Σπάνια ένας ηγέτης επαινεί δημόσια τον άνθρωπο του οποίου την τεχνολογία προσπαθεί να ξεπεράσει. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν το έκανε στη Μόσχα, αποκαλώντας τον Έλον Μασκ «πραγματική ιδιοφυΐα», την ίδια ώρα που η Ρωσία παρουσίαζε τα πρώτα βήματα του δικού της δικτύου δορυφορικού ίντερνετ.
Ο έπαινος μπροστά σε Αφρικανούς ηγέτες
Ο Ρώσος πρόεδρος έκανε τη δήλωση την Τετάρτη, σε έκθεση στο περιθώριο της Συνόδου Ρωσίας–Αφρικής, ενώ ο υπουργός Ψηφιακής Ανάπτυξης Μακσούτ Σανταγιέφ τον ενημέρωνε για το ρωσικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με τον υπουργό, η Ρωσία έχει ήδη εκτοξεύσει περισσότερους από 30 δορυφόρους για το δικό της αντίστοιχο σύστημα. Το πρόγραμμα φέρει την ονομασία Rassvet («Αυγή») και αναπτύσσεται από την εταιρεία Bureau 1440.
Η σύγκριση με τον ανταγωνιστή είναι συντριπτική. Απαντώντας σε ερώτηση του Πούτιν, ο Σανταγιέφ είπε ότι ο Μασκ έχει σε λειτουργία πάνω από 5.000 δορυφόρους χαμηλής τροχιάς· σύμφωνα, όμως, με την ανεξάρτητη υπηρεσία παρακολούθησης Orbital Radar, ο πραγματικός αριθμός πλησιάζει τους 10.000. Ο Πούτιν παραδέχτηκε ότι η Ρωσία κάνει μόλις τα πρώτα της βήματα, τόνισε όμως ότι είναι περήφανος που η χώρα ξεκίνησε το πρόγραμμα αυτόνομα. Πρόσθεσε ότι ο επόμενος στόχος είναι η μετάβαση από την ποιότητα στην ποσότητα.
«Σε στενή επαφή» με τον Μασκ
Το πιο ενδιαφέρον σημείο ήταν η αποκάλυψη ότι η Μόσχα επικοινωνεί με τον ίδιο τον Μασκ. Ο Πούτιν είπε ότι η Ρωσία βρίσκεται σε στενή επαφή με Αμερικανούς εταίρους, μεταξύ των οποίων και ο Μασκ, παρά τις πολιτικές εντάσεις. Ως αιτιολογία έδωσε την ανάγκη να μην εμποδίζει ο ένας τον άλλον σε τροχιά και να τηρείται πειθαρχία και τάξη στο διάστημα. Δεν διευκρίνισε τη μορφή ή τη συχνότητα αυτών των επαφών, ενώ ο Μασκ δεν έχει σχολιάσει δημόσια.
Γιατί η δήλωση έχει βάρος: το Starlink στον πόλεμο της Ουκρανίας
Η χρονική στιγμή δεν είναι ουδέτερη. Το Starlink έχει γίνει κρίσιμο εργαλείο για τον ουκρανικό στρατό. Στις αρχές Οκτωβρίου, το Κίεβο κατήγγειλε περιορισμούς στη λειτουργία του Starlink και της στρατιωτικής εκδοχής Starshield, οι οποίοι δυσκόλεψαν την αναχαίτιση ρωσικών drones και οδήγησαν στην ακύρωση επιχειρήσεων.
Ο Έλον Μασκ δήλωσε αργότερα ότι η SpaceX περιόρισε τη χρήση του Starlink για συγκεκριμένες στρατιωτικές δραστηριότητες, υποστηρίζοντας ότι ο ουκρανικός στρατός είχε παραβιάσει τους όρους χρήσης. Για το Starshield, το οποίο προορίζεται για κυβερνητικές και στρατιωτικές εφαρμογές, ο Μασκ έχει επισημάνει ότι τον έλεγχο έχει η αμερικανική κυβέρνηση. Η Ουκρανία ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι τα συστήματα λειτουργούν ξανά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν επιλυθεί όλες οι διαφωνίες γύρω από τη χρήση τους.
Ο Μασκ έχει επίσης ζητήσει δημόσια την αποχώρηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την εξουσία, προσθέτοντας ακόμη μία διάσταση στην ήδη τεταμένη σχέση του με την ουκρανική ηγεσία.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, θέλει ένα σύστημα που να υπηρετεί και τον στρατό της. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Σανταγιέφ ενημέρωσε τον Πούτιν για την ανάπτυξη δορυφορικού δικτύου επικοινωνιών με στρατιωτική χρησιμότητα, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει τις ρωσικές δυνατότητες στον πόλεμο με την Ουκρανία.
Μια μακρά ιστορία φιλοφρονήσεων
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Κρεμλίνο εκφράζεται θερμά για τον Μασκ. Πέρυσι, ο απεσταλμένος του Πούτιν για τις επενδύσεις Κιρίλ Ντμίτριεφ είχε δηλώσει ότι η Ρωσία θα ήθελε να συνεργαστεί μαζί του σε αποστολή στον Άρη. Και το 2023 ο Πούτιν τον είχε χαρακτηρίσει «εξαιρετικό άνθρωπο», λίγες ημέρες αφότου ο Μασκ αποκάλυψε ότι είχε αρνηθεί ουκρανικό αίτημα να ενεργοποιήσει το Starlink έως τη Σεβαστούπολη για επίθεση στον ρωσικό στόλο.
Το μήνυμα του Πούτιν μοιάζει διπλό: θαυμασμός για τον επιχειρηματία που άλλαξε τα δεδομένα στο διάστημα και ταυτόχρονα σαφής βούληση να μην εξαρτάται η Ρωσία από αυτόν. Το Rassvet, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης και δεν αποτελεί προς το παρόν δίκτυο αντίστοιχης κλίμακας με το Starlink.