Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ βλέπει στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας –τα μεγαλύτερα παγκοσμίως– μια χρυσή ευκαιρία για αμερικανικές εταιρείες ενέργειας, μετά την κατάληψη του πρώην Προέδρου Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις στις 3 Ιανουαρίου 2026. Ο Τραμπ ζητά από εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Chevron να επενδύσουν δισεκατομμύρια για να αναζωογονήσουν την κατεστραμμένη βιομηχανία πετρελαίου, προβλέποντας «παραγωγή σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί». Βάσει πρόσφατων αναφορών από BBC, Reuters, NPR και άλλες έγκυρες πηγές, εξετάζουμε αν αυτό το φιλόδοξο σχέδιο είναι εφικτό ή αν τα εμπόδια είναι ανυπέρβλητα.
Το Πλαίσιο: Η Κατάληψη Μαδούρο και η Νέα Εποχή
Στις 3 Ιανουαρίου 2026, αμερικανικές ειδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχείρηση στο Καράκας και συνέλαβαν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, μεταφέροντάς τους στις ΗΠΑ για δίκη με κατηγορίες ναρκοδιακίνησης. Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «διοικούν» τη χώρα μέχρι «ασφαλή μετάβαση», ενώ άρχισε άμεσα να ελέγχει τις πωλήσεις πετρελαίου της PDVSA (κρατικής εταιρείας πετρελαίου), με αρχικές πωλήσεις 30-50 εκατ. βαρελιών.
Η προσωρινή κυβέρνηση υπό την Delcy Rodríguez ψήφισε νόμο που επιτρέπει μεγαλύτερη ξένη συμμετοχή, ενώ οι ΗΠΑ άρχισαν να άρουν σταδιακά κυρώσεις, επιτρέποντας σε εταιρείες όπως Chevron, BP, Eni, Shell και Repsol να επαναλειτουργήσουν και να διαπραγματευτούν νέα συμβόλαια.
Το Όραμα του Τραμπ: 100 Δισ. Δολάρια Επενδύσεων
Ο Τραμπ ζήτησε από τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες να επενδύσουν τουλάχιστον 100 δισ. δολάρια για να επισκευάσουν την υποδομή και να αυξήσουν την παραγωγή σε «επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί». Στόχος: να μειωθούν οι τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ, να δημιουργηθούν έσοδα για τη Βενεζουέλα και να ενισχυθεί η οικονομική σταθερότητα στην περιοχή.
Η Βενεζουέλα διαθέτει πάνω από 300 δισ. βαρέλια αποθεμάτων (κυρίως βαριά πετρέλαια στην Ζώνη Ορινόκο), αλλά η παραγωγή έχει πέσει από 3,5 εκατ. βαρέλια/ημέρα (τέλη ’90s) σε περίπου 800.000-1,1 εκατ. σήμερα, λόγω υποεπένδυσης, διαφθοράς, διαρροής ειδικών και κυρώσεων.
Τα Μεγάλα Εμπόδια: Γιατί οι Εταιρείες Διστάζουν
Παρά τις υποσχέσεις, οι εταιρείες βλέπουν τεράστια ρίσκα:
- Κατεστραμμένη Υποδομή: Η PDVSA είναι «σκιά του εαυτού της», με εξοπλισμό 10-15 ετών χωρίς συντήρηση. Η αναβάθμιση απαιτεί δισεκατομμύρια και χρόνια.
- Υψηλό Κόστος: Επιστροφή σε 2 εκατ. βαρέλια/ημέρα μπορεί να κοστίσει 100-200 δισ. δολάρια και να πάρει 10+ χρόνια. Το βαριά πετρέλαιο της Ζώνης Ορινόκο χρειάζεται ειδική επεξεργασία (diluent) και είναι ακριβό.
- Πολιτική Αστάθεια: Παρά την αλλαγή ηγεσίας, η χώρα παραμένει ασταθής. Ο CEO της ExxonMobil, Darren Woods, δήλωσε ότι η Βενεζουέλα είναι σήμερα «uninvestable» χωρίς μεγάλες νομικές και εμπορικές αλλαγές.
- Κλιματικές και Οικονομικές Ανησυχίες: Η αύξηση παραγωγής θα είναι «τρομερή για το κλίμα», ενώ οι εταιρείες προτιμούν πιο σταθερές αγορές.
Αναλυτές όπως ο William Jackson (Capital Economics) και η Monica de Bolle (Peterson Institute) συμφωνούν: Η αναζωογόνηση είναι δυνατή, αλλά όχι γρήγορα ή εύκολα.
Συμπέρασμα: Φιλόδοξο Όραμα, Σκληρή Πραγματικότητα
Το σχέδιο Τραμπ για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας βασίζεται σε γεωπολιτική ευκαιρία μετά την κατάληψη Μαδούρο, αλλά συγκρούεται με πρακτικές δυσκολίες: κατεστραμμένη PDVSA, υψηλό ρίσκο και μακροχρόνιες επενδύσεις. Οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει να άρουν κυρώσεις και να ελέγχουν πωλήσεις, αλλά χωρίς μαζική συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών, η «μεγάλη παραγωγή» μπορεί να μείνει όνειρο. Το 2026, η Βενεζουέλα παραμένει ένα από τα πιο δύσκολα πεδία για την ενέργεια – και το μέλλον εξαρτάται από πολιτική σταθερότητα και ρεαλιστικές δεσμεύσεις.