Για πέμπτη συνεχόμενη ημέρα, το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, χιλιάδες νέοι διαδήλωσαν στα Τίρανα ζητώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Οι κινητοποιήσεις κλιμακώθηκαν, με ομάδες διαδηλωτών να συγκρούονται με την αστυνομία, η οποία έκανε χρήση δακρυγόνων, χειροβομβίδων κρότου-λάμψης και αντλιών νερού. Παράλληλα, οι διαμαρτυρίες για τη διαφθορά, την ανεργία και το κόστος των σπουδών επεκτείνονται και πέρα από την πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με το Reuters, η αστυνομία ανέφερε ότι 500 διαδηλωτές είχαν συλληφθεί ή προσαχθεί στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων, εκ των οποίων 330 είχαν αφεθεί ελεύθεροι. Οι αρχές κατέγραψαν επίσης 120 τραυματίες αστυνομικούς και 45 τραυματίες διαδηλωτές, επισημαίνοντας ότι ο πραγματικός αριθμός των τραυματισμένων διαδηλωτών ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος.
Νέες συγκρούσεις έξω από το υπουργείο Παιδείας
Το Σάββατο, χιλιάδες νέοι συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας, στο κέντρο των Τιράνων. Η διαδήλωση σημαδεύτηκε από επεισόδια, όταν ομάδα νεαρών με καλυμμένα πρόσωπα πέταξε πέτρες προς τις αστυνομικές δυνάμεις. Η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα, χειροβομβίδες κρότου-λάμψης και ρίψεις νερού.
Οι κινητοποιήσεις έχουν πλέον διευρυνθεί πέρα από τα αρχικά φοιτητικά αιτήματα. Οι συμμετέχοντες ζητούν την παραίτηση του Ράμα και εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για τη διαφθορά, τις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας.
Το κύμα διαμαρτυρίας έχει αρχίσει να εξαπλώνεται και σε άλλες αλβανικές πόλεις, καθώς η δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση εντείνεται.
Από τις φοιτητικές κινητοποιήσεις στο ευρύτερο αντικυβερνητικό κίνημα
Η νέα φάση των κινητοποιήσεων ξεκίνησε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου, όταν χιλιάδες φοιτητές συμμετείχαν σε διαδηλώσεις στα Τίρανα. Στο επίκεντρο βρίσκονται το κόστος των σπουδών, οι συνθήκες στα πανεπιστήμια και οι καταγγελίες για διαφθορά.
Ωστόσο, οι διαμαρτυρίες δεν ξεκίνησαν τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα Le Monde, το ευρύτερο αντικυβερνητικό κίνημα πραγματοποιεί κινητοποιήσεις από τις 31 Μαΐου 2026. Οι αρχικές διαμαρτυρίες συνδέθηκαν με την αντίθεση σε σχέδιο κατασκευής πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στις αλβανικές ακτές, στην περιοχή Ζβέρνετς, με συμμετοχή επενδυτών που συνδέονται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Κάτοικοι της περιοχής έχουν καταγγείλει ότι η γη για την ανάπτυξη του έργου πωλήθηκε παράνομα. Το Reuters έχει αναφέρει ότι ο άνθρωπος που πούλησε τη γη αναζητούνταν από τις εισαγγελικές αρχές ως ύποπτος για διακίνηση ναρκωτικών, κατηγορία την οποία αρνήθηκε ο δικηγόρος του. Το Reuters σημείωσε επίσης ότι δεν εντόπισε στοιχεία για παράνομη δραστηριότητα του ίδιου του Κούσνερ σχετικά με τη συγκεκριμένη διαφορά.
Το κίνημα έγινε γνωστό ως «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», λόγω των ροζ συμβόλων που χρησιμοποιούν οι συμμετέχοντες. Η είσοδος των φοιτητών στις κινητοποιήσεις τον Οκτώβριο έδωσε νέα ώθηση στις διαδηλώσεις, οι οποίες πλέον στρέφονται ευθέως κατά της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού.
Οι απολογισμοί για τραυματίες και συλλήψεις
Οι αριθμοί που έχουν δημοσιοποιηθεί αφορούν διαφορετικές χρονικές περιόδους και προέρχονται από διαφορετικές αρχές, γι’ αυτό χρειάζεται να διακρίνονται μεταξύ τους.
Σύμφωνα με το Reuters, έως το Σάββατο 17 Οκτωβρίου η αστυνομία ανέφερε 120 τραυματίες αστυνομικούς και 45 τραυματίες διαδηλωτές. Οι αρχές επισήμαναν ότι δεν έχουν καταγραφεί απαραίτητα όλοι οι τραυματισμοί μεταξύ των διαδηλωτών.
Μία ημέρα νωρίτερα, στις 16 Οκτωβρίου, ο υπουργός Εσωτερικών Έρβιν Ντέμο είχε ανακοινώσει ότι, κατά τις πρώτες τέσσερις ημέρες των κινητοποιήσεων, είχαν τραυματιστεί 156 άνθρωποι. Στον απολογισμό που δημοσιεύτηκε από την Euronews Albania περιλαμβάνονταν 97 αστυνομικοί, 45 διαδηλωτές και 14 περαστικοί, μεταξύ των οποίων τέσσερις ανήλικοι.
Ο υπουργός κάλεσε τους γονείς να αποτρέψουν τη συμμετοχή ανηλίκων σε βίαια επεισόδια. Υποστήριξε ακόμη ότι οι φοιτητές αποτελούν μικρό ποσοστό των προσώπων που έχουν συλληφθεί ή αντιμετωπίζουν ποινικές διαδικασίες για βίαιες πράξεις. Πρόκειται για εκτίμηση της κυβέρνησης, η οποία αποδίδεται στον ίδιο.
Για την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, η αστυνομία των Τιράνων ανακοίνωσε 56 συλλήψεις και την έναρξη ποινικών διαδικασιών σε βάρος ακόμη 97 ατόμων. Οι αρχές ανέφεραν ότι τα περιστατικά περιλάμβαναν επιθέσεις κατά αστυνομικών, φθορές σε δημόσια κτίρια και ιδιωτικές επιχειρήσεις, καθώς και καταστροφές δημόσιας περιουσίας.
Ζημιές σε κυβερνητικά κτίρια και επιχειρήσεις
Οι προηγούμενες ημέρες των κινητοποιήσεων σημαδεύτηκαν από εκτεταμένα επεισόδια στην αλβανική πρωτεύουσα. Σύμφωνα με το Associated Press, διαδηλωτές προκάλεσαν ζημιές σε κυβερνητικά κτίρια, τράπεζες και επιχειρήσεις, ενώ έβαλαν φωτιές και συγκρούστηκαν με τις αστυνομικές δυνάμεις.
Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα και αντλίες νερού για να διαλύσει ομάδες διαδηλωτών. Οι εικόνες από τις συγκρούσεις και τις καταστροφές ενίσχυσαν την ανησυχία για την κλιμάκωση της πολιτικής κρίσης.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για περιστατικά αστυνομικής βίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκφράσει ανησυχία για τα επεισόδια και έχει καλέσει σε αναλογική αντιμετώπιση της κατάστασης. Οι καταγγελίες για υπερβολική χρήση βίας πρέπει να εξετάζονται ξεχωριστά από τα περιστατικά επιθέσεων και καταστροφών που αποδίδονται σε διαδηλωτές.
Ράμα: «Οι κυβερνήσεις αλλάζουν μέσω εκλογών»
Ο Έντι Ράμα απορρίπτει τις εκκλήσεις για παραίτησή του. Σε δήλωσή του προς το Reuters, υποστήριξε ότι οι κυβερνήσεις αλλάζουν μέσω δημοκρατικών εκλογών και όχι μέσω της βίας, υπενθυμίζοντας ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα κέρδισε τις εκλογές του 2025.
Το Σάββατο, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η κυβέρνησή του σέβεται τους φοιτητές και το δικαίωμά τους να διαδηλώνουν. Παράλληλα, δήλωσε ότι προτεραιότητά του είναι η προστασία των πολιτών, η διασφάλιση της δικαιοσύνης και η συνέχιση της πορείας της Αλβανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την ένταξη έως το 2030.
Σε προηγούμενες δηλώσεις του, ο Ράμα είχε αποδώσει την αναταραχή σε πολιτικές προσπάθειες αποσταθεροποίησης. Οι ισχυρισμοί περί εξωτερικής παρέμβασης αποτελούν θέση του πρωθυπουργού και δεν συνιστούν από μόνοι τους απόδειξη ότι υπήρξε τέτοια παρέμβαση.
Πολιτική πίεση και ευρωπαϊκή πορεία
Οι διαδηλώσεις αποτελούν σοβαρή πρόκληση για την κυβέρνηση Ράμα, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2013 και εξασφάλισε τέταρτη θητεία στις εκλογές του 2025.
Η δυσαρέσκεια συνδέεται με διαφορετικά ζητήματα: τις καταγγελίες για διαφθορά, τις επαγγελματικές προοπτικές των νέων, τις συνθήκες στην εκπαίδευση και την αντίθεση σε μεγάλα επενδυτικά σχέδια. Η συμμετοχή φοιτητών στο ήδη υπάρχον κίνημα έχει διευρύνει τα αιτήματα και έχει εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση.
Η εξέλιξη της κρίσης επηρεάζει και τη δημόσια συζήτηση για την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας. Η κυβέρνηση επιμένει ότι θα συνεχίσει την προσπάθεια ένταξης στην ΕΕ, ενώ οι διαδηλωτές ζητούν πολιτικές αλλαγές και λογοδοσία.
Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για το αν θα υπάρξει διάλογος ανάμεσα στην κυβέρνηση και στους διαδηλωτές ή αν οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν με νέα επεισόδια.
