Η διδάκτωρ Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Ασπασία Αλιγιζάκη, μιλώντας στο δελτίο ειδήσεων της Ναυτεμπορικής στον Παύλο Πανταζόπουλο, ανέλυσε τις πιθανές νομικές και διπλωματικές επιπτώσεις της ρηματικής διακοίνωσης που φέρεται να απέστειλε η Γαλλία στην Τουρκία, με αφορμή τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου από το λιμάνι του Ηρακλείου για τις εργασίες του καλωδίου.
Η Αλιγιζάκη τόνισε εξαρχής ότι η διακοίνωση καθιστά την Τουρκία συνομιλητή – συγκεκριμένα συνομιλητή της Γαλλίας – χωρίς όμως να την καθιστά «ιδιοκτήτη της θάλασσας». Το κρίσιμο, σύμφωνα με την ίδια, είναι το ακριβές περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο δεν έχει δημοσιοποιηθεί και μπορεί να κινείται σε τρεις βασικές κατευθύνσεις.
Στο πρώτο σενάριο, η Γαλλία ενημερώνει απλώς την Άγκυρα ότι το πλοίο φέρει γαλλική σημαία και γαλλικό πλήρωμα, καλώντας την να μην προκαλέσει ένταση. Σε αυτή την περίπτωση, η διακοίνωση έχει κυρίως διπλωματική σημασία και περιορίζει τις πιθανότητες επεισοδίου, δεδομένου ότι η Τουρκία έχει ισχυρά γαλλικά επιχειρηματικά συμφέροντα από τα οποία επωφελείται η οικονομία της.
Το δεύτερο σενάριο είναι πιο προβληματικό: αν η Γαλλία δηλώνει ότι ενημερώνει την Τουρκία χωρίς να συμμετέχει στην ελληνοτουρκική διαφορά, τότε ουσιαστικά δεν αναγνωρίζει το δίκαιο ούτε της Ελλάδας. Η Αλιγιζάκη υπενθύμισε ότι έχει προηγηθεί έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία χαρακτήριζε παράνομη την παρεμπόδιση του ευρωπαϊκού έργου του καλωδίου από την Τουρκία την οποία πρέπει να συμμερίζεται η Γαλλία.
Το τρίτο και χειρότερο σενάριο θα ήταν η διακοίνωση να ζητά συγκατάθεση ή άδεια από την Τουρκία. Η Αλιγιζάκη θεωρεί αυτό το ενδεχόμενο λιγότερο πιθανό, σημειώνοντας ότι ο Ερντογάν και ο Φιντάν δεν θα είχαν αφήσει τέτοιο κείμενο ανεκμετάλλευτο επικοινωνιακά. Επιπλέον, οι τουρκικές αντι-NAVTEX, που αναφέρονται στη μη παροχή συγκατάθεσης, παραμένουν σε ισχύ.
Η διεθνολόγος υπογράμμισε την ανάγκη ετοιμότητας από την ελληνική πλευρά, ιδίως όταν το πλοίο εξέλθει από τα χωρικά ύδατα και εισέλθει στην περιοχή που καλύπτει το τουρκολιβυκο μνημόνιο. «Δεν πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη στους Τούρκους», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σε νομικό επίπεδο, η Αλιγιζάκη διευκρίνισε ότι οι ρηματικές διακοινώσεις, τα κοινά ανακοινωθέντα και η αλληλογραφία δεν εξισώνονται με συμφωνία ή αποδοχή οριοθέτησης. Αναφέρθηκε σε αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (υποθέσεις Μιανμάρ-Μπαγκλαντές και ΗΠΑ-Καναδά), καθώς και στο κοινό ανακοινωθέν Καραμανλή-Ντεμιρέλ του 1975 για την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, το οποίο η Ελλάδα θεώρησε συμφωνία, αλλά η Χάγη την απέρριψε ως τέτοια.
Η πορεία του γαλλικού πλοίου, κατέληξε, θα σχετίζεται άμεσα με το περιεχόμενο της διακοίνωσης, ενώ η Ελλάδα οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να βρίσκεται σε κατάσταση ετοιμότητας.
Δείτε τη συνέντευξη στη Ναυτεμπορική
