Την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης σχετικά με το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο χαιρετίζει το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία διασφαλίζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των δύο χωρών και βασίζεται στο διεθνές δίκαιο.
Η ανακοίνωση, με αριθμό 202 και ημερομηνία 20 Οκτωβρίου 2026, αφορά το μνημόνιο Τουρκίας–Λιβύης του 2019, το οποίο αποτελεί σημείο έντονης διαφωνίας με την Ελλάδα λόγω των επιπτώσεών του στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τι αναφέρει η τουρκική ανακοίνωση
Στο επίσημο κείμενό του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει:
«Χαιρετίζουμε την απόφαση που έλαβε σήμερα (20 Οκτωβρίου) η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης σχετικά με το Μνημόνιο Κατανόησης για την Οριοθέτηση Θαλάσσιων Περιοχών Δικαιοδοσίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, το οποίο βρίσκεται σε ισχύ από το 2019.
Το εν λόγω Μνημόνιο Κατανόησης διασφαλίζει τα αμοιβαία δικαιώματα και συμφέροντα των δύο χωρών στη βάση του διεθνούς δικαίου και της αρχής της επιείκειας και συμβάλλει στην περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Η Τουρκία θα συνεχίσει να συνεργάζεται με όλους τους εταίρους για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, της σταθερότητας και της ειρήνης στη λεκάνη της Μεσογείου, σύμφωνα με τη δέσμευσή της στο διεθνές δίκαιο».
Η ελληνική θέση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η ελληνική πλευρά απορρίπτει τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Η ελληνική επιχειρηματολογία εστιάζει, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι η οριοθέτηση που προβλέπει η συμφωνία δεν λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα της Κρήτης και άλλων ελληνικών νησιών, όπως αυτά απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Η Αθήνα έχει χαρακτηρίσει το μνημόνιο παράνομο και άκυρο, θέση που έχει διατυπώσει επανειλημμένα σε διπλωματικό επίπεδο.
Η τουρκική ανακοίνωση, αντίθετα, παρουσιάζει τη συμφωνία ως μέσο κατοχύρωσης των συμφερόντων της Τουρκίας και της Λιβύης και επικαλείται το διεθνές δίκαιο και την αρχή της επιείκειας. Πρόκειται για τη θέση της τουρκικής κυβέρνησης, η οποία δεν αναιρεί τις ελληνικές αντιρρήσεις ούτε συνιστά από μόνη της διεθνή δικαστική κρίση για τη νομιμότητα της συμφωνίας.
Νέα εξέλιξη στην Ανατολική Μεσόγειο
Η απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μνημόνιο υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, με έδρα την Τρίπολη.