Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, ανακοίνωσε σήμερα (1 Μαΐου 2026) ότι η Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία ΕΕ-Mercosur αρχίζει να εφαρμόζεται προσωρινά από σήμερα, μετά από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Σε ανάρτησή της στο X, η von der Leyen δήλωσε:
«Σήμερα, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur αρχίζει να εφαρμόζεται προσωρινά. Τα οφέλη είναι πραγματικά και ορατά από τώρα. Οι δασμοί αρχίζουν να μειώνονται. Οι επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε νέες αγορές. Οι επενδυτές έχουν την προβλεψιμότητα που χρειάζονται. Η προσωρινή εφαρμογή θα δείξει τα απτά οφέλη της συμφωνίας και πώς έχουν αντιμετωπιστεί οι νόμιμες ευαισθησίες».
Τι σημαίνει πρακτικά η προσωρινή εφαρμογή
Η προσωρινή εφαρμογή ενεργοποιεί άμεσα το εμπορικό σκέλος της συμφωνίας (πριν από την πλήρη κύρωση από όλα τα Κράτη Μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο). Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
- Μείωση δασμών σε μεγάλο μέρος των προϊόντων (βιομηχανικά αγαθά, αυτοκίνητα, μηχανήματα, υπηρεσίες).
- Καλύτερη πρόσβαση ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις αγορές Βραζιλίας, Αργεντινής, Ουρουγουάης και Παραγουάης (Mercosur).
- Προβλεψιμότητα για επενδύσεις και εμπόριο.
Η συμφωνία αφορά μια αγορά 720 εκατομμυρίων πολιτών και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές συμφωνίες παγκοσμίως.
Οι έντονες κριτικές και αντιδράσεις
Παρά τα οφέλη που τονίζει η Επιτροπή, η συμφωνία έχει προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες:
- Αγροτικοί φορείς (ιδίως στη Γαλλία, Πολωνία, Ιρλανδία, Αυστρία και Ελλάδα) φοβούνται άδικον ανταγωνισμό από φθηνότερα προϊόντα Mercosur (βοδινό κρέας, σόγια, ζάχαρη, εθανόλη), που παράγονται με χαμηλότερα πρότυπα σε φυτοφάρμακα, ζωική ευημερία και περιβάλλον.
- Περιβαλλοντικές οργανώσεις (όπως Greenpeace) προειδοποιούν για αύξηση αποψίλωσης του Αμαζονίου και Cerrado, υψηλότερες εκπομπές CO₂ και μεγαλύτερη χρήση τοξικών φυτοφαρμάκων.
- Πολιτική αντιπολίτευση: Κόμματα και βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν ζητήσει γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της ΕΕ για συμβατότητα με τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, ενώ χώρες όπως η Γαλλία έχουν εκφράσει έντονες επιφυλάξεις.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι έχουν συμπεριληφθεί ρήτρες προστασίας ευαίσθητων τομέων και μηχανισμοί βιωσιμότητας, ενώ η προσωρινή εφαρμογή θα δώσει πραγματικά δεδομένα για την τελική αξιολόγηση.
Ιστορικό
Η συμφωνία υπογράφηκε τον Ιανουάριο 2026 στο Ασουνσιόν. Αργεντινή, Ουρουγουάη, Βραζιλία και Παραγουάη έχουν ολοκληρώσει τις εθνικές διαδικασίες, ενώ η ΕΕ προχώρησε σε προσωρινή εφαρμογή μετά από απόφαση του Συμβουλίου.
Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί σημαντικό βήμα για την εμπορική στρατηγική της ΕΕ σε έναν κόσμο που αλλάζει, αλλά και πεδίο έντονης πολιτικής διαμάχης εντός της Ευρώπης.