Ένα τεχνικό επίτευγμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, που έχει παραμείνει σχεδόν αδιάλειπτα ενεργό για σχεδόν δύο χιλιετίες, επιστρέφει στο προσκήνιο της σύγχρονης Αθήνας. Πρόκειται για το Αδριάνειο Υδραγωγείο, το έργο που κατασκευάστηκε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό και αποπερατώθηκε από τον διάδοχό του, Αντωνίνο Πίο, τον 2ο αιώνα μ.Χ., με στόχο την ύδρευση της πόλης από τα βρόχινα νερά της Πεντέλης και της Πάρνηθας. Η ΕΥΔΑΠ, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής και το Υπουργείο Πολιτισμού, προχωρά στην επανενεργοποίησή του, αυτή τη φορά όχι για πόσιμη χρήση αλλά για την άρδευση δέντρων και πρασίνου, εν μέσω ανησυχιών για λειψυδρία στην Αττική.
Ένα έργο που διασχίζει οκτώ δήμους
Το υδραγωγείο εκτείνεται σε μήκος 24 χιλιομέτρων, διασχίζοντας οκτώ δήμους της Αθήνας, από τις Αχαρνές έως το Κολωνάκι. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της εταιρείας, η πλήρης αξιοποίησή του θα μπορούσε να αποφέρει εξοικονόμηση έως ενός εκατομμυρίου κυβικών μέτρων νερού τον χρόνο για τους Αθηναίους, ποσότητα που θα υποκαθιστά την κατανάλωση πόσιμου νερού σε χρήσεις όπως το πότισμα και ο καθαρισμός.
Το πιλοτικό έργο στο Χαλάνδρι
Η πρώτη ολοκληρωμένη εφαρμογή τρέχει στο Χαλάνδρι, όπου κατασκευάστηκε το πρώτο δίκτυο μη πόσιμου νερού στην Ελλάδα μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος «Cultural Hidrant». Το πιλοτικό τμήμα, μήκους περίπου 4,5 χιλιομέτρων, κοντά στη λεωφόρο Κηφισίας, με προϋπολογισμό 3,1 εκατομμυρίων ευρώ, αποσκοπεί στην ανάπλαση 14 στρεμμάτων με πράσινο και πολιτιστικές υποδομές, με στόχο εξοικονόμηση 25.000 κυβικών μέτρων τον χρόνο. Η δοκιμαστική παροχή ξεκίνησε με μια πρώτη ομάδα κατοίκων που συνδέθηκαν εθελοντικά στο νέο δίκτυο.
Η Κατερίνα Δημητρού, στέλεχος της ΕΥΔΑΠ, περιέγραψε στους New York Times την πρωτοβουλία ως μια προσπάθεια να επαναφέρουν στο παρόν ένα αρχαίο μνημείο και επίτευγμα της υδρομηχανικής, με στόχο την εξοικονόμηση νερού και τη δημιουργία καταφυγίων δροσιάς στην πόλη, ρεπορτάζ που ανέδειξε διεθνώς το εγχείρημα.
Τι αποκαλύπτει για τη ρωμαϊκή εποχή
Η συνέχιση της λειτουργίας του υδραγωγείου, αυτούσιου σε μεγάλο βαθμό, αποδεικνύει το επίπεδο της ρωμαϊκής υδραυλικής μηχανικής: οι Ρωμαίοι μηχανικοί σχεδίασαν αγωγούς ικανούς να διατηρούν σταθερή κλίση και ροή σε μεγάλες αποστάσεις, αξιοποιώντας αποκλειστικά τη βαρύτητα, χωρίς αντλίες. Το γεγονός ότι, δύο χιλιετίες μετά, το ίδιο δίκτυο μπορεί ξανά να μεταφέρει νερό δείχνει πόσο ανθεκτικές στον χρόνο ήταν οι κατασκευαστικές λύσεις της εποχής —μια υποδομή σχεδιασμένη για μια αυτοκρατορία που σήμερα βοηθά μια σύγχρονη μητρόπολη να αντιμετωπίσει τη λειψυδρία.
Τέχνη και νερό συναντιούνται
Η αναβίωση του μνημείου απέκτησε πρόσφατα και πολιτιστική διάσταση. Τον Απρίλιο του 2026, η ΕΥΔΑΠ σε συνεργασία με το Athens Digital Arts Festival παρουσίασε στην Πλατεία Δεξαμενής, στο Κολωνάκι, την εγκατάσταση ψηφιακών τεχνών «ΝΕΟn ΝΕΡΟ», η οποία αξιοποίησε πραγματικά δεδομένα ποιότητας και ροής του νερού του υδραγωγείου ως πρώτη ύλη για την καλλιτεχνική σύνθεση, ενώνοντας επιστήμη και τέχνη γύρω από το ιστορικό μνημείο.
Τι ακολουθεί
Τον Ιανουάριο του 2026 υπογράφηκε νέο Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής, της ΕΥΔΑΠ και της Νέας Μητροπολιτικής Αττικής Α.Ε., που θέτει τις βάσεις για την επέκταση του έργου σε όλους τους οκτώ δήμους από τους οποίους διέρχεται το υδραγωγείο. Τα συνολικά έργα αξιοποίησης, που ξεκίνησαν το 2020, αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2027, μετατρέποντας σταδιακά ένα ρωμαϊκό μνημείο 2.000 ετών σε ζωντανό εργαλείο βιώσιμης διαχείρισης νερού για τη σύγχρονη Αθήνα.
Δείτε σχετικό ρεπορταζ του CNN πριν από κάποιους μηνες
