Οκτώ μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές του 2027, η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δημοσιονομικό αδιέξοδο που έχει μετατραπεί ήδη σε κεντρικό στοίχημα της προεκλογικής μάχης για τη διαδοχή του Εμανουέλ Μακρόν.
Ένα χρέος που έχει ξεπεράσει το 117% του ΑΕΠ
Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας έφτασε τα 3,54 τρισεκατομμύρια ευρώ, περίπου το 117,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Το ποσοστό αυτό κατατάσσει τη Γαλλία στην τρίτη υψηλότερη θέση δημόσιου χρέους ως ποσοστό ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Ελλάδα και την Ιταλία, με το ποσοστό να πλησιάζει σχεδόν το διπλάσιο του ανώτατου ορίου του 60% που θέτει η ΕΕ.
Πολιτική αστάθεια που τροφοδοτεί την κρίση
Η δημοσιονομική πίεση συνδυάστηκε με έντονη πολιτική αστάθεια. Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού έχασε ψήφο εμπιστοσύνης με ψήφους 364 έναντι 194, αφού είχε στοιχηματίσει την πολιτική του επιβίωση σε ένα σχέδιο περικοπών για τη μείωση του χρέους. Τη θέση του πήρε ο Σεμπαστιάν Λεκορνί. Τελικά, τον Φεβρουάριο του 2026, η Γαλλία κατάφερε να ψηφίσει τον προϋπολογισμό του 2026 αφού απέτυχαν δύο προτάσεις δυσπιστίας, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος στο 5% έως το τέλος του 2026.
Το βαρύ «τιμολόγιο» για τον διάδοχο του Μακρόν
Έκθεση που ανατέθηκε από το γαλλικό Υπουργείο Οικονομικών, και δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2026, δείχνει ότι θα απαιτηθεί δημοσιονομική προσαρμογή ύψους 126 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2032, προκειμένου να σταθεροποιηθεί το χρέος. Η ίδια έκθεση προειδοποιεί ότι, χωρίς παρέμβαση, το έλλειμμα θα μπορούσε να διογκωθεί στο σχεδόν 7% του ΑΕΠ έως το 2030, κυρίως λόγω του αυξανόμενου κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και της ταχείας αύξησης των δημόσιων δαπανών.
Η πρώτη προεκλογική «μάχη» για το χρέος
Στις 27 Αυγούστου 2026, στο γήπεδο Roland Garros του Παρισιού, πραγματοποιήθηκε η πρώτη τηλεοπτική αντιπαράθεση επτά υποψηφίων για τις προεδρικές εκλογές του 2027, οκτώ μήνες πριν τις κάλπες, σε διοργάνωση της εργοδοτικής ομοσπονδίας MEDEF. Η συζήτηση, σύμφωνα με το Bloomberg, κυριαρχήθηκε σχεδόν αποκλειστικά από τη διαχείριση του διογκούμενου χρέους της χώρας, με αντιπαράθεση ακόμη και για μια πρόταση της ακροαριστεράς για μερική διαγραφή του. Οι υποψήφιοι διαφώνησαν σε όλο το φάσμα των προτάσεων — από περικοπές στην κοινωνική πρόνοια μέχρι αυξήσεις φόρων, αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, τόνωση της οικονομίας με περισσότερη δαπάνη, ή ακόμη και διακοπή των εισφορών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Μαρίν Λεπέν, υποψήφια της ακροδεξιάς για τέταρτη φορά, ανακοίνωσε στο ντιμπέιτ ότι το κόμμα της, το Εθνικό Συναγερμό, θα παρουσιάσει σχέδιο περικοπών ύψους 125 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ασαφές τοπίο στα αριστερά και στο κέντρο
Η κούρσα διαδοχής παραμένει ρευστή. Στο κέντρο, δύο πρώην πρωθυπουργοί του Μακρόν, ο Εντουάρ Φιλίπ και ο Γκαμπριέλ Αττάλ, βρίσκονται και οι δύο σε έντονη προεκλογική εκστρατεία, χωρίς κανείς από τους δύο να δείχνει διατεθειμένος να παραχωρήσει τη θέση στον άλλο. Στα αριστερά, η κατάσταση είναι ακόμη πιο κατακερματισμένη: μια νέα δημοσκόπηση Ifop-Fiducial δείχνει τον ακροαριστερό Ζαν-Λικ Μελανσόν να μπορεί να περάσει στον δεύτερο γύρο απέναντι στη Λεπέν, η οποία προηγείται με μεγάλη διαφορά στον πρώτο γύρο, ενώ υπάρχει έντονη ανησυχία ότι ο μεγάλος αριθμός υποψηφίων στο κέντρο και στη γαλλική δεξιά-κέντρο θα διασπάσει τη μετριοπαθή ψήφο.
Ο Μακρόν δεν είναι υποψήφιος
Ο ίδιος ο Μακρόν δεν μπορεί να είναι υποψήφιος, καθώς το γαλλικό Σύνταγμα περιορίζει τους προέδρους σε δύο συνεχόμενες θητείες. Το τελευταίο του διάστημα στην εξουσία σημαδεύεται από τη διαχείριση της δημοσιονομικής κρίσης: τον Ιούλιο του 2026 εμφανίστηκε δημόσια, μαζί με τον πρωθυπουργό και την υπουργό Οικονομικών, για να τονίσει την επείγουσα ανάγκη περιορισμού του διογκούμενου χρέους, ενόψει της τελευταίας μεγάλης δημοσιονομικής αντιπαράθεσης της προεδρίας του.
Το συμπέρασμα
Η Γαλλία μπαίνει σε μια προεκλογική περίοδο όπου το χρέος δεν είναι απλώς ένα οικονομικό δεδομένο, αλλά το κεντρικό πεδίο μάχης της πολιτικής αντιπαράθεσης. Με τους υποψηφίους να διαφωνούν ριζικά για τη λύση —από περικοπές έως αυξήσεις φόρων και ακόμη και μερική διαγραφή χρέους— το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι μόνο ποιος θα διαδεχθεί τον Μακρόν, αλλά αν η επόμενη κυβέρνηση θα έχει την πολιτική σταθερότητα να εφαρμόσει οποιοδήποτε σχέδιο επιλέξει.