Των 67 συστάσεων δεν αρκούν· ο πρώην αρχηγός του στρατού πρέπει να συνθέσει κυβέρνηση από κόμματα που δύσκολα συνυπάρχουν
Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου ότι αναθέτει τη διερευνητική εντολή στον αρχηγό του κόμματος Yashar, Γκαντί Αϊζενκότ. Η τελετή παράδοσης έχει οριστεί για τις 17:00 σήμερα, Κυριακή, στην προεδρική κατοικία στην Ιερουσαλήμ, με ζωντανή μετάδοση. Πρόκειται για ιστορική στιγμή, καθώς ο Πρόεδρος προσπέρασε τον νυν πρωθυπουργό Βενιαμίν Νετανιάχου.
Οι αριθμοί και η προθεσμία
Στις διαβουλεύσεις, ο Αϊζενκότ συγκέντρωσε 67 συστάσεις στη Βουλή των 120 εδρών, έναντι 46 για τον Νετανιάχου, ενώ το Ενωμένο Ιουδαϊσμό της Τορά (7 έδρες) δεν πρότεινε κανέναν. Στις 67 περιλαμβάνονται και τα αραβικά κόμματα Κοινή Λίστα και Ra’am. Οι συστάσεις τους, ωστόσο, δεν συνεπάγονται δέσμευση συμμετοχής σε κυβέρνηση.
Ο Αϊζενκότ θα έχει 28 ημέρες από την παραλαβή της εντολής, με δυνατότητα παράτασης έως 14 ημέρες — συνολικά 42. Αν αποτύχει, δεύτερος υποψήφιος θα έχει 28 ημέρες χωρίς παράταση· και αν αποτύχει κι αυτός, ανοίγει παράθυρο 21 ημερών όπου 61 βουλευτές μπορούν να ζητήσουν από κοινού την ανάθεση σε συγκεκριμένο πρόσωπο. Αν όλα αποτύχουν, η Κνεσέτ διαλύεται και πάμε σε νέες εκλογές. Η νέα Κνεσέτ ορκίζεται την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, ανεξάρτητα από την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.
Το αραβικό δίλημμα
Ο Αϊζενκότ έχει αποκλείσει κυβέρνηση που να εξαρτάται άμεσα από τα αραβικά κόμματα. Μάλιστα, τα πιο «σκληρά» στελέχη του μπλοκ του αντιτίθενται δημόσια σε κάθε στήριξη από Ra’am και Κοινή Λίστα. Από την άλλη, ο Αχμάντ Τίμπι της Κοινής Λίστας εκτιμά ότι το πιθανότερο σενάριο είναι κυβέρνηση μειοψηφίας με εξωτερική στήριξη των αραβικών κομμάτων.
Νετανιάχου: «ενότητα», αλλά με όλους τους συμμάχους του
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ο Νετανιάχου κάλεσε σε «κυβέρνηση εθνικής ενότητας», διευκρινίζοντας όμως ότι θα πρέπει να συμμετέχουν όλοι οι εταίροι της απερχόμενης κυβέρνησής του — δηλαδή η ακροδεξιά και τα υπερορθόδοξα κόμματα. Επανέλαβε σφοδρές επιθέσεις κατά των αραβικών κομμάτων.
Το Yashar απάντησε ότι το Λικούντ μπορεί να μπει σε κυβέρνηση αν διαλύσει τη συμμαχία με τους «εξτρεμιστές», αποδεχτεί τις τέσσερις αρχές του Αϊζενκότ και δεχτεί πρωθυπουργό τον ίδιο — χωρίς πάντως να συμπεριλαμβάνει τον Νετανιάχου. Ο Αϊζενκότ επιμένει ότι όσοι κατείχαν κομβικές θέσεις στις 7 Οκτωβρίου 2023 πρέπει να αποχωρήσουν από τη δημόσια ζωή. Οι τέσσερις αρχές: αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης και δέσμευση για διάλυση της στρατιωτικής και κυβερνητικής της ισχύος, το Ισραήλ ως εβραϊκό και δημοκρατικό κράτος, οι αξίες της Διακήρυξης Ανεξαρτησίας και υποχρεωτική θητεία για όλους.
Το «κλειδί» των υπερορθοδόξων
Η μεγάλη ανατροπή έρχεται από τον Αβιγκντόρ Λίμπερμαν. Την Παρασκευή δήλωσε έτοιμος να καθίσει με τα υπερορθόδοξα κόμματα και να κάνει «επώδυνους συμβιβασμούς» στη στράτευσή τους, για να αποφευχθούν νέες εκλογές· ο επικεφαλής του UTJ έδειξε ανοιχτός σε συζήτηση. Σύμφωνα με το Channel 13, ο Λίμπερμαν και τα χαρεντί κόμματα διατηρούσαν εδώ και μήνες μυστικό δίαυλο επικοινωνίας.
Πηγή του Channel 12 ανέφερε ότι, αν οι ραβίνοι του UTJ εγκρίνουν συμμετοχή, το Σας δεν θα ψηφίσει εναντίον. Το Σας όμως χαρακτήρισε τα δημοσιεύματα «fake news» και δήλωσε ότι παραμένει στο δεξιό μπλοκ. Τα νούμερα είναι οριακά: 48 έδρες του μπλοκ, συν 7 του UTJ, συν η μη αντίθεση των 6 του Σας, θα έδιναν ισχνή πλειοψηφία 61.
Ωστόσο, ο Αϊζενκότ επανέλαβε την Παρασκευή τον όρο της υποχρεωτικής στρατιωτικής, εθνικής ή πολιτικής θητείας, ενώ ο Γιαΐρ Γκολάν των Δημοκρατών δέχεται συνεργασία με τους χαρεντί μόνο με αυστηρούς όρους.
Μέτωπο και στα δικαστήρια
Σαν να μην έφταναν αυτά, το Λικούντ ετοιμάζεται να προσφύγει κατά του εκλογικού αποτελέσματος για φερόμενη παράνομη παρακολούθηση ψηφοφόρων από ακτιβιστές αραβικών κομμάτων, εξετάζοντας ακόμη και αμφισβήτηση ολόκληρου του αποτελέσματος.
Ο Αϊζενκότ ζήτησε «κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης». Το αν θα τη σχηματίσει θα κριθεί τις επόμενες τέσσερις εβδομάδες.
