Την ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας αρχιτεκτονικής ευρασιατικής ασφάλειας, με βάση την πολυπολικότητα, την ισότητα και την αρχή της αδιαίρετης ασφάλειας, υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, κατά την ομιλία του στην υψηλού επιπέδου ολομέλεια της 4ης Διεθνούς Διάσκεψης του Μινσκ για την Ευρασιατική Ασφάλεια, στις 3 Νοεμβρίου 2026.
Σύμφωνα με τα βασικά σημεία της τοποθέτησής του, ο Ρώσος υπουργός χαρακτήρισε τις ειλικρινείς και ανοιχτές συζητήσεις για τη διασφάλιση αξιόπιστης και διαρκούς ασφάλειας στην Ευρασία πιο αναγκαίες από ποτέ. Όπως ανέφερε, η ανάγκη αυτή συνδέεται με την αυξανόμενη απαίτηση της «Παγκόσμιας Πλειοψηφίας» για ένα νέο μοντέλο παγκόσμιας τάξης.
Ο Λαβρόφ δήλωσε ότι η Ρωσία υποστηρίζει τη διαμόρφωση ενός δίκαιου συστήματος διεθνών σχέσεων, βασισμένου στην πολυπολικότητα, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη την πολιτισμική και πολιτισμική ποικιλομορφία του σύγχρονου κόσμου και το δικαίωμα κάθε λαού να καθορίζει τη δική του πορεία.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για τη δημιουργία μιας Ευρύτερης Ευρασιατικής Εταιρικής Σχέσης, σημειώνοντας ότι η Ρωσία εργάζεται για την προώθησή της μέσω της ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ των οργανισμών περιφερειακής ολοκλήρωσης. Όπως είπε, στη διαδικασία συμμετέχουν ήδη η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EAEU), ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) και η Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN).
Κριτική στο ευρωατλαντικό μοντέλο ασφάλειας
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε απέναντι στο ευρωατλαντικό πλαίσιο ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι οι προσπάθειες εφαρμογής της αρχής της ίσης και αδιαίρετης ασφάλειας στο συγκεκριμένο πλαίσιο έχουν αποτύχει, καθώς, κατά την εκτίμησή του, η Δύση δεν επέδειξε διάθεση συνεργασίας σε ισότιμη βάση.
Αναφερόμενος στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), χαρακτήρισε την τρέχουσα κατάστασή του «ειλικρινά αξιοθρήνητη», αποδίδοντας την εξέλιξη αυτή στη συγκρουσιακή λογική και στη νοοτροπία των συνασπισμών που, όπως υποστήριξε, ακολουθούν οι δυτικές χώρες.
Ο Ρώσος υπουργός έθεσε επίσης το ερώτημα εάν ο ΟΑΣΕ έχει μέλλον, όταν η ιστορία του συμβολίζει, κατά τον ίδιο, την αποτυχία του ευρωατλαντικού μοντέλου ασφάλειας. Υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο μοντέλο, το οποίο βασίζεται σε αντιλήψεις της ύστερης περιόδου του Ψυχρού Πολέμου, χρειάζεται ριζική αναθεώρηση προκειμένου να παραμείνει βιώσιμο.
Παράλληλα, επέκρινε τις εκκλήσεις που, όπως είπε, διατυπώνονται από τις Βρυξέλλες για τη δημιουργία ενός συστήματος «ευρωπαϊκής ασφάλειας» χωρίς τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, το οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά στρεφόμενο εναντίον των δύο χωρών.
Πρόταση για πανευρασιατική αρχιτεκτονική ασφάλειας
Ο Σεργκέι Λαβρόφ υποστήριξε ότι η ασφάλεια στην ήπειρο πρέπει να οικοδομηθεί μέσα από την ανάπτυξη μιας πανευρασιατικής και όχι ευρωατλαντικής αρχιτεκτονικής, ανοιχτής σε όλες τις χώρες και τους οργανισμούς της Ευρασίας και προσαρμοσμένης στις πραγματικότητες ενός πολυπολικού κόσμου.
Όπως ανέφερε, η προσήλωση στις αρχές της αδιαίρετης ασφάλειας, της ισότητας και της ανοιχτής συνεργασίας προϋποθέτει ότι τα κράτη δεν θα διατηρούν εχθρικές προθέσεις μεταξύ τους ή απέναντι σε τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε την ανάπτυξη ενός συστήματος αμοιβαίων και αλληλοσυνδεόμενων εγγυήσεων ασφάλειας, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο.
Τέλος, εξέφρασε την εκτίμηση ότι το κείμενο-πλαίσιο με τίτλο «Ευρασιατικός Χάρτης Διαφορετικότητας και Πολυπολικότητας στον 21ο αιώνα» θα μπορούσε να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας κοινής αντίληψης σε επίπεδο ηπείρου για τις βάσεις αυτής της συνεργασίας.