Μια κοινή ρυπογόνος ουσία που βρίσκεται σε μολυσμένο νερό, ορισμένα φάρμακα και επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να προκαλεί πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου στα παιδιά σε σχέση με τους ενήλικες, σύμφωνα με νέα έρευνα του MIT που δημοσιεύθηκε πρόσφατα.
Η ουσία NDMA (N-Nιτροζοδιμεθυλαμίνη) είναι γνωστή καρκινογόνος ένωση. Η μελέτη του Massachusetts Institute of Technology, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, έδειξε για πρώτη φορά με πειράματα σε ποντίκια ότι η έκθεση σε μικρές ποσότητες NDMA προκαλεί σημαντικά περισσότερες βλάβες στο DNA και υψηλότερα ποσοστά καρκίνου στα νεαρά ζώα σε σχέση με τα ενήλικα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, ενώ το αρχικό επίπεδο βλάβης στο DNA (DNA adducts) ήταν παρόμοιο σε νεαρά και ενήλικα ποντίκια, τα νεαρά ζώα παρουσίασαν πολύ περισσότερα διπλά σπασίματα DNA και μεταλλάξεις. Αυτό οφείλεται στον ταχύτερο ρυθμό κυτταρικού πολλαπλασιασμού στα παιδιά, που μετατρέπει τις αρχικές βλάβες σε μόνιμες μεταλλάξεις πολύ πιο εύκολα.
«Ελπίζουμε ότι οι φορείς που κάνουν ελέγχους ασφάλειας θα αλλάξουν προσέγγιση και θα αρχίσουν να δοκιμάζουν σε νεαρά ζώα, ώστε να εντοπίζουμε επικίνδυνες ουσίες πριν εκτεθούν οι άνθρωποι», δήλωσε η καθηγήτρια Βιολογικής Μηχανικής του MIT Bevin Engelward, senior author της μελέτης.
Η έρευνα ενισχύει προηγούμενες επιδημιολογικές ενδείξεις από το Wilmington της Μασαχουσέτης, όπου υπήρξε συγκέντρωση παιδικών καρκίνων τη δεκαετία του 1990 λόγω ρύπανσης νερού με NDMA από βιομηχανική δραστηριότητα.
Η NDMA σχηματίζεται ως υποπροϊόν βιομηχανικών διεργασιών, βρίσκεται στον καπνό τσιγάρων, σε επεξεργασμένα κρέατα και έχει εντοπιστεί σε παρτίδες φαρμάκων όπως valsartan, ranitidine και metformin. Στην Ελλάδα και την Ευρώπη υπάρχουν αυστηροί περιορισμοί, αλλά η ουσία μπορεί ακόμα να εισέρχεται μέσω μολυσμένου νερού ή τροφίμων.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι οι ενήλικες είναι πλήρως προστατευμένοι – παράγοντες όπως φλεγμονές, διατροφή υψηλή σε λιπαρά ή αλκοόλ μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο και σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Κύρια μηνύματα της μελέτης:
- Τα παιδιά και τα έμβρυα είναι σημαντικά πιο ευάλωτα.
- Χρειάζονται διαφορετικά πρωτόκολλα δοκιμών για καρκινογόνες ουσίες.
- Η πρόληψη μέσω καλύτερου ελέγχου ρύπων είναι πιο σημαντική από τη θεραπεία.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε υπό την ηγεσία της μεταδιδακτορικής ερευνήτριας Lindsay Volk, με χρηματοδότηση από το Εθνικό Ινστιτούτο Επιστημών Περιβάλλοντος Υγείας των ΗΠΑ.
(Πηγή: MIT News, Nature Communications, ScienceDaily – Απρίλιος 2026