Λίγοι άνθρωποι στην ιστορία κατάφεραν να δημιουργήσουν από την αρχή ένα ολοκληρωμένο σύστημα γραφής. Ο Σεκουόγια, ένας άνδρας από το έθνος των Τσερόκι, πέτυχε αυτό το εντυπωσιακό εγχείρημα στις αρχές του 19ου αιώνα, δημιουργώντας ένα σύστημα γραφής προσαρμοσμένο στη γλώσσα του. Το σύστημά του δεν ήταν αλφάβητο, αλλά συλλαβάριο, καθώς κάθε σύμβολο αντιπροσώπευε μία συλλαβή.
Ποιος ήταν ο Σεκουόγια
Ο Σεκουόγια γεννήθηκε περίπου το 1770 στην περιοχή των Τσερόκι, στο σημερινό Τενεσί των Ηνωμένων Πολιτειών. Ήταν γνωστός και με τα αγγλικά ονόματα George Guess και George Gist.
Δεν υπάρχουν καταγραφές που να τεκμηριώνουν ότι έλαβε επίσημη σχολική εκπαίδευση. Σύμφωνα με το National Geographic, μιλούσε μόνο τη μητρική του γλώσσα, τα Τσερόκι, και δεν γνώριζε ανάγνωση ή γραφή σε καμία γλώσσα.
Αρχικά εργάστηκε ως έμπορος και αργότερα ασχολήθηκε με την αργυροχοΐα και τη σιδηρουργία. Γύρω στο 1809 άρχισε να προβληματίζεται για τη δύναμη της γραπτής επικοινωνίας και για το πώς θα μπορούσε να αποκτήσει η γλώσσα των Τσερόκι δικό της σύστημα γραφής.
Η προσπάθειά του διήρκεσε περίπου 12 χρόνια. Αντί να αντιγράψει το αγγλικό αλφάβητο, μελέτησε τους ήχους της δικής του γλώσσας και κατέληξε σε ένα σύστημα συμβόλων που αντιστοιχούσαν σε συλλαβές. Για τη μορφή ορισμένων συμβόλων χρησιμοποίησε ως πρότυπο γράμματα που είδε σε μια έντυπη χριστιανική Βίβλο.
Η κόρη του και η πρώτη δοκιμή
Σημαντικό ρόλο στην ιστορία του συλλαβαρίου είχε η κόρη του, Α-Γιο-Κα (A-Yo-Ka), η οποία, σύμφωνα με το National Geographic, ήταν μόλις έξι ετών όταν μάθαινε το νέο σύστημα γραφής.
Η αποτελεσματικότητά του δοκιμάστηκε όταν ο Σεκουόγια και η κόρη του χωρίστηκαν και κλήθηκαν να ανταλλάξουν μηνύματα χρησιμοποιώντας τα σύμβολα που είχε δημιουργήσει.
Η επιτυχής επικοινωνία τους αποτέλεσε καθοριστική απόδειξη ότι το σύστημα μπορούσε να αποδώσει τη γλώσσα των Τσερόκι στο χαρτί. Παρά τις αρχικές αντιδράσεις και τις υποψίες ορισμένων ότι επρόκειτο για κάτι σαν μαγεία, η γραφή του άρχισε να γίνεται αποδεκτή.
Η επίσημη υιοθέτηση και η εφημερίδα Cherokee Phoenix
Το 1821 ο Σεκουόγια παρουσίασε το ολοκληρωμένο συλλαβάριο, το οποίο υιοθετήθηκε επίσημα από το έθνος των Τσερόκι το 1825.
Το σύστημα περιλάμβανε περίπου 85 συλλαβές, ενώ η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου αναφέρεται σε 86 χαρακτήρες. Οι διαφορετικοί αριθμοί στις ιστορικές πηγές δεν επιτρέπουν να θεωρηθεί απολύτως βέβαιη η εκδοχή ότι το αρχικό σύστημα είχε 86 σύμβολα και στη συνέχεια περιορίστηκε σε 85.
Η διάδοση της γραφής υπήρξε ταχεία και διευκόλυνε την εκπαίδευση και την επικοινωνία μεταξύ των μελών της κοινότητας.
Ένα σημαντικό ορόσημο ήρθε στις 21 Φεβρουαρίου 1828, όταν κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας Cherokee Phoenix στη Νιου Ετσότα της Τζόρτζια. Η εφημερίδα τυπωνόταν στα αγγλικά και στη γλώσσα των Τσερόκι, χρησιμοποιώντας το συλλαβάριο που είχε δημιουργήσει ο Σεκουόγια.
Η έκδοσή της αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην ιστορία του Τύπου των αυτοχθόνων πληθυσμών των Ηνωμένων Πολιτειών και συνέβαλε στη διατήρηση της γλώσσας και της πολιτιστικής ταυτότητας των Τσερόκι.
Τα τελευταία χρόνια και ο θάνατός του
Το 1829 ο Σεκουόγια εγκαταστάθηκε στην περιοχή που σήμερα αποτελεί μέρος της Οκλαχόμα, ακολουθώντας τη μετακίνηση ομάδων Τσερόκι προς τα δυτικά.
Το 1842 ταξίδεψε στο Μεξικό, συνοδευόμενος από λίγους συντρόφους, με σκοπό να εντοπίσει ομάδες Τσερόκι που είχαν εγκατασταθεί εκεί και να τις πείσει να επιστρέψουν στην κοινότητά τους.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού αρρώστησε σοβαρά και πέθανε τον Αύγουστο του 1843 κοντά στο Σαν Φερνάντο του Μεξικού, σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια του Αρκάνσας. Η ακριβής τοποθεσία του τάφου του δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Η σχέση του με τα γιγάντια δέντρα σεκόγια
Το όνομα του Σεκουόγια συνδέθηκε και με τα γιγάντια δέντρα σεκόγια της Καλιφόρνιας. Ο Αυστριακός βοτανολόγος Στέφαν Έντλιχερ έδωσε το όνομα Sequoia στο γένος των δέντρων στα μέσα της δεκαετίας του 1840.
Μία διαδεδομένη ερμηνεία είναι ότι επέλεξε το όνομα προς τιμήν του Σεκουόγια, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στη δημιουργία του συλλαβαρίου. Ωστόσο, ο ίδιος ο Έντλιχερ δεν κατέγραψε την αιτιολόγηση της επιλογής του, με αποτέλεσμα η συγκεκριμένη σύνδεση να παραμένει υπόθεση που έχει αμφισβητηθεί.
Η κληρονομιά του Σεκουόγια, πάντως, είναι αδιαμφισβήτητη: το σύστημα γραφής που δημιούργησε εξακολουθεί να χρησιμοποιείται και σήμερα, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα στην ιστορία της γλώσσας και του πολιτισμού των Τσερόκι.
