Το πιεσόμετρο στο σπίτι είναι από τα πιο διαδεδομένα ιατρικά όργανα, αλλά τα νούμερα που δίνει εξαρτώνται από το πώς μετράται η πίεση. Ο καφές πριν από τη μέτρηση, το μικρό περιβραχιόνιο ή η συζήτηση στο τηλέφωνο αρκούν για να αλλάξουν το αποτέλεσμα. Το κείμενο αυτό συνοψίζει όσα συστήνει η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή του γιατρού σας.
Ποιο πιεσόμετρο
Η AHA συστήνει αυτόματο πιεσόμετρο με περιβραχιόνιο στο μπράτσο. Τα πιεσόμετρα καρπού και δαχτύλου δεν συνιστώνται, γιατί δίνουν λιγότερο αξιόπιστες ενδείξεις. Το όργανο πρέπει να έχει επικυρωθεί, και η AHA παραπέμπει στον ιστότοπο validatebp.org, ενώ ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός μπορούν να βοηθήσουν στην επιλογή. Το περιβραχιόνιο πρέπει να ταιριάζει στο μπράτσο: ένα λάθος μέγεθος δίνει ανακριβή τιμή. Η AHA προτείνει να πάτε το πιεσόμετρο στο ραντεβού σας, ώστε να ελεγχθεί αν δίνει τα ίδια αποτελέσματα με τον εξοπλισμό του ιατρείου, και να το ξαναφέρετε μία φορά τον χρόνο.
Πριν από τη μέτρηση
Δεν καπνίζετε, δεν πίνετε ροφήματα με καφεΐνη και δεν γυμνάζεστε για τουλάχιστον 30 λεπτά πριν μετρήσετε. Αδειάστε την κύστη. Αφαιρέστε τα ρούχα από το μπράτσο, γιατί η μέτρηση δεν γίνεται πάνω από ρούχο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το ένα ή το άλλο χέρι. Ξεκουραστείτε ήσυχα για τουλάχιστον πέντε λεπτά, χωρίς να μιλάτε ή να χρησιμοποιείτε το τηλέφωνο.
Κατά τη μέτρηση
Καθίστε σωστά και στηρίξτε το μπράτσο σε επίπεδη επιφάνεια, στο ύψος της καρδιάς. Αν χρειάζεται, βάλτε ένα μαξιλάρι κάτω από το χέρι. Το κάτω μέρος του περιβραχιονίου τοποθετείται ακριβώς πάνω από την κάμψη του αγκώνα. Κάθε φορά που μετράτε, κάνετε δύο μετρήσεις με διαφορά ενός λεπτού και τις καταγράφετε. Η AHA προτείνει να γίνονται οι μετρήσεις την ίδια ώρα κάθε μέρα και να συζητήσετε με τον γιατρό σας πόσο συχνά πρέπει να μετράτε.
Τι σημαίνουν οι αριθμοί
Στις αμερικανικές κατηγορίες που δημοσιεύει η AHA, η φυσιολογική πίεση είναι κάτω από 120/80. Το «αυξημένη» αντιστοιχεί σε 120 έως 129 με κάτω από 80. Η υπέρταση σταδίου 1 ξεκινά από 130 έως 139 ή 80 έως 89 και του σταδίου 2 από 140 ή 90 και πάνω. Πάνω από 180 και πάνω από 120 θεωρείται σοβαρή υπέρταση.
Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι ίδιοι σε όλες τις κατευθυντήριες γραμμές. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC, 2024) διατηρούν το όριο της υπέρτασης στα 140/90 στο ιατρείο και ορίζουν ως όριο για μετρήσεις στο σπίτι τα 135/85, ενώ εισάγουν και νέα κατηγορία «αυξημένης πίεσης». Γι’ αυτό η ερμηνεία των μετρήσεων ανήκει στον γιατρό σας, και όχι σε έναν πίνακα που βρήκατε στο διαδίκτυο.
Όταν η τιμή είναι πολύ υψηλή
Μία υψηλή τιμή δεν είναι αμέσως λόγος πανικού. Μετρήστε ξανά και καταγράψτε και τις δύο μετρήσεις. Αν η πίεση είναι ξαφνικά πάνω από 180/120, περιμένετε τουλάχιστον ένα λεπτό και μετρήστε ξανά. Αν παραμένει πολύ υψηλή, επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας. Αν η πίεση είναι πάνω από 180/120 και έχετε συμπτώματα, δηλαδή πόνο στο στήθος, δύσπνοια, πόνο στην πλάτη, μούδιασμα, αδυναμία, αλλαγή στην όραση ή δυσκολία στην ομιλία, πρόκειται για ιατρική έκτακτη ανάγκη. Η AHA τονίζει ότι δεν πρέπει να περιμένετε να πέσει μόνη της. Στην Ελλάδα καλέστε το 166 του ΕΚΑΒ ή το 112.
Τέλος, η AHA ξεκαθαρίζει ότι η μέτρηση στο σπίτι δεν αντικαθιστά τις τακτικές επισκέψεις στον γιατρό και ότι δεν πρέπει να σταματήσετε φάρμακα για την πίεση χωρίς να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας, όποιες κι αν είναι οι ενδείξεις του πιεσόμετρου.
