Αθήνα, 22 Μαρτίου 2026 – Τα φάρμακα GLP-1 όπως η σεμαγλουτίδη (Ozempic, Wegovy, Rybelsus), που χρησιμοποιούνται ευρέως για διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία, φαίνεται να προσφέρουν ανέλπιστα οφέλη στην ψυχική υγεία, πέρα από την απώλεια βάρους. Μια μεγάλη, καταχωρημένη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Φινλανδίας, το Karolinska Institutet (Σουηδία) και το Griffith University (Αυστραλία) δείχνει σημαντική μείωση σε κατάθλιψη, άγχος, νοσηλείες για ψυχιατρικούς λόγους και εξαρτήσεις από ουσίες.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο The Lancet Psychiatry, ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν 95.000 άτομα στη Σουηδία (2009-2022) με διαβήτη ή παχυσαρκία και προϋπάρχουσα διάγνωση κατάθλιψης ή άγχους. Από αυτούς, πάνω από 22.000 χρησιμοποίησαν GLP-1 φάρμακα.
Κύρια ευρήματα για τη σεμαγλουτίδη (Ozempic)
- 42% χαμηλότερος κίνδυνος επιδείνωσης ψυχικής νόσου συνολικά (νοσηλεία, άδεια λόγω ψυχικής υγείας, αυτοτραυματισμός, αυτοκτονία).
- 44% χαμηλότερος κίνδυνος επιδείνωσης κατάθλιψης.
- 38% χαμηλότερος κίνδυνος επιδείνωσης άγχους.
- 47% χαμηλότερος κίνδυνος επιδείνωσης εξάρτησης από ουσίες (αλκοόλ, ναρκωτικά κ.λπ.).
- Μείωση σε αυτοτραυματισμούς και αυτοκτονίες.
Η λιραγλουτίδη (Saxenda, Victoza) έδειξε μικρότερα οφέλη (κυρίως σε κατάθλιψη), ενώ άλλα GLP-1 όπως exenatide και dulaglutide δεν παρουσίασαν παρόμοια αποτελέσματα.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό;
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη είναι παρατηρησιακή, άρα δεν αποδεικνύει αιτιότητα, αλλά η συσχέτιση είναι ισχυρή. Πιθανές εξηγήσεις:
- Έμμεσα οφέλη: Απώλεια βάρους → βελτίωση εικόνας σώματος, καλύτερος έλεγχος σακχάρου → λιγότερο στρες/κατάθλιψη.
- Μείωση κατανάλωσης αλκοόλ → λιγότερα προβλήματα διάθεσης.
- Άμεσες νευροβιολογικές επιδράσεις: Οι GLP-1 υποδοχείς υπάρχουν στον εγκέφαλο (σύστημα ανταμοιβής, ντοπαμίνη), οπότε μπορεί να ρυθμίζουν διάθεση, άγχος και εθισμό.
Ο ερευνητής Markku Lähteenvuo (Πανεπιστήμιο Ανατολικής Φινλανδίας) δήλωσε: «Η συσχέτιση ήταν αρκετά ισχυρή. Πέρα από έμμεσους παράγοντες, μπορεί να εμπλέκονται άμεσοι μηχανισμοί στον εγκέφαλο.»
Σημαντικές επισημάνσεις
- Η μελέτη αφορούσε άτομα με προϋπάρχουσα ψυχική νόσο και διαβήτη/παχυσαρκία – δεν ισχύει απαραίτητα για όλους.
- Προηγούμενες μικρότερες έρευνες είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα, αλλά αυτή είναι από τις μεγαλύτερες και πιο ισχυρές.
- Χρειάζονται ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές για επιβεβαίωση και για να δούμε αν τα οφέλη ισχύουν και σε άτομα χωρίς διαβήτη/παχυσαρκία.
Τα GLP-1 φάρμακα (Ozempic κ.λπ.) έχουν ήδη μεταμορφώσει τη θεραπεία παχυσαρκίας και διαβήτη. Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, μπορεί να ανοίξουν νέους δρόμους για διπλή θεραπεία (σωματική + ψυχική υγεία).
Συμβουλευτείτε πάντα τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε ή αλλάξετε φαρμακευτική αγωγή – ειδικά για ψυχική υγεία.