Με ένα χιουμοριστικό σχόλιο προς τον υπουργό Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιο, ξεκίνησε την ομιλία του στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης.
«Υπουργέ, σήμερα στο συνέδριο της ΚΕΔΕ τα κάνατε θάλασσα», είπε, αναφερόμενος στο απρόοπτο που σημειώθηκε νωρίτερα, όταν κατά τη διάρκεια της ομιλίας του υπουργού από το πόντιουμ έπεσε ένα ποτήρι με νερό.
Στη συνέχεια, ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε πέντε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ασκώντας παράλληλα έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική, την οποία κατηγόρησε ότι έχει οδηγήσει τους δήμους σε θεσμική και οικονομική κρίση.
Όπως υποστήριξε, τα τελευταία επτά χρόνια έχει ενισχυθεί ένα συγκεντρωτικό μοντέλο διακυβέρνησης, με τους δήμους να αποκλείονται από κρίσιμες αποφάσεις για τη διαχείριση των υδάτων, των απορριμμάτων, της ενέργειας και της πολεοδομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη χρηματοδότηση των δήμων, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το χρηματοδοτικό κενό για τις λειτουργικές ανάγκες τους φτάνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 προβλέπεται μηδενική αύξηση των πόρων για την Αυτοδιοίκηση.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε επίσης στη μη απόδοση εσόδων από το Τέλος Ταφής Απορριμμάτων και στον αποκλεισμό των δήμων από το Τέλος Ανθεκτικότητας, υποστηρίζοντας ότι η εξάρτησή τους από έκτακτες επιχορηγήσεις περιορίζει την αυτονομία τους.
Οι πέντε δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ
Παρουσιάζοντας τις προτάσεις του κόμματος, ο Νίκος Ανδρουλάκης ανέπτυξε πέντε βασικές δεσμεύσεις για την επόμενη ημέρα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
1. Πραγματική οικονομική αυτοτέλεια των δήμων
Το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται για την πλήρη απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων στους δήμους, με στόχο να σταματήσει, όπως ανέφερε, η παρακράτηση του 60% των εσόδων που δικαιούνται.
Παράλληλα, προτείνει την απόδοση σημαντικού μέρους των εσόδων από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση απευθείας στους δήμους, καθώς και τη δημιουργία ενός Ταμείου Περιφερειακής Ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση αντιπλημμυρικών έργων, την αντιπυρική προστασία και την πρόληψη φυσικών καταστροφών.
2. Μεγάλη θεσμική μεταρρύθμιση για την Αυτοδιοίκηση
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προανήγγειλε την κατάργηση του νέου Κώδικα της Νέας Δημοκρατίας και τη θέσπιση ενός νέου θεσμικού πλαισίου, το οποίο θα διαμορφωθεί μέσα από ουσιαστικό διάλογο με την Αυτοδιοίκηση.
Το νέο πλαίσιο, σύμφωνα με τις προτάσεις του, θα κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, θα προβλέπει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, περιφερειών και δήμων και θα διασφαλίζει ότι κάθε αρμοδιότητα που μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση θα συνοδεύεται από τους αντίστοιχους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.
Επιπλέον, πρότεινε τη θεσμική κατοχύρωση της σύμφωνης γνώμης της ΚΕΔΕ σε κρίσιμες νομοθετικές παρεμβάσεις που αφορούν τους δήμους, καθώς και ένα εκλογικό σύστημα που θα διασφαλίζει την πραγματική αντιπροσώπευση της πλειοψηφίας των τοπικών κοινωνιών.
3. Αποκατάσταση των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται να καταργήσει κυβερνητικές παρεμβάσεις που, όπως υποστήριξε ο Νίκος Ανδρουλάκης, έχουν αφαιρέσει αρμοδιότητες από τους δήμους και τις περιφέρειες.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει ουσιαστικό ρόλο στη διαχείριση των απορριμμάτων και των υδάτων, στην αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις ενεργειακές κοινότητες, υποστηρίζοντας ότι κάθε δήμος θα πρέπει να μπορεί να αξιοποιεί τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
Αναφέρθηκε ακόμη στις ανάγκες των νησιωτικών δήμων, ζητώντας σεβασμό στις μελέτες φέρουσας ικανότητας και προτείνοντας τη δημιουργία ειδικού ταμείου για επενδύσεις στα νησιά, μέσω της αξιοποίησης της διαφοράς εσόδων από τον ΦΠΑ μεταξύ μειωμένου και ισχύοντος συντελεστή.
4. Ουσιαστική συμμετοχή στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας
Η τέταρτη δέσμευση αφορά την ενεργό συμμετοχή των δήμων και των περιφερειών στον σχεδιασμό και την υλοποίηση της αναπτυξιακής πολιτικής.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν συμμετείχε ουσιαστικά στον σχεδιασμό των σχετικών παρεμβάσεων.
Όπως ανέφερε, οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να έχουν λόγο στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον των περιοχών τους, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της ερήμωσης της υπαίθρου.
5. Ενίσχυση των κοινωνικών δομών των δήμων
Η πέμπτη δέσμευση αφορά τη σταθερή και επαρκή χρηματοδότηση των κοινωνικών υπηρεσιών της Αυτοδιοίκησης.
Ειδικότερα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε στα δημοτικά ιατρεία, στο πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», στις δομές υποστήριξης αστέγων και στις υπόλοιπες κοινωνικές υπηρεσίες, οι οποίες, όπως σημείωσε, αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις και προβλήματα λειτουργίας.
Όπως τόνισε, η στήριξη των ανθρώπων που έχουν ανάγκη από αυτές τις υπηρεσίες αποτελεί ιδεολογική και πολιτική προτεραιότητα για το ΠΑΣΟΚ.
«Δώστε ευκαιρία στην πολιτική αλλαγή»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Νίκος Ανδρουλάκης συνέδεσε την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την πολιτική αλλαγή στη χώρα, ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών.
Υποστήριξε ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, με ισχυρούς θεσμούς, κοινωνική δικαιοσύνη και λιγότερες περιφερειακές ανισότητες.
«Δώστε ευκαιρία στην πολιτική αλλαγή και είμαι σίγουρος ότι οι Έλληνες θα δουν καλύτερες μέρες», ανέφερε χαρακτηριστικά, καταλήγοντας ότι το ΠΑΣΟΚ θέλει να κάνει την αλλαγή πράξη, δίνοντας στις τοπικές κοινωνίες τη δυνατότητα να προχωρήσουν μπροστά.
