Ο Αμερικανός πρόεδρος αποφεύγει να αποκαλύψει αν οι ΗΠΑ θα επιστρέψουν στον πόλεμο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης – Η Τεχεράνη διαπραγματεύεται για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ
Χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και χωρίς δεσμεύσεις για την επόμενη ημέρα εμφανίστηκε ο Ντόναλντ Τραμπ στο θέμα του Ιράν, λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, σε εκδήλωση για το Χάλοουιν στο Μαρ-α-Λάγκο, ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει αυστηρό χρονοδιάγραμμα για τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, οι οποίες αποσκοπούν στην επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.
«Τους έχουμε αφανίσει το ναυτικό»
Ο Τραμπ εξήγησε γιατί, κατά την άποψή του, οι ΗΠΑ δεν έχουν λόγο να βιαστούν. «Δεν βιαζόμαστε και τόσο, από τη στιγμή που τους έχουμε αφανίσει το ναυτικό», είπε, προσθέτοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος της ιρανικής αεροπορίας, της αντιαεροπορικής άμυνας και του στρατιωτικού εξοπλισμού της χώρας.
Υποστήριξε επίσης ότι έχουν πληγεί σημαντικά οι παραγωγικές δυνατότητες και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Όπως ανέφερε, απομένουν «μία ή δύο τοποθεσίες» που πρέπει να αντιμετωπιστούν, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ μπορούν να κάνουν «σε δέκα λεπτά». Μάλιστα, αναφέρθηκε ειδικά στην περιοχή Pickaxe Mountain.
Για τις διαπραγματεύσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε μια διφορούμενη εικόνα. Δήλωσε ότι «πάνε καλά», αλλά χαρακτήρισε τους Ιρανούς «όχι ιδιαίτερα αξιόπιστους», υποστηρίζοντας ότι συνάπτουν συμφωνίες και στη συνέχεια υπαναχωρούν. Επανέλαβε, παράλληλα, ότι το Ιράν δεν πρόκειται να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ότι η Τεχεράνη επιθυμεί συμφωνία, προσθέτοντας πως η Ουάσιγκτον περιμένει να δει αν τελικά θα υπάρξει αποτέλεσμα.
Σιωπή για την επόμενη εβδομάδα
Το πιο αιχμηρό σημείο των δηλώσεών του ήρθε όταν ρωτήθηκε ευθέως για το ενδεχόμενο επανέναρξης των εχθροπραξιών. Δημοσιογράφος των New York Times τον ρώτησε εάν αναμένει επιστροφή στον πόλεμο με το Ιράν ήδη από την επόμενη εβδομάδα.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την ερώτηση ανόητη και απέφυγε να αποκαλύψει τις προθέσεις του, απαντώντας: «Ας πούμε ότι το είχα αποφασίσει, θα σας το έλεγα; Ας πούμε ότι δεν το είχα αποφασίσει, θα σας το έλεγα; Δεν μπορώ να σας πω τίποτα».
Η στάση του έρχεται σε συνέχεια της δήλωσής του ότι οι ΗΠΑ δεν θα εξαπολύσουν νέα επίθεση κατά του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ο ίδιος έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης μετά την ψηφοφορία, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινώσει συγκεκριμένη απόφαση.
Πιο συγκρατημένος εμφανίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος δήλωσε το Σάββατο ότι ο Τραμπ δεν έχει λάβει απόφαση για νέα πλήγματα και ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να προτιμούν μια διπλωματική λύση.
Η Τεχεράνη περιμένει – και προειδοποιεί
Στην άλλη πλευρά, η ιρανική ηγεσία διατηρεί ανοιχτό τον δίαυλο της διπλωματίας, χωρίς να εγκαταλείπει τη σκληρή στάση της. Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη αναμένει την τελική απάντηση της Ουάσιγκτον στην τελευταία της πρόταση, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, αναφέρθηκε σε διπλωματικές διαβουλεύσεις που πραγματοποιούνται με τη μεσολάβηση του Κατάρ. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Al Jazeera, στο πλαίσιο των συνομιλιών εξετάζεται πρόταση για επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ μέσα σε δύο ημέρες, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Η πρόταση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαπραγμάτευσης, στο οποίο περιλαμβάνονται οι αμερικανικοί περιορισμοί στα ιρανικά λιμάνια και οι όροι που θέτει η Τεχεράνη για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία.
Την ίδια ώρα, ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, φέρεται να έδωσε εντολή στους στρατιωτικούς διοικητές να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε απειλή θα αντιμετωπίζεται με άμεση και αποτελεσματική αντίδραση, χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Σύμφωνα με σχετική αναφορά, ζήτησε επίσης να τεθούν στο στόχαστρο αμερικανικά και ισραηλινά συμφέροντα που βρίσκονται εντός της εμβέλειας των ιρανικών δυνάμεων.
Ένας πόλεμος σε αναμονή
Ο πόλεμος ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, με κοινά αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν, τα οποία προκάλεσαν τον θάνατο ανώτατων Ιρανών αξιωματούχων και στρατιωτικών διοικητών, μεταξύ των οποίων και ο τότε Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ.
Τον Ιούνιο οι δύο πλευρές υπέγραψαν μνημόνιο συνεννόησης με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις δεν οδήγησαν σε οριστική διευθέτηση. Οι στρατιωτικές επιθέσεις συνεχίστηκαν, αν και χωρίς την ένταση των πρώτων μηνών του πολέμου. Παράλληλα, οι ΗΠΑ διατηρούν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν, ενώ η Τεχεράνη εξακολουθεί να διεκδικεί τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Associated Press, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ιδιωτικά χώρες της Μέσης Ανατολής και περιφερειακούς συμμάχους να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών πληγμάτων μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, αλλά και για πιθανή ιρανική αντίδραση εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων και άλλων κρίσιμων υποδομών.
Η Ουάσιγκτον δεν έχει ανακοινώσει οριστική απόφαση για νέα στρατιωτική επιχείρηση. Έτσι, οι εκλογές της Τρίτης αποτελούν ένα σημαντικό χρονικό ορόσημο για την πορεία της κρίσης, με τη διπλωματία να παραμένει στο τραπέζι, αλλά το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης να μην έχει αποκλειστεί.