Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι προκάλεσε έντονη συζήτηση με ανάρτησή της στα social media, υπερασπιζόμενη μια από τις πιο αμφιλεγόμενες διατάξεις του νέου νομοσχεδίου για την ασφάλεια (DDL Sicurezza), που εγκρίθηκε από το ιταλικό Υπουργικό Συμβούλιο.
«Σε επιτίθεμαι. Υπερασπίζομαι τον εαυτό μου. Και θα έπρεπε να σε αποζημιώσω εγώ; Δεν είναι δίκαιο», έγραψε η πρωθυπουργός, εξηγώντας ότι με το νέο νομοσχέδιο εισάγεται «ένας κανόνας καθαρής κοινής λογικής: όποιος υφίσταται ζημιά ενώ διαπράττει αδίκημα δεν μπορεί να ζητήσει καμία αποζημίωση, ούτε μπορούν να το κάνουν οι συγγενείς του». Στην ανάρτησή της πρόσθεσε ότι όποιος παραβιάζει τον νόμο δεν μπορεί να διεκδικεί αποζημίωση από αυτόν που υπερασπίστηκε τον εαυτό του, τονίζοντας πως το κράτος στέκεται στο πλευρό των έντιμων πολιτών και όχι των εγκληματιών.
Τι αλλάζει στην πράξη
Σύμφωνα με όσα εξήγησε ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι σε συνέντευξη Τύπου, η νέα ρύθμιση τροποποιεί τον Αστικό Κώδικα και αποκλείει την αποζημίωση ζημιάς σε περιπτώσεις όπου το περιστατικό συμβαίνει κατά τη διάρκεια διάπραξης συγκεκριμένων αδικημάτων από τον ζημιωθέντα. Τυπικό παράδειγμα που ανέφερε ο υπουργός είναι η ληστεία σε κατοικία, όπου ο ιδιοκτήτης αντιδρά και επικαλείται νόμιμη άμυνα. Στις περιπτώσεις όπου κάποιος καταδικαστεί για υπέρβαση των ορίων της νόμιμης άμυνας, όπως έχει συμβεί σε γνωστές υποθέσεις, η νέα διάταξη αποκλείει την αποζημίωση ζημιών, χωρίς αυτό να επηρεάζει την ποινική αξιολόγηση της υπόθεσης.
Η υπόθεση που πυροδότησε τη μεταρρύθμιση
Η αλλαγή συνδέεται στενά με μια υπόθεση που συγκλόνισε την ιταλική κοινή γνώμη: εκείνη του χρυσοχόου Μάριο Ρότζερο, ο οποίος στις 28 Απριλίου 2021, πυροβόλησε και σκότωσε ληστές που είχαν εισβάλει στο κατάστημά του, βρίσκοντας στη συνέχεια στα χέρια του αίτημα αποζημίωσης 3,3 εκατομμυρίων ευρώ από τις οικογένειες των θυμάτων. Η υπόθεση αυτή έγινε σύμβολο για τους υποστηρικτές της αυστηροποίησης της νομοθεσίας περί νόμιμης άμυνας στην Ιταλία.
Το πλαίσιο
Η νέα διάταξη έρχεται να συμπληρώσει προηγούμενη μεταρρύθμιση για τη νόμιμη άμυνα, η οποία είχε διευρύνει την ποινική προστασία όσων αντιδρούν σε επίθεση, χωρίς όμως να έχει εξαλείψει εντελώς τις αστικές συνέπειες — δηλαδή το ενδεχόμενο ο δράστης ή οι συγγενείς του να διεκδικήσουν αποζημίωση από το θύμα που αμύνθηκε. Το κενό αυτό επιχειρεί να καλύψει τώρα το DDL Sicurezza, το οποίο έχει ήδη εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο και αναμένεται να εξεταστεί στο ιταλικό κοινοβούλιο.
Η ανάρτηση της Μελόνι συνοδεύτηκε από φωτογραφία της με το σύνθημα «Αρκετά με τα παράδοξα! Όποιος διαπράττει αδίκημα δεν μπορεί να διεκδικεί αποζημίωση για τις ζημιές που υπέστη ενώ εγκληματούσε» — μια πρωτοβουλία που έχει ήδη πυροδοτήσει έντονο πολιτικό διάλογο στην Ιταλία, με υποστηρικτές να την αποθεώνουν ως πράξη κοινής λογικής και επικριτές να προειδοποιούν για πιθανές παρενέργειες στο πεδίο της νόμιμης άμυνας.