής συμμετοχής, η έκταση των επεισοδίων περιορίστηκε σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Ωστόσο, οι αστυνομικές συνδικαλιστικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η συνεχής κινητοποίηση μεγάλου αριθμού δυνάμεων ασφαλείας δεν μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον χωρίς επιπτώσεις στη στελέχωση και στην επιχειρησιακή τους δυνατότητα.
Από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια στην ευρύτερη κοινωνία
Οι κινητοποιήσεις άρχισαν τον Σεπτέμβριο, με μαθητές και φοιτητές να εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για τις συνθήκες στην εκπαίδευση και τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών. Σταδιακά, όμως, η διαμαρτυρία ξεπέρασε τα όρια του εκπαιδευτικού χώρου, προσελκύοντας ευρύτερες κοινωνικές ομάδες και συνδικαλιστικές οργανώσεις.
Η δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται πλέον σε ένα συγκεκριμένο αίτημα. Το κόστος ζωής, οι μισθοί, η κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών και η αίσθηση ότι οι οικονομικές δυσκολίες επιβαρύνουν δυσανάλογα τα νοικοκυριά τροφοδοτούν την ένταση.
Η Murielle Guilbert, εκπρόσωπος της συνδικαλιστικής οργάνωσης Solidaires, περιέγραψε τη δυναμική των κινητοποιήσεων ως «συσσώρευση οργής», αποτυπώνοντας την προσπάθεια διαφορετικών κοινωνικών ομάδων να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους μέσα από ένα κοινό πλαίσιο διαμαρτυρίας.
Η ακρίβεια ενισχύει την κοινωνική πίεση
Το οικονομικό περιβάλλον αποτελεί σημαντικό μέρος της εικόνας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του γαλλικού στατιστικού ινστιτούτου INSEE, ο ετήσιος πληθωρισμός στη Γαλλία διαμορφώθηκε στο 3,1% τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 21,3% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους επιβαρύνει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, εντείνοντας τις πιέσεις σε μια περίοδο κατά την οποία οι εργαζόμενοι διεκδικούν καλύτερες αποδοχές και μεγαλύτερη προστασία απέναντι στην ακρίβεια.
Η οικονομική δυσκολία δεν εξηγεί από μόνη της όλες τις αιτίες των κινητοποιήσεων, αποτελεί όμως έναν από τους παράγοντες που ενισχύουν τη δυσαρέσκεια και διευκολύνουν τη σύγκλιση διαφορετικών αιτημάτων.
Ο Μακρόν αντιμέτωπος με περιορισμένα περιθώρια κινήσεων
Η κοινωνική αναταραχή εκδηλώνεται σε μια δύσκολη πολιτική συγκυρία για τον Εμανουέλ Μακρόν. Η προεδρική του θητεία ολοκληρώνεται τον Απρίλιο του 2027, ενώ το κεντρώο πολιτικό του στρατόπεδο δεν διαθέτει πλέον κοινοβουλευτική πλειοψηφία που να του επιτρέπει να προωθεί εύκολα σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Παράλληλα, οι πιέσεις στα δημόσια οικονομικά περιορίζουν τη δυνατότητα της κυβέρνησης να προχωρήσει σε εκτεταμένα μέτρα στήριξης. Οι συνομιλίες με συνδικαλιστικές οργανώσεις και εκπροσώπους των φοιτητών συνεχίζονται, αλλά οι ηγεσίες των κινητοποιήσεων θεωρούν ανεπαρκείς τις μέχρι τώρα κινήσεις.
Η πολιτική πρόκληση για τον Μακρόν είναι διπλή: να περιορίσει την κοινωνική ένταση και, ταυτόχρονα, να διαχειριστεί τα δημοσιονομικά περιθώρια και την κοινοβουλευτική αδυναμία της κυβέρνησής του.
Νέες κινητοποιήσεις στις 31 Οκτωβρίου και στις 5 Νοεμβρίου
Οι οργανώσεις που συμμετέχουν στις διαδηλώσεις προετοιμάζουν ήδη την επόμενη φάση των κινητοποιήσεων. Έχουν απευθυνθεί καλέσματα για νέες συγκεντρώσεις το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, ενώ έχει ανακοινωθεί και πανεθνική απεργία για τις 5 Νοεμβρίου.
Η εκπαιδευτική οργάνωση SUD Éducation έχει δηλώσει ότι θα συμμετάσχει στις κινητοποιήσεις της 31ης Οκτωβρίου, ενώ η CGT αναμένεται να αποφασίσει μέσα στην εβδομάδα για τα επόμενα βήματά της. Παράλληλα, τα Κίτρινα Γιλέκα έχουν απευθύνει δικά τους καλέσματα για μαζικές συγκεντρώσεις και καθιστικές διαμαρτυρίες.
Το εύρος της συμμετοχής στις επόμενες κινητοποιήσεις θα αποτελέσει σημαντική ένδειξη για το αν η κοινωνική δυσαρέσκεια διατηρεί την έντασή της ή αν αρχίζει να υποχωρεί.
Μπορεί η γαλλική κρίση να επηρεάσει την υπόλοιπη Ευρώπη;
Οι εξελίξεις στη Γαλλία εκτυλίσσονται σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν καταγραφεί κοινωνικές αντιδράσεις και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στο Βέλγιο, η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και σπρέι πιπεριού κατά τη διάρκεια επεισοδίων με διαδηλωτές στις Βρυξέλλες, ενώ στην Αλβανία οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου έχουν επίσης οδηγήσει σε βίαιες συγκρούσεις. Αντίστοιχες διαμαρτυρίες και επεισόδια έχουν καταγραφεί και σε ιταλικές πόλεις.
Οι παράλληλες αυτές εξελίξεις δεν αποδεικνύουν ότι οι κινητοποιήσεις μεταφέρονται από τη μία χώρα στην άλλη. Δείχνουν, ωστόσο, ότι ζητήματα όπως η ακρίβεια, η οικονομική ανασφάλεια και η δυσπιστία απέναντι στις πολιτικές ηγεσίες απασχολούν ευρύτερα τις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Η Γαλλία έχει, άλλωστε, μακρά ιστορία κοινωνικών κινητοποιήσεων, από τον Μάη του 1968 έως το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων το 2018. Η έκταση και η διάρκεια της σημερινής αναταραχής θα κρίνουν αν θα εξελιχθεί σε μια ακόμη μεγάλη γαλλική κοινωνική κρίση ή αν θα αποκτήσει ευρύτερη πολιτική σημασία.
Προς το παρόν, το βέβαιο είναι ότι η κοινωνική πίεση παραμένει ισχυρή. Οι κινητοποιήσεις της 31ης Οκτωβρίου και η απεργία της 5ης Νοεμβρίου θα αποτελέσουν τα επόμενα κρίσιμα τεστ για την κυβέρνηση Μακρόν και για τη δυνατότητα των διαδηλωτών να διατηρήσουν τη δυναμική τους.
