Τις θέσεις της Μόσχας για τις οικονομικές σχέσεις με τη Δύση, τις ευρωπαϊκές κυρώσεις, τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και το ενδεχόμενο νέων αντιμέτρων παρουσίασε ο διευθυντής του Τμήματος Οικονομικής Συνεργασίας του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Ντμίτρι Μπιριτσέφσκι, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο ειδήσεων «Russia Today» στις 6 Νοεμβρίου 2026.
Στη συνέντευξη, ο Ρώσος αξιωματούχος αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση της Nestlé στη Ρωσία, στις προθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τα ρωσικά αποθεματικά που βρίσκονται στην Euroclear, στις προοπτικές των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών, αλλά και στις πιθανές οικονομικές απαντήσεις της Μόσχας απέναντι στις δυτικές κυρώσεις.
Αναφορά σε νέα περιουσιακά στοιχεία υπό προσωρινή διαχείριση
Απαντώντας στο ενδεχόμενο να τεθούν και άλλα περιουσιακά στοιχεία ξένων εταιρειών υπό προσωρινή ρωσική διαχείριση μέχρι το τέλος του έτους, ο Μπιριτσέφσκι επικαλέστηκε το προεδρικό διάταγμα της 25ης Απριλίου 2023, το οποίο προβλέπει τη συγκεκριμένη δυνατότητα.
Όπως υποστήριξε, πρόκειται για μέτρο ανταπόδοσης απέναντι σε ενέργειες ξένων κρατών που, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, απειλούν την οικονομική, ενεργειακή και τεχνολογική ασφάλεια της χώρας και οδηγούν σε δέσμευση ή απαλλοτρίωση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.
Πρόσθεσε ότι η Μόσχα παραμένει ανοιχτή σε διάλογο με ξένες επιχειρήσεις που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη ρωσική αγορά και είναι διατεθειμένες να τηρούν τη ρωσική νομοθεσία και τις εμπορικές και κοινωνικές υποχρεώσεις τους.
Η υπόθεση της Nestlé και η απάντηση προς την Ελβετία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην υπόθεση της Nestlé, μετά την απόφαση για υπαγωγή των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας στη Ρωσία σε προσωρινή διαχείριση.
Ο Ρώσος αξιωματούχος χαρακτήρισε την κίνηση απάντηση στις ενέργειες της Ελβετίας, επικαλούμενος τη δέσμευση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στη χώρα και τη συμμετοχή της στις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υποστήριξε ότι η προσωρινή διαχείριση δεν συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματος ιδιοκτησίας, ενώ πρόσθεσε ότι οι παραγωγικές εγκαταστάσεις της Nestlé στη Ρωσία θα συνεχίσουν να λειτουργούν προς όφελος των καταναλωτών και των εργαζομένων.
Αναφερόμενος στις αντιδράσεις της ελβετικής πλευράς και στο ενδεχόμενο νομικής αντιπαράθεσης, δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη για κάθε εξέλιξη.
Euroclear: Η Μόσχα προειδοποιεί για αντίμετρα
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που παραμένουν δεσμευμένα στην ευρωπαϊκή αποθετηριακή εταιρεία Euroclear και στις συζητήσεις για τη μεταφορά τους σε άλλες ευρωπαϊκές δομές.
Ο Μπιριτσέφσκι υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη χρησιμοποιήσει έσοδα από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας, ενώ χαρακτήρισε παράνομη οποιαδήποτε προσπάθεια οριστικής αφαίρεσης των ρωσικών αποθεματικών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία έχει ήδη κερδίσει αγωγή κατά της Euroclear για αποζημίωση ύψους 18,1 τρισ. ρουβλίων, ποσό στο οποίο, όπως ανέφερε, συνυπολογίζονται και διαφυγόντα κέρδη.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η ρωσική πλευρά αμφισβητεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο τον κανονισμό για την επ’ αόριστον δέσμευση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Προειδοποίησε, επίσης, ότι η Μόσχα διαθέτει πρόσθετα μέτρα προστασίας των συμφερόντων της, τα οποία δεν προτίθεται προς το παρόν να αποκαλύψει.
Πιθανά οικονομικά αντίμετρα στις ευρωπαϊκές κυρώσεις
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο οικονομικών μέτρων ως απάντηση στο 21ο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Μπιριτσέφσκι ανέφερε ότι η Ρωσία διαθέτει ήδη μηχανισμό για την ταχεία διαμόρφωση και εφαρμογή σχετικών αποφάσεων.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται, σύμφωνα με όσα ανέφερε, περιλαμβάνονται:
- Αύξηση των εισαγωγικών δασμών σε συγκεκριμένα προϊόντα από χώρες που θεωρούνται μη φιλικές.
- Περιορισμοί στην εισαγωγή συγκεκριμένων κατηγοριών προϊόντων.
- Επιβολή ποσοστώσεων στις εξαγωγές και τις εισαγωγές.
- Άλλα μέτρα που θα αποφασίζονται έπειτα από αξιολόγηση των επιπτώσεων στην εγχώρια αγορά και στις ρωσικές επιχειρήσεις.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο για το ρωσικό φυσικό αέριο
Σχετικά με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τερματίσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, ο Ρώσος αξιωματούχος ανέφερε ότι η Μόσχα δεν αναμένει αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής, παρά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Επικαλέστηκε τον ευρωπαϊκό κανονισμό 2026/261, σύμφωνα με τον οποίο η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προβλέπεται να αρχίσει να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ για το φυσικό αέριο μέσω αγωγών η ημερομηνία εφαρμογής ορίζεται στις 30 Σεπτεμβρίου 2027, με δυνατότητα αναβολής έως την 1η Νοεμβρίου 2027.
Ωστόσο, επισήμανε ότι ο κανονισμός προβλέπει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής των περιορισμών, εφόσον απειληθεί η ενεργειακή ασφάλεια ενός ή περισσότερων κρατών-μελών.
Η απάντηση της Μόσχας στις αμερικανικές κυρώσεις
Ο Μπιριτσέφσκι αναφέρθηκε και στις αμερικανικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται να αλλάξουν τη στάση της Μόσχας σχετικά με την Ουκρανία και τη διεθνή οικονομική συνεργασία της.
Εκτίμησε, μάλιστα, ότι οι προσπάθειες περιορισμού των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών έχουν αρνητικές συνέπειες όχι μόνο για τη ρωσική οικονομία, αλλά και για τις οικονομίες των χωρών που τις επιβάλλουν.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δυνατότητα επαναφοράς επιμέρους οικονομικών συνεργασιών με τις ΗΠΑ, εφόσον αυτές εξυπηρετούν τα ρωσικά συμφέροντα, κάνοντας ειδική μνεία στη λεγόμενη «συμφωνία ντίζελ».
Ρωσία και Γερμανία: Αναφορά σε πιθανή συνάντηση με την AfD
Στη συνέντευξη τέθηκε και το ζήτημα δημοσιευμάτων σχετικά με πιθανή συνάντηση εκπροσώπων της ρωσικής κυβέρνησης με στελέχη του γερμανικού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), με αντικείμενο την επανέναρξη των προμηθειών φυσικού αερίου.
Ο εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών δεν επιβεβαίωσε συγκεκριμένη συνάντηση, αλλά ανέφερε ότι η ρωσική πλευρά έχει επανειλημμένα δηλώσει πως δεν υπάρχουν εμπόδια για διάλογο σχετικά με τις δυνατότητες επανέναρξης των ενεργειακών προμηθειών.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι περιορισμοί στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν προκαλέσει σημαντική ζημιά στη γερμανική βιομηχανία.
Ιταλικές επιχειρήσεις: Περίπου 500 εταιρείες εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη Ρωσία
Τέλος, ο Μπιριτσέφσκι αναφέρθηκε στις οικονομικές σχέσεις Ρωσίας και Ιταλίας, σημειώνοντας ότι σημαντικός αριθμός ιταλικών επιχειρήσεων εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στη ρωσική αγορά, παρά τις κυρώσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, στις αρχές του 2026 περίπου 500 εταιρείες με ιταλική νομική συμμετοχή στο μετοχικό τους κεφάλαιο είχαν επιχειρηματική παρουσία στη Ρωσία, μεταξύ άλλων και στον τομέα της παραγωγής.
Όπως διευκρίνισε, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την επιστροφή μεγάλων επιχειρήσεων, καθώς αρκετές δεν αποχώρησαν ποτέ, αλλά και το ενδιαφέρον νέων ιταλικών εταιρειών να εισέλθουν στη ρωσική αγορά.
Αναφέρθηκε, επίσης, στον ρόλο του Ιταλορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου και της Ένωσης Ιταλών Επιχειρηματιών στη Ρωσία, επισημαίνοντας ότι η ρωσική πλευρά είναι πρόθυμη να στηρίξει την ανάπτυξη των επιχειρηματικών σχέσεων με την Ιταλία.