Ο δεύτερος μηχανισμός είναι πιο γνωστός και λέγεται γλυκοζυλίωση. Τα σάκχαρα στο αίμα ενώνονται με πρωτεΐνες και σχηματίζουν βλαβερές ενώσεις, τα AGEs (τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης).
Η γλυκόζη και η φρουκτόζη συνδέονται με τα αμινοξέα του κολλαγόνου και της ελαστίνης, των πρωτεϊνών που στηρίζουν το δέρμα. Η διαδικασία επιταχύνεται όταν το σάκχαρο είναι αυξημένο και ενισχύεται από την υπεριώδη ακτινοβολία. Οι ίνες του κολλαγόνου «κολλάνε» μεταξύ τους και επισκευάζονται δυσκολότερα.
Το αποτέλεσμα φαίνεται: μελέτες έχουν δείξει ότι όσο αυξάνεται η περιεκτικότητα του δέρματος σε AGEs, εμφανίζονται κιτρίνισμα, μειωμένη ελαστικότητα και βαθύτερες ρυτίδες. Η βλάβη δεν περιορίζεται στο δέρμα. Τα AGEs προκαλούν δυσλειτουργία στα κύτταρα και συσσωρεύονται στους ιστούς καθώς μεγαλώνουμε.
Πόση ζάχαρη είναι «αρκετή»;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά η πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων να είναι κάτω από το 10% της συνολικής ενέργειας, ενώ μείωση κάτω από το 5% θα είχε πρόσθετα οφέλη για την υγεία. Το 5% αντιστοιχεί περίπου σε 25 γραμμάρια, δηλαδή 6 κουταλάκια, την ημέρα.
Ο ΠΟΥ στις «ελεύθερες» ζάχαρες δεν μετράει μόνο αυτή που ρίχνουμε στον καφέ. Περιλαμβάνει και τα σάκχαρα που υπάρχουν φυσικά στο μέλι, στα σιρόπια και στους χυμούς φρούτων. Επιπλέον, μεγάλο μέρος της ζάχαρης είναι «κρυμμένο»: μία κουταλιά της σούπας κέτσαπ περιέχει περίπου 4 γραμμάρια, ενώ ένα κουτάκι αναψυκτικό περιέχει έως 40 γραμμάρια, περίπου 10 κουταλάκια.
Τι μπορούμε να κάνουμε
- Διαβάζουμε τις ετικέτες. Η ζάχαρη κρύβεται σε σάλτσες, δημητριακά, γιαούρτια με γεύσεις και έτοιμα φαγητά.
- Κόβουμε πρώτα τα γλυκά ροφήματα. Αναψυκτικά και χυμοί είναι η πιο εύκολη και πιο «κερδοφόρα» αλλαγή.
- Προτιμάμε ολόκληρα φρούτα αντί για χυμούς. Η ζάχαρη των ολόκληρων φρούτων δεν θεωρείται «ελεύθερη».
- Προστατεύουμε το δέρμα από τον ήλιο. Η υπεριώδης ακτινοβολία επιταχύνει τη γλυκοζυλίωση.
- Υιοθετούμε μεσογειακή διατροφή. Σε μελέτη του UCSF, η καλύτερη ποιότητα διατροφής συνδέθηκε με νεότερη βιολογική ηλικία.
Συμπέρασμα
Η ζάχαρη δεν είναι μόνο «άδειες θερμίδες». Τα επιστημονικά δεδομένα τη συνδέουν με ταχύτερη γήρανση του δέρματος μέσω της γλυκοζυλίωσης και με μεγαλύτερη βιολογική ηλικία των κυττάρων. Η έρευνα για την επιγενετική γήρανση είναι ακόμη στην αρχή της, αλλά το πρακτικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: λιγότερη πρόσθετη ζάχαρη σημαίνει καλύτερη υγεία σε βάθος χρόνου.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή γιατρού ή διαιτολόγου.
